" Dənizə yağan yağış"-a ÖZƏL BAXIŞ
Dənizə yağan yağış
Səni sular udacaq...
Şipşirin dadını da -
bu dəniz unudacaq...
Bircə balıqlar səni -
Muncuq kimi sayacaq...
Sənin damlalarınla -
Üz-gözünü yuyacaq...
Qağayılar havada
Tutmağa cəhd edəcək...
Damlalar dimdiklərdən -
Yayınıb yan gedəcək... ...
Sən suların yanağın
Həsrətli tək öpürsən...
Qovuşmaqçün sevginə -
Yağış, qurban gedirsən!..
Şeirin Bədii Təhlili:
Əbülfət Mədətoğlunun "Dənizə yağan yağış" şeiri insan hisslərini təbiət hadisələri vasitəsilə bədii şəkildə ifadə edən orijinal bir lirik nümunədir.
Şeirin əsas mövzusu fədakarlıq, sevgi və qovuşma həsrətidir. Müəllif yağışın dənizə yağmasını sadə bir təbiət hadisəsi kimi deyil, böyük bir eşq hekayəsi kimi təqdim edir. Yağış dənizə qovuşmaq üçün öz varlığından keçir. Şair hissləri oxucuya daha canlı çatdırmaq üçün zəngin bədii vasitələrdən istifadə etmişdir: "Səni sular udacaq", "şipşirin dadını bu dəniz unudacaq" misralarında yağış və dəniz canlandırılır.
Yağışın dənizdə itməsi bədii dillə ifadə olunub. "Muncuq kimi sayacaq" və "Həsrətli tək öpürsən" ifadələrində bənzətmə var. Yağış damlaları parlaq muncuğa, onun dənizə düşməsi performs isə həsrətli aşiqin öpüşünə bənzədilir. " "Qovuşmaqçün sevginə - Yağış, qurban gedirsən" misrasında yağışa insani duyğular (sevmək, qurban getmək) köçürülmüşdür.
Şeirin dili çox sadə, xalq dilinə yaxın və daxili musiqilidir. Şirinsulu yağış damlasının acı-şor dəniz suyunda yox olması daxili bir təzad yaratsa da, bu, sevgidə əriməyin rəmzidir. Qağayıların və balıqların prosesə "reaksiyası" şeirə xüsusi canlılıq və vizuallıq qatır. Nəticə olaraq, bu nümunə bədii fəlsəfəsi olan, fədakarlığı təbiətin dili ilə tərənnüm edən uğurlu bir lirikadır.
Sevil Azadqızı
Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.
Filoloq. AJB-nin üzvü. Ədəbi təhlil-tənqidçi.
Yazar-publisist