Əbülfət Mədətoğlu yazır - QİBLƏMƏ GEDƏN YOL

Wed, 07 Oct 2026 18:59:03 +0000

Atılan hər bir addımın səbəbi olmalıdı. Bu, fiziki mənada atılan addımı, yəni hərəkət mənasında deyil. Hansısa bir işi görmək, nəyəsə nail olmaq üçün atılan addımdan gedir söhbət. Birmənalı olaraq hamımız bilirik ki, həm fiziki, həm də fikri qərarlar qəbul edib onu reallaşdırmaq üçün tərpəniş göstərməsən, fəaliyyətə başlamasan heç bir nəticəyə qovuşa bilməzsən. Yəni nail ola biləcəyin bir nəticə ortaya çıxmayacaq. Deməli, fiziki və zehni hərəkətin özü də addım atmaqdır. Mən də yazımın ilk cümləsində bunu nəzərdə tutmuşam. Və istəmişəm ki, bizim iç dünyamızda atılan addımların reallıqdakı addımlarla paralelliyi ortada olsun, tərs-mütənasibliyi yox. Məhz belə olduqda onda həmin o məram da, o məqsəd də, o atılan addım da ən azından bizə bir xoş an yaşadar. Bir iynə ucu boyda könül rahatlığı gətirər. Bu isə bizim üçün yaşam stimulu olar.

Zaman-zaman içimdə çək-çevir etdiyim, ələkdən, xəlbirdən keçirtdiyim hisslərimi, duyğularımı, düşüncələrimi bəzən küskün halda yaddaşın bir küncünə atmaq istəmişəm. Bəzən də onlardan əl çəkmək, tərki-dünya olmaq arzusuna düşmüşəm. Amma o hisslər, o duyğular o qədər incə, o qədər mübhəm olub ki, çox qısa bir andan sonra yenidən qayıtmışam onların qapısına. Diz çökmüşəm o hisslərin, o duyğuların önündə. Anlamışam ki, insanın ürəyi və ağlı bir nöqtəyə köklənibsə, ordan qopub ayrılması, üz çevirməsi mümkün deyil. O mümkünsüzlük bəlkə də bir insan olaraq, bir varlıq olaraq Allahın şəxsən mənə bəxt kimi, qədər kimi yazdığı və qırmızı xətlə ömrümdən keçən bir yoldu, bir həyatdı. O yol bitəndə, həyat da bitəcək. O yol qırılanda həyat da qırılacaqdı. Çünki…

Bəlkə də çox təkrarlayıram. Bəlkə də zamanı geri qaytarmaq, olmuşları olacaqlara gətirib calamaq, onları bir-birinin içində, varlığında görmək kimi istəklər hardasa xülyadı, ilğımdı, ya da sadəcə olaraq bir cəfəngiyyatdı. Amma nə olur-olsun mən bu dediklərimin hamısını həmin o içimdən, ömrümdən keçən bu xəttin heç həndəvərində də görmürəm. Ona görə də harda olsam, nəyi düşünsəm, hansı işi görsəm, bilirəm ki, sonunda yenə qayıdacam, yenə gələcəm. Çünki və həm də əslində heç hara getməmişəm, heç də uzaqda deyiləm ki, gəlmək, qayıtmaq çətin olsun. Mən elə sən olan yerdəyəm. Deməli:

Dil öyrənə bilmədim ki,

Danışım güllə, çiçəklə…

Ya da ki, şəkil çəkdirim –

Sənintək güldən göyçəklə!..

Atıb qəm daşın bir küncə,

Ürəyimi qoydum dincə…

Mən səni hamıdan incə –

Gördüm gül saçla, birçəklə!..

Həyat cəza, ömür qəza

Eşqdi məndə bütün əza!

Gələcəm Sənə – namaza –

Bir gün bu dillə, dilçəklə!

Bir anlıq düşünürəm. Və bu düşüncənin də zərgər dəqiqliyi ilə az qala hüceyrələrini bir-bir oxşamaq, bir-bir ovutmaq, bir-bir əzizləmək istəyirəm. Çünki düşüncənin özülü ürəyim və ağlımdır. Deməli, insan üçün ən önəmli olan ürək və ağıl məni həmin o düşüncə məkanına atanda, ora yönəldəndə bilib ki və yaxud da hiss edib ki, burda nələr baş verəcək, burda hansı özəlliklərin pərvərişi, qanadlanması, uçuşu reallaşacaq. Elə bu məntiqlə də mən öz düşüncələrimə hər zaman hakim olmağa çalışıram. İstəyirəm ki, hətta düşüncələrim onun aid olduğu kimsənisə incitməsin, kimsənisə yanından meh kimi də keçməsin. Axı, bu düşüncənin ünvanı o qədər zərifdir ki, onu yalnız ürəklə, ruhla oxşamaq lazımdı, onun pərvanəsi ürək və ruh olmalıdı. Bax, onda düşüncə də, o düşüncənin ifadə etdiyi məram və məqsəd də həm səmimiyyəti, həm də dürüstlüyü ilə razılığa, təbəssümə, qarşılıqlı minnətdarlığa səbəb olacaq. Bu, həm də o deməkdir ki, ortadakı anlayış yeni düşüncələrin qapısını açacaq, yolunu göstərəcək və…

Ömrün eni, boyu heç vaxt bilinməyib və bundan sonra da bilinməyəcək. Təbii ki, söhbət həyatda olan adamdan, var olandan gedir. Əgər insan nə qədər yaşayacağını bilsə, onda nələr baş verəcəyini inanmıram ki, kimsə təxmin edə bilməsin. Elə insana Allahın bir lütfü də odur ki, biz bəndələr doğum və ölüm anımızı öncədən bilmirik. Bax, mən də bütün məqamlarda həyat reallığını və bir də iç dünyamın mənə bağışlandığını heç vaxt diqqətimdən uzağa buraxmıram, onlarla hesablaşıram. Bilirəm ki, reallıq hər şeydən güclüdü.

İndiki reallığın diktəsi də odur ki, atdığım hər bir addım qarşılıq olaraq mənə sərt zərbələr vurur. Yəni hər addım atdıqca aldığım zərbə məni dayanmağa, durmağa yönəltməyə çalışır. Elə bil ki, irəli durduqca kimsə səni geri itələyir, kimsə sənə geri çəkil deyir. Mən isə bu deyilənə, bu göstərilən laqeydliyə, bu, hardasa ürəyimi və ruhumu şum edən basqılara duruş gətirirəm, dözürəm. Çünki mən əvvəldə də söylədim, daha doğrusu yazdım ki, atılan addım zehni və fiziki baxımdan məqsədlidirsə, ondan geri durmaq olmaz, ondan geri çəkilmək isə özünü unutmaq, özünü aşağılamaq kimi bir şeydir.

Elə buna görə də mən ürəyin və ruhun yönəltdiyi o addımlarla sənə doğru, hər gün ( lap olsun bir nöqtə boyu-Ə,M. ) yol gəlirəm və gələcəm də. Bilirəm və əminəm ki, mən bu gəlişdə anın miloynda biri qədər geciksəm, sən darıxacaqsan. Çünki sən də deməsən də, büruzə verməsən də məni gözləyirsən, gəlişimi izləyirsən və bilirsən ki, gəlməsəm:

Ya axşam, ya sabah qapını külək –

Döyəcək! – söyləyib, ümidlənmə sən…

Bütün çırpıntını, ay dəli ürək –

Gözünə yığaraq kilidlənməsən –

Yollara, mənimçün darıxacaqsan…

Alın söykədiyin pəncərə şüşən

Hər an damlalarla şırımlanmasa…

Dünyada ən isti yağışa düşən –

Varlığın sığınıb qımıldanmasa –

Qollara, mənimçün darıxacaqsan…

Ötən saata da, bitən günə də

Yaşıl budamatək baxmasan sonda,

İbadət etdiyin Haqqa, dinə də,

Sevgini gizlədib saxlasan, onda –

Mənimçün, səninçün darıxacaqsan…

Dilin titrəyəndə, dodaq əsəndə

Saçında ilişib qalanda daraq…

Mətbəxdə əlini bıçaq kəsəndə

Qana bələnəndə yaxdığın varaq –

Olanlara… mənimçün darıxacaqsan…

Əlimin altında çoxlu kitab, jurnal, qəzet var. Gözümün önündə də bilgisayar. Yəni söz dünyası məni öz əhatəsinə alıb. İnformasiyalar az qala havaya, suya çevrilib. Ona görə də hansısa bilgini bölüşəndə və yaxud özüm üçün əxz edəndə bilirəm ki, bu bir mənəvi qazancdı və həmin mənəvi qazancda hardasa, nə zamansa köməyə çatacaqdı. Ən azından ona görə ki, həmin qazanılan hər nədirsə, insana şamildi, insana xidmət edir.

Bax, bu anlamda mənim sənə , sənin varlığına olan istəyim və atdığım addım bütünlüklə mənəviyyata söykənir. Yəni onun kökü də, rişələri də ürək və ruhdur. O da mənim heç vaxt, hətta bəzən özümü kənara çəkmək istədiyim anda da belə tək qoymur, tənhalığıma sirdaşlıq edir, gözümün önünə şəklini, yaddaşıma xatirələrini çəkib gətirir. Və beləcə bütün anlarım səninlə keçir. Hətta hərdən hansısa bir cizgini gözdən qaçıracağımdan qorxuram. İstəmirəm baxışını, duruşunu, yerişini, səsini, nəfəsini, küləyə qısqandığım tellərini bir-birinə qarışdıram, istəyirəm hər biri ilə ayrı-ayrılıqda göz-gözə dayanam, diz-dizə oturam. Bu, bir dəli istəkdi. Amma ürəyin və ruhun tələbatıdı, ehtiyacıdı. Yüzə-yüz əminəm ki, sən bu hisslərə qarşı nə qədər laqeydlik göstərməyə çalışsan da, sənin də qəlbinin, ruhunun hansısa incə bir nöqtəsində mən varam. O varlıq da mənə sevgi dünyasını birlikdə qurmağa, yaşamağa ümid verir və:

Elə kövrəlmişəm, elə donmuşam –

Belə kövrəlməyi bulud da bilməz…

Dərdin saçlarını dibdən yolmuşam –

Daha ağrısını unuda bilməz!

Yaramın qaysağı qopduğu andan

İncidim həyatdan, küsdüm bu candan…

Nə qədər analiz versəm də qandan

Dərmanlar yaramı quruda bilməz!

Mənimlə bir canda dolanıb gəzən,

Könlümü incidən, ruhumu əzən…

İndi ha sığallan, indi ha bəzən –

Heç nə əhvalımı durulda bilməz!

İçimdə çəkdiyim içimdən böyük,

İkimiz birlikdə yerik, həm göyük!

Ürəyim, ətrafa baxıb az döyük –

Sevdiyin sevirsə, unuda bilməz!

Yolun əvvəli olduğu kimi sonu da var deyirlər. Amma sona qədər kim gedir, necə gedir, onu öncədən demək mümkün deyil və bir də yolun qırılması və yaxud sapdırılması da var. Kimsə yolundan sapırsa başqa yola üz tutursa, burda günah ayaqlarda deyil. Günahkar heç yol da deyil. Əsl günahkar ürəklə ruhdur. Çünki onlar ya yolu düzgün seçməyiblər, ya da yolla oynayıblar. Mən isə…

Mənim yolum üzü SƏNƏ - QİBLƏMƏDİ! Və bu yol məndə başlayıb Səndə bitir. Özü də yolumuz kəsişən gündən. Ona görə «səndə bitir» yazdım ki, mən artıq yalnız özümü bu yolda görürəm, axtaranda orda tapıram. Deməli, yolum elə həqiqətən birmənalı olaraq Səninlə və Səndə tamamlanıb!..Bəs Sənin yolun?..

Adilə Nəzər - DƏRDİ VAR

Wed, 07 Oct 2026 19:25:10 +0000

Adamın adam dərdi,

Quşun da quş dərdi var,

Gəlməsin, kimsə dərdə,

Gələrsə tuş, dərdi var...

Bəndəlik eləməkçün

Savabla yu, hər suçun.

Dərdi unutmaq üçün

Mey olsa, nuş, dərdi var...

Gözün giryan yerində,

Ruhun üryan yerində

Yurdun viran yerində

Gəzər bayquş, dərdi var...

Meydi, içib gedirlər,

Yoldu, keçib gedirlər...

Bir-bir köçüb gedirlər,

Bir az tay-tuş dərdi var…

Tanrının quşu varsa,

Quşun da huşu varsa...

Sevginin xoşu varsa,

Xoşun da xoş dərdi var...

Əlizadə Nuri - ÖLÜM

Wed, 07 Oct 2026 19:07:39 +0000

Gətirdiyin havadan,

Son dəfə udum, ölüm.

Sən baxınca ölmərəm

Gözlərini yum, ölüm.

O nəğməni oxuma-

Qar yağacaq yuxuma...

De, mən boyda toxuma

Olarsanmı şum, ölüm?

Kimdi mənə daş atır?

Yad atır, qardaş atır?

...Səhra kimi yaşadım

Qoy, indi qum- qum ölüm..

Məmməd Qədir -MƏNİM

Wed, 07 Oct 2026 18:54:19 +0000

Məni yana - yana qoyan gözəlim,

Necə keçəcəksən yanımdan mənim?

Səni nəfəsimlə içimə çəkdim,

Çətin ki, çıxasan canımdan mənim.

Qumrular oxuyur son baharımda,

Sarı sim göyərib könül tarımda,

Toxunma, eşq axır damarlarımda,

Sevgi fışqıracaq qanımdan mənim.

Böyütdüm, bəslədim çiçəklərini,

Sevgiyə öyrətdim böcəklərini,

Arı tək qoxladım ləçəklərini,

Bal kimi axırsan şanımdan mənim.

Sönmüş bir ocağa qor gətirmisən,

Ziyanı, işığı gur gətirmisən,

Qaranlıq dünyama nur gətirmisən,

Günəş tək doğmusan danımdan mənim.

Qəşəm Nəcəfzadə - Mən

Wed, 07 Oct 2026 18:53:16 +0000

Bir az dodağımı büzmüş kimiyəm,

Bir az əsəbiyəm, bir az kinliyəm.

Neçə cığır ölüb ayaqlarımda,

Neçə nəğmə sönüb dodaqlarımda.

Solğun əllərimdə bir uşaq ölüb,

Üstümdə, başımda yaraşıq ölüb.

Üzüm tək qırışıb paltarlarım da,

Körpə addımıdı addımlarım da

Anam yox, qolumdan tutub gəzdirə

Qonşu qız da yoxdur gözün süzdürə.

Çoxdan öldürmüşəm xatırələri,

Indi bir sümüyəm, bir dəki dəri.

Sümüyün sağ olsun demişdin mənə.

Nə gözəl demişdin, təşəkkür sənə.

Şeir də yazmıram cəhənnəm olsun.

Qoy şirin yuxular gözümə dolsun.

Atdım əllərimi göyün üzünə,

Atdım ayağımı çölün düzünə.

Gözümü çıxarıb dənizə atdım,

Gözümün yaşını dənizə qatdım.

Qopardım başımdan qulaqlarımı,

Didib parçaladım dodaqlarımı.

Yolub saçlarımı küləyə verdim

Yorğun ürəyimi Günəşə sərdim.

Məni insanlıqdan çıxart, ay allah,

Məni öz – özümdən qopart, ay allah.

Mən nə sevgiliyəm, nə də ki, ərəm.

Mən bir az da xeyirəm, bir az da şərəm.

Bir damcı torpağam, bir damcı sözəm,

Bir damcı havayam, bir dancı tozam.

Adam şəklində yoxam, itmişəm,

Damcı şəklində göydə bitmişəm

Görsən toz dənəsi əlini öpür,

Götür qucağına, tez məni götür

Nüsrət Kəsəmənli - DOSTUM

Wed, 07 Oct 2026 18:53:47 +0000

Gəl, məni dost kimi dindir, danışdır.

Dost bilsin qıraqdan camaat bizi.

Mən deyim: dostumdur, sən de: tanışdır,

Hamıdan gizlədək sevdiyimizi.

Danışaq, gülüşək, gəzək yan-yana

Onda adımıza söz də deyilməz.

Gizli görüşümüz çıxsa meydana,

Deyək ki, dost dostla görüşə bilməz?

Yalandan bir oğlan şəkili gətir,

Heç kim bilməsin ki, sevgiliyik biz.

İstəsən arada qoluma da gir,

Burda pis nə var ki, dost deyilik biz?

Zəng elə danışaq dərsdən-filandan,

Anana denən ki, bir yoldaşımdı.

Qoy hamı “dost” bilsin bizi hər zaman,

Denən ki, heç mənim sevən yaşımdı…

Bu yolla gizlədək gəl sevgimizi,

Camaat “dost” bilsin, anansa yoldaş…

“Dost”luğa bükərək həsrətimizi,

Bir azcıq sevinək gəl yavaş-yavaş.

“Dost”luqla böyüsün məhəbbətimiz,

Qoy daha olmasın həsrət, göz yaşı…

Gəl, əvvəl həyatda yoldaş olaq biz,

Sonrasa olarıq həyat yoldaşı…

Sədaqət KƏRİMOVA - O, ƏSL ARISTOKRAT İDİ

Wed, 07 Oct 2026 18:51:41 +0000

Ədəbiyyatda tərcüməçilik xüsusi istedad və böyük məsuliyyət tələb edən sənətdir. Tərcüməçi yalnız sözləri başqa dilə çevirən insan deyil; o, bir xalqın ədəbi düşüncəsini, hisslərini və mənəvi dünyasını başqa xalqa çatdıran körpüdür. Bu sənətin ən gözəl nümayəndələrindən biri də Səyavuş Məmmədzadə idi.

Tanınmış Azərbaycan şairi Səyavuş Məmmədzadə Azərbaycan ədəbiyyatının rus dilinə tərcüməsi sahəsində böyük xidmətlər göstərmişdir. Rus dilini mükəmməl bilməsi, bu dilin incəliklərinə dərindən bələd olması ona Azərbaycan sözünün gözəlliyini və zənginliyini rusdilli oxucuya yüksək səviyyədə çatdırmağa imkan verirdi. Onun tərcümələrində dil bilgisi ilə yanaşı, milli ruhu qorumaq bacarığı da özünü göstərirdi. Səyavuş Məmmədzadə əsərin yalnız mətnini deyil, müəllifin düşüncə tərzini, duyğularını və üslub xüsusiyyətlərini qorumağa çalışırdı. Məhz buna görə onun gördüyü işlər orijinallığı, dəqiqliyi və bədii səviyyəsi ilə seçilirdi.

Səyavuş Məmmədzadə mənim də üç kitabımın tərcüməçisi və redaktoru olmuşdur. Onun diqqətli yanaşması, sözə münasibəti və yüksək ədəbi zövqü mənim üçün böyük məktəb idi. Belə insanlar yalnız əsərə düzəliş vermir, həm də müəllifə yaradıcılıq yolunda istiqamət göstərirlər.

Səyavuş müəllimlə söhbət etmək xüsusi bir zövq idi. Onun danışığında böyük həyat təcrübəsi, zəngin dünyagörüşü və əsl ziyalı mədəniyyəti hiss olunurdu. Azərbaycan ədəbiyyatının və incəsənətinin tanınmış nümayəndələri onunla görüşməkdən, onun maraqlı söhbətlərini dinləməkdən zövq alırdılar. Onun evi sanki bir ədəbi məclis, fikir və mədəniyyət ocağı idi. Mən də həmin görüşlərin iştirakçısı olmaq xoşbəxtliyini yaşamışam.

Səyavuş Məmmədzadə yalnız istedadlı sənətkar deyil, həm də gözəl insan idi. Onun xarici görünüşündə, davranışında, danışıq tərzində xüsusi bir aristokratlıq vardı. Bu aristokratlıq var-dövlət və ya zahiri görünüş deyil, yüksək mədəniyyət, savad, nəzakət və insanlara hörmət idi.

Ömrünün son illərində ağır xəstəliklə mübarizə aparmasına baxmayaraq, o, sevdiyi işdən ayrılmadı. Sözə və ədəbiyyata bağlılığı ona güc verirdi. Axı əsl sənət adamları üçün yaradıcılıq sadəcə fəaliyyət deyil, həyat mənasıdır. Səyavuş Məmmədzadə də son nəfəsinə qədər bu amala sadiq qaldı.

O, dünyadan 86 yaşında köçdü. O vaxtdan artıq dörd il keçir. Lakin bəzi insanların yoxluğu illər keçdikcə daha çox hiss olunur. Çünki onların yeri yalnız bir insanın yeri deyil, bütöv bir mənəvi aləmin yeridir. Allah rəhmət eləsin!

Elnur Astanbəyli - "Pis havalar" silsiləsi

Wed, 07 Oct 2026 18:56:25 +0000

1. Ağırlıq

Son qəpiklərimi də xərclədim –

iki dənə siqaret aldım, bir çörək;

sanki indi şalvarım düşəcək

bomboş ciblərimin ağırlığından...

2. Boşluq

Uşaqlar bir az da

ailə fotolarında

kişi ilə qadın arasındakı

boşluğu doldurmaq üçün

doğulurlar...

3. Divar saatı

Hərdən divar saatının

yerindən özümü asmaq

keçir ağlımdan –

bəzən boş zamanları

öz bədəni ilə

doldurmağı bacarmalı insan!..

4. Elegiya

Bir payız günü

babam öldü...

Gözləri

qoşa pəncərə kimi

günəşə örtüldü –

evimiz qaranlıqda qaldı,

günəşimiz soyuqda...

5. Və...

Nə sərxoş idim,

nə də yorğun,

sadəcə

qəfildən ürəyim istədi

yanından keçdiyim çoxqatlı binanın

bumbuz divarına söykəndim -

soyuqluğu

dalğa-dalğa yayıldı bədənimə

üşüdüm

və

üşəndim:

sanki dünəndi

Müşfiqin zalımca güllələndiyi

Hadinin xəbərsizcə öldüyü...

və

nə qədər xatırlamağa çalışsam da

düşmədi yadıma

sonuncu dəfə

gözümün içinin nə vaxt güldüyü!..

6. Yuxuyozma

Dalbadal

üçüncü gecədir

yağış yağır yuxularımda,

sonra da

burnuma quru ot qoxusu dəyir...

ağlayıb ayılıram...

Ayılıb anlayıram:

bu səs-küylü

boz-bulanıq şəhərdən

çox uzaqda –

uşaqlığımın keçdiyi,

yağışdan sonra

quru ot qoxuyan,

qaratoyuqlar oxuyan

o doğma yerlərdə

məni çoxdan unudublar...

7. Son

Yollar, siz gedin,

mən yorulmuşam...

/noyabr, 2014 – iyul, 2015/

Əlirza HƏSRƏT - SONBAHARDA AÇAN GÜL

Wed, 07 Oct 2026 18:57:28 +0000

Yenə qayıdıb gəldi,

Ah,bu gəzəyən payız.

Sarı naxışlarıyla,

Bizi bəzəyən payız.

Sən Günəş ol,mən torpaq,

Gəl sevda xəbərinlə.

Xumarlansın ruhumuz,

O gur şəfəqlərinlə.

Uzaqdan əl eləyir,

Buludlar dola-dola.

Bir yarpaq çətir tutum,

Sonam,gəzək qol-qola.

Yolumuzun üstündə,-

Nə gözəl durub payız.

Bizə durna ahından,-

Bir evcik qurub payız.

Düşən son yarpağı da,

Torpaq çəkib üstünə.

Sonbaharda açan gül,-

Dönər payız büstünə.

Sevinc Qərib - Günəşin qəhqəhəsi də...

Wed, 07 Oct 2026 18:51:09 +0000

Günəşin qəhqəhəsi də

itdi buludların arxasında,

İsti, qaynar gülüşlər əridi

göyün soyuq divarlarında,

üstünə payız ağladı...

İndi dəli küləklər at oynadır

gün şəfəqlərinin öpdüyü yerdə.

Ovcuma daman həsrətin kimi

içimi sızladır leysan yağışlar.

Darıxıram...

Bir də pəncərəmi mühasirəyə alan

qorxulu səslər üşüdür məni...

Kəmaləddin Qədim - BU YAŞ BİR AĞLAMALIQ, BİR GÖZLÜK YAŞ DEYİLMİŞ...

Wed, 07 Oct 2026 18:54:50 +0000

Bu dolu elə dolu,

boş elə boş deyilmiş...

Baxma, sənə xoş gələn

kiməsə xoş deyilmiş...

Təkindən dəst olmadı,

Gəzilən rast olmadı.

Qardaşdan dost olmadı,

dost da qardaş deyilmiş...

Bilinməyir adı, kim,

Doğması kim, yadı kim.

Bu necə sevdadı ki

canından baş deyilmiş?..

Bacarırsan qadam, de,

Yaradıb Yaradan de;

Adamına adam de,

daşına daş deyilmiş...

Yolu yox haqlamalı,

Əyləyib, saxlamalı.

Bu yaş bir ağlamalıq,

bir gözlük yaş deyilmiş...

Günay Əfəndiyeva: “Pirallahı Sənaye Parkını ziyarəti Prezidentin rayonun qarşıdakı inkişaf mərhələsinə göstərdiyi diqqəti nümayiş etdirir”

Wed, 07 Oct 2026 19:43:52 +0000

- 5 oktyabr tarixində Azərbaycan Prezidentinin iştirakı ilə Pirallahı Sənaye Parkında yeni dərman istehsalı müəssisəsinin açılmasının rayon üçün əhəmiyyətini necə dəyərləndirirsiniz?

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlətimizin həyata keçirdiyi daxili siyasətin mühüm tərkib hissələrindən biri regionlarımızın, şəhər və rayonlarımızın sosial-iqtisadi potensialının üzə çıxarılması və inkişaf etdirilməsidir.

5 oktyabr 2026-cı il tarixində cənab Prezidentin iştirakı ilə Pirallahı Sənaye Parkında “Gen Pharma Caucasus Manufacturing Operations” MMC-nin dərman istehsalı müəssisəsinin açılması rayonun iqtisadi-sosial tərəqqisi üçün olduqca mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Ümumilikdə, Pirallahı Sənaye Parkı Azərbaycanın vacib sənaye komplekslərindən biridir. Burada artıq müxtəlif tibbi müəssisələr, o cümlədən “Diamed” şpris və dərman istehsalı zavodları fəaliyyət göstərir.

İndi isə həmin sənaye kompleksində beynəlxalq standartlara uyğun yeni müəssisə istifadəyə verildi. Bu o deməkdir ki, insanlara lazım olan bir çox dərman vasitələrini biz artıq öz ölkəmizdə hazırlamaq imkanına malikik. Bu, həm də ixtisaslı mütəxəssislərin cəlb olunmasına, yeni iş yerlərinin açılmasına da şərait yaradır.

Zavodda Azərbaycan Tibb Universiteti və Qarabağ Universiteti üçün tədris bazasının təsis olunması ilə tibbi ixtisaslar üzrə təhsil alan tələbələr, gənc əczaçılar öz biliklərini təcrübə ilə möhkəmləndirə biləcəklər.

Müəssisədə istehsal olunan əczaçılıq məhsulları xarici ölkələrə də ixrac olunacaq. Yəni, ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlığı, xarici tərəfdaşlarla əlaqələri daha da genişlənəcək.

Eyni zamanda, Pirallahı Sənaye Parkında bir sıra yeni müəssisələrin yaradılması nəzərdə tutulur ki, bu da rayonun iqtisadi inkişafına xidmət edəcək.

Bilirsiniz ki, millət vəkili təmsil etdiyim Pirallahı rayonu 2012-ci ildə Azərbaycan Prezidentinin imzaladığı Fərmanla yaradılmışdır. Yəni, ayrıca inzibati ərazi vahidi kimi formalaşdırılması baxımından yeni bir rayondur. Əvvəllər isə Xəzər rayonunun inzibati ərazi bölgüsünə daxil olmuşdur.

Pirallahı Xəzərin sahilində yerləşən, dənizlə torpağın qovuşduğu bir ərazidir. Abşeron arxipelağının ən böyük adasıdır. Pirallahı adı hələ XIV əsrə aid yazılı mənbələrdə öz əksini tapmışdır. Bu toponim “pir" və "Allah" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş, Allahın piri, Allahın müqəddəs ibadətgahı deməkdir.

Pirallahı rayonu, Çilov adası və Neft Daşları ilə birlikdə Xəzərdə neft hasilatının inkişafı və fədakar neftçilərimizin zəhməti ilə sıx bağlıdır.

Yaradılmasından etibarən cənab Prezidentin müvafiq göstərişi ilə Pirallahıda yaşayış binaları, yeni mənzillər, məktəblər, uşaq bağçaları, səhiyyə və digər sosial obyektlər inşa edilmiş, təmir olunmuş, küçələr, yollar abadlaşdırılmış, parklar və istirahət məkanları salınmış, istehsal müəssisələri fəaliyyətə başlamışdır.

Seçicilərlə mütəmadi görüşlərimizdə, söhbətlərimizdə onlar hər zaman dövlət başçısına rayonun abadlığına, firəvanlığa görə öz minnətdarlıqlarını ifadə edirlər. Eyni zamanda Pirallahı sakinləri Birinci Vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın millət vəkilliyi dövründəki geniş fəaliyyətini, xeyirxahlığını, insanlara qayğısını məmnunluq hissi ilə xatırlayırlar.

Düşünürəm ki, Cənab Prezidentin Pirallahı Sənaye Parkını ziyarəti həm də dövlət başçısının rayonun qarşıdakı inkişaf mərhələsinə göstərdiyi diqqəti də nümayiş etdirir.

Bir vaxtlar Pirallahı daha çox “uzaq ada” təsəvvürü yaradırdısa, bu gün Pirallahı Bakının çiçəklənən, yüksələn, yeni investisiyalar cəlb edən rayonlarından birinə çevrilir

Şakir Xanhüseyinli - HƏR KƏS ÖZÜ ÖZ ÜFÜQÜ

Wed, 07 Oct 2026 19:43:52 +0000

sənin üfüqlərin geniş,

elə sanırlar dardı, dar.

hansı ağıla sığdıraq

bu genişlikdə darlıq var...

üfüqlərin düz bağrında-

çox uzaqda bir şam yanır;

bəlkə göydə bir ulduzun

xatirəsi alovlanır?

kimin göyü çətir boyda;

kiçikcə, uşaq çətiri...

baxsan, birdi səmanın da,

xəyalın da üfüqləri...

bir qəminə göz yetir də;

sinədə dağ, gözdə çəndi...

fikrin hüdudu, sərhəddi

üfüqləri də keçəndi...

köhnəlib nimdaşlaşmaq var,

bircə sözlə təzə-tərik.

səmadan üfüqlər baxır,

biz də

yerdə üfüqlərik;

hər kəs özü öz üfüqü,

hər kəs özünə əlçatmaz;

elə bir an yaranar ki,

heç yaxana da əl çatmaz...

darmı üfüqün? bəs necə

qəlbinə dünyalar sığır?

ilk addımından başlayır

üfüqünə gedən cığır...

ayağını ayağından

ayırdınmı, anında da

üfüqlərin birdən-birə

sanki genişlənir, bax ha...

yolun sonsuzdan sonsuza--

sözdən sözə, səsdən səsə;

daraldır üfüqlərini

bəzən qəlbindəki qüssə...

Ələddin Əzimli - " DO "-DAN " RE "-YƏ

Wed, 07 Oct 2026 19:43:52 +0000

"Çox uzundur bu yo... "

misrasını tamamlaya bilmədim.

Qoca bir sərçə gözlənilmədən

" O " hərfinin üstünə qondu,

yerini rahatlayıb oturdu.

Uçmaq fikri yox idu, deyəsən, onun,

Elə bil daşlaşdı, qurudu.

Diqqətlə baxmaq istəyirdim onun sifətinə.

Ancaa bu anda

qoca sərçə də,

sonuncu " O " hərfi də

qəfildən başladı tüstülənməyə.

Mən gözlərimi silincə,

özümə gəlincə

tüstü qatılaşdı.

Nə "O "-nu,

nə də sərcəni görə bilmədim.

" DO "-dan " RE "- keçmək istəyirdim,

fikrim baş tutmadı.

Hər şey yarıda qaldı.

"O "-da yandı,

o da, yəni sərçə də yoxa çıxdı.

Məncə,

düşüncələrim elə buradaca bitdi.

Səssiz,

sözsüz,

nöqtə-vergülsüz.

Açığı,

heç nəsiz:-

Sənsiz və

mənsiz.

Bax belə,

vaxt da ötdü səmərəsiz,

qiymətsiz və dəyərsiz.

07. 10. 2026.

Fərhad Tapdıqoğlu - Çiçəyi gözəlliklər çəkdi...

Wed, 07 Oct 2026 19:43:53 +0000

Düşüncələr

Çiçəyi bağçalarındakı gül-çiçəklərin gözəlliyi çəkdi...

Elə bil bağçaları al-əlvan çiçəklərdən ibarət bir dibçəkdi...

Çiçək baxdı gözəlliyə... ətirli havanı ciyərlərinə çəkdi...

Onu gözəliklərlə zəngin Yer çəkdi,mavi səma,Göy çəkdi...

Çiçək telefonla çiçəklərin şəklini çəkdi...Yeri çəkdi...Göyü çəkdi...sonra gözlərini bu gözəllikdən ,bu "gözəllik dibçəyi"ndən çəkdi...

Çiçək ardınca həyətlərindəki su quyusundan su çəkdi,yaş əllərini saçlarına çəkdi,əl-üzünə çəkdi...sonra salavat çəkdi və qabları yuyaraq suya çəkdi...

Şaxı ( Şahmar ) yığıb satdığı odunun,şax- şəvəlin pulları ilə özünə təzə,şax kostyum alıb ,geyinib dostu Faxının toyuna bir şax ( əvvəllər toya şax bəzəyərdilər) bəzəyib şax yerişlə gedib ,mağarda özündən razı halda ,şax-şux duruşla dostunun qarşısında dayanıb,onun üzünə şax baxaraq təbrik elədi və çalançılara bir şax beşlik verib,"tərəkəmə" çaldıraraq rəqs etdi...

İtinin yalını verməyə tələsən Yalçın əliyalın ,ayaqyalın ,əyni yalın ,atını yəhərləməyərək ,yalın halda minib,atın yalından yapışaraq ,çaparaq,yalı aşıb evlərinə çatdı...

DARIXIRAM -yazdı Sevil Azadqızı

Wed, 07 Oct 2026 19:43:53 +0000

Buludlar töküb qaşqabaq,

Sənsiz yaman darıxıram.

Kədər yağır qucaq-qucaq,

Sənsiz yaman darıxıram.

Əlim çatmır, yollar uzaq,

İçimdə bir ac yalquzaq.

Demişdin bir şeir yazaq,

Sənsiz yaman darıxıram.

Yollara dikilib gözüm,

Kirpiklərim düzüm-düzüm.

Ümid ver, həsrətə dözüm,

Sənsiz yaman darıxıram.

Bir günüm ağ, bir gün qara,

Gözüm gəzir baxsam hara.

Qoyma dərd alıb apara,

Sənsiz yaman darıxıram.

29.08.2025

Rəfail Tağızadə - Tənhalığım

Wed, 07 Oct 2026 19:43:53 +0000

Bu payız havası üşüdür məni.

Günlər də soyuyub aramız kimi –

qolun qollarıma dəymir haçandı,

əlim əllərinin intizarında.

Yüz ildi, min ildi ayrı kimiyik.

Nəfəsin isitmir üzümü daha,

donub dodaqlarım, kəlmələr donub,

baxışın üşüyür yanaqlarımda.

Qapının zəngi də susur nə vaxtdı,

hər addım səsinə diksinirəm mən.

İçimdə bir zindan ağırlığı var,

gecənin sən – yoxluq tənhalığında.

Ələsgər Əlioğlu - TAPANMADIM EVİNİZİN YERİNİ

Wed, 07 Oct 2026 19:43:52 +0000

Cığırlara kəmənd ata bilmədim,

Mən zənnimdən üzdüm daha əlimi.

Yaddaşıma çıraq tuta bilmədim,

Qatı duman tutdu neçə ilimi...

Yeri-yurdu talamışdı yağılar,

Az qalırdı daş da yanıb-yaxıla...

Dərd sinəmi eləsə də yağır ha,

Səbrim yenə səngitmədi selimi.

Bircə himə düz dörd əlli gəlmişdim,

Yol-izimi düzəməlli gəlmişdim...

Bu oymağa mən ki yelli gəlmişdim,

Gördüklərim bir-bir aldı yelimi...

Qənşərimə çıxmadı dost-tanışım,

Ürəyimə şırım çəkdi qəm xışı...

Heç vecimə almadım gur yağışı,

Boşalınca buludların yelini...

Şeirimi həkk elədim sinəmə,

Söz köksümdə dolub oldu siləmə...

Əl atmadım daha dəftər-qələmə-

Qoltuğuma aparmadım əlimi...

Hər enişin, hər yoxuşun acı mən,

Sevincimə necə qucaq açım mən!?

Tapdım burda neçə ağrı-acı mən,

Tapanmadım evinizin yerini!..

10.04.2025

Xatirə Rəhimbəyli - Bir azəyləş yanımda...

Wed, 07 Oct 2026 19:43:52 +0000

Bir azəyləş yanımda

Dərdini de birbəbir.

Mən də alım könlünü ,

Deyim :"Neynək ,ya səbir !"

Bir az da məni dinlə ,

Təsəlli ver , ümid ver.

Bir az aydınlaşsın göy,

Bir az gözəlləşsin yer!

Söhbət aç ailəndən ,

Evdən ,uşaqdan danış .

Gileylən güzərandan ,

Yaxın-uzaqdan danış

Dostdan,tanışdan söz aç ,

Bir az təriflə məni ..

Mən də əvəzedilməz

Dost kimi öyüm səni .

Bir-iki isti söz de,

Tərpənsin gözümdə nəm

Sakit-saki ağlayım ,

Boşalsın bir az sinəm ...

Sən də kədərlən bir az ,

Tez-tez saatına bax ..

Soruşum :"Tələsirsən ?"

Sən "yox "de. Sonra susaq ...

Bir az etraz eylə

Gənclərin vəfasına .

Yalançı Məcnunların ,

Yalançı havasına ..

Bir az da de şeirin

Kəsərdən düşdüyündən

Yaxşıların dünyadan

Zamansız köçdüyündən ...

Baxma , sözünün sonu

Əvvəlinə tuş gəlmir .

Fikirliyəm ,səhvlərin

Eynimə heç gəlmir ..

Yenə də uşaqlardan ,

Dərsdən ,məktəbdən danış .

ALLAHsız siyasətdən ,

Elmdən ,dindən danış...

Yox,yox,gəl, toxunmayaq,

Könüllərin yasına .

Sonra da sağollaşaq,

Hər kəs öz yuvasına....

Ayılıb xəyallardan ,

Ürək gəlsə özünə.

Eləcə gülümsəyək

Adamların üzünə..

MEHDİ CALA L - İllərin o başından boylanan şeir

Wed, 07 Oct 2026 18:38:54 +0000

Təzə aşiqlər kimi

susur, - “tutulur” dilim,

- Bəlkə də sevgi budur,

- Sevmişəmmi, nə bilim?!

Səndən gendə,- Mən sənə

hər şeyi danışıram,

Qayğıları "çəkirəm",

işinə “qarışıram”.

Ürək səninlə gedir;

İşə, dükan-bazara.

Hərdən də eymənirəm;

Biz hara, sevgi hara?!

Əl atıram telefona,

nəsə söz tapım, deyim.

Yenə də çəkinirəm;

Qoy biraz da gözləyim!

Neçə ildi dəyişmir

bu rəsmiyyət, bu qayda,

Arzular vağam olur,

gündə, həftədə, ayda...

Telin sığala həsrət,

əllərim əllərinə.

Nə haqla hesab verək

ömrün boş illərinə?!

Mənimtək duyan olmaz

qəlbin intizarını,

Bu fanidə mümkünmü

tapmaq könül yarını?!

Üstümüzə ələnir

tale aldanışları;

Eh!.. mənə ümid olma,

- Sən özün danış, barı!..

Ayaz Arabaçı - Fırlanır dünya

Wed, 07 Oct 2026 18:38:19 +0000

Yarpağına, çiçəyinə,

Quşuna, fırlanır dünya.

Baharına, payızına,

Qışına, fırlanır dünya.

Çox üzülmə yansa canın,

Nəyi var bir qaşıq qanın,

Bəlkə də bir qarışqanın,

Xoşuna,fırlanır dünya.

Od ələyir könlüm ahı,

Kim yuyacaq bu günahı,

Gətir görüm o silahı,

Qurşuna fırlanır dünya.

Vəd veririk, söz sovuruq,

Bir ovucuq, bir hovuruq,

Ay güdürük, il qovuruq,

Boşuna fırlanır dünya.

Gücün çatır, vermə izn,

Cırmaq-cırmaq, dizin-dizin,

Bütün günü evinizin,

Başına fırlanır dünya.

Nurafizin “Sözlə səs arası” adlı şeirlər kitabı üzərində gəzişmələr

Wed, 07 Oct 2026 15:56:45 +0000

“İçimi çilə çəkir,

Ahımı telə çəkir.

Mən boyda şələ çəkir,

İçimdə qırılan səs.”

Söz də insanın içindən keçən səsdir, əslində. Söz insanın daxili aləminin güzgüsü, duyğularının, arzu və diləklərinin əksidir. Bizi heyrətləndirməyi bacaran, çəkib arxasınca apara bilən və bizə yeni üfüqlər açan nə varsa, o, bizi yaşadan nəsnədir. Söz aləmində isə yaşamın ən gözəl, ən heyrətamiz anı Şeirlə vəhdətdə olmaqdır. Dünyanın bu qaramsal dövründə hələ də Şeirə-Sözə üz tutanlarımız, nə yaxşı ki, varlar! Sükutdan, gileydən, ayrılıqdan keçən bütün yolların sakini – Şairlərdən olmaq dostumuz Nurafizin də taleyinə yazıldı. Və o bunu bir lütf kimi qəbul etdi. Əks halda bu şairlik yox, əsl dəlilik olardı.

“Bu xəbərin içində

Boş yolam, gözdən uzaq.

Səsimin qapısını

Gah gün döyür, gah sazaq.”

Bəzən bir səsdən, bir zəngdən asılı qalırsan. Reallıqlar o qədər acı olur ki, başını qatmağa, özünü aldatmağa heç həvəsin də qalmır. Daha özünü aldada bilmirsən. Vaxt əlahəzrəti də fövta vermisən. Yaş da o yaş deyil. İndən belə nə danışsan söz şəklində fəlsəfə yüklü bir şeylər səni dara çəkməyə başlayacaq.

Sən axı daha asan, daha tez anlaşılmaq istəmişdin. Bəs o zaman Sən keçdiyin yollar niyə bu qədər qəliz və mürəkkəb olmalıydı ki?

Nurafizi hardasa gördüyümü xatırlayıram. Amma harda? Bax, onu dəqiq xatırlamıram. Bəlkə də onu şeirlərində görmüşəm. Yolu şimal tərəfə düşəndə kitablarını Şabran Poeziya Evinə göndərib, mən də oxumuşam, hətta ola bilsin ki, Xaqaninin heykəli ilə də şəkil çəkdirib, özünü bizə doğmalaşdırıb. Onu tanıyanlar yaxşı bilir, axı o şeirləri qədər gerçəkçi, şeirləri qədər canlıdır. Söz gərək insanın ruhundan boy verə. Onda özünlə sözün üst-üstə düşür, şeirindən tanıdığın şairlə həyatda rastlaşanda səni təəccüb bürümür.

“Göz yaşına güvəndim,

Yağışım, suyum, deyə.

Ömrü islağa qoydum,

Söz ilə yuyum deyə.”

Bəlkə də Nurafizin şeirlərində məni ən çox çəkən elə budur: o, sözü sadəcə demir, onu yuyur, isladır, səsə çevirir. Bəzən bir sözün içində uzun bir susqunluq, bir sükutun içində isə bütöv bir şeir gizlədir. “Sözlə səs arası” da elə həmin gizli yerdir — insanın dediyi ilə demək istədiyi, eşidilənlə eşidilməyən arasında qalan yer.

“Bir az Göy də yıxıldı

Yerə düşən yuvada.

Quşların ayaqları

Yalın qaldı havada.”

Burada mənə ən çox “Yerə düşən yuvada” və “Yalın qaldı havada” toxunur. Çünki adi məntiq tərsinə çevrilir: yuva yerə düşür, amma quşların ayaqları sanki hələ də havada qalır. Bu, həm konkret mənzərədir, həm də çox yaxşı bir tənhalıq və dayağın itməsi obrazıdır.

Bir də “Göy də yıxıldı” çox iddialı misradır. Ağac yıxılanda təkcə ağacın yox, onun kölgəsinin, quşunun, yuvasının, hətta bir parça göyün də yıxıldığını hiss etdirir.

Əvvəlki bəndlərdə şair payızın yaratdığı itkiləri göstərir: ağac sınır, yarpaq vaxtsız solur, payız qapısına getməyə üzü olmayan bir təbiət yaranır. Amma son bənddə artıq hadisənin miqyası dəyişir.

“Bir az Göy də yıxıldı” — bax, burası məni saxlayır.

Çünki göy əslində yıxılmır. Amma yuva yıxılanda quş üçün göyün bir hissəsi də yıxılır. Yuva onun dünyasıdır. O yuva dağılanda sanki göy də öz yerində qala bilmir.

Sonra:

“Yerə düşən yuvada”

Bu misra çox maraqlı paradoks yaradır. Yuva göydə olmalı idi, indi yerdədir. Deməli, öz yerindən çıxarılmış bir həyat görürük.

Amma mənim üçün bəndin ən ağrılı yeri son iki misradır:

“Quşların ayaqları

Yalın qaldı havada.”

Burada “yalın” sözü çox şey edir. Şair “quşlar yuvasız qaldı” desəydi, fikir aydın olardı, amma adi olardı. “Ayaqları yalın qaldı havada” deyəndə isə quşun dayağı itir. Ayaq var, amma basmağa yer yoxdur. Hava var, amma yuva yoxdur. Və qəribədir, burada “havada qalmaq” ifadəsinin iki mənası üst-üstə düşür: həm quşun fiziki vəziyyəti, həm də insanın “ayağının yerə dəyməməsi”, yəni dayaqsız qalması.

Mən hətta bunu Nurafizin şeir dünyasına da bağlayardım. Onun “Sözlə səs arası”ndakı həmin iç səsi, insanın içində qırılan nəsə var axı... Burada da sanki təbiətin içində insanın halı danışır. Ağac sınır — quş yuvasız qalır — göy yıxılır — ayaqlar havada qalır. Təbiət hadisəsi tədricən insan taleyinə çevrilir.

Bir də çox sevdiyim başqa bir şey var: şair “Göy də yıxıldı” deyir, amma şeiri fəryadla bitirmir. Sadəcə mənzərəni göstərir:

“Quşların ayaqları / Yalın qaldı havada.”

Bu sakitlik ağrını daha da artırır. Müəllifin nə qədər belə dolğun misraları var.

Kitabı oxuyarkən hey düşünürdüm, axı hər şeirin, hər bəndin öz haqqı var, öz ağırlığı, öz biçimi var... Oxuyan zaman hər şeirin, hər bəndin haqqını vermək isə qalır oxucunun düşüncəsinə-duyumuna... Şeir dünyanın haqqını qoy əsl poeziya aşiqləri versin, Şair dost! Kitabın mübarək və oxunaqlı olsun!

AY Bəniz Əliyar

Bəhram Bilaloğlu - Elə həqiqətlər var ki...

Wed, 07 Oct 2026 18:38:19 +0000

İnsanın həyatda axtardığı hər şey tapılmaq üçün yaradılmayıb. Bəzən axtardığımız bir həqiqətin özündən çox, onun dağılan parçalarında gizlənən mənanı tapırıq. Çünki elə həqiqətlər var ki, bütöv halda özünü göstərmir. Onun görünməsi üçün zamanın sərt əli toxunmalı, saxta bütövlük parçalanmalı, zahirin arxasında gizlənən batin üzə çıxmalıdır.

Hər dağılma məhv olmaq deyil. Bəzən dağılmaq həqiqətin başlanğıcıdır.

Elə bir həyat yaşayırıq ki, çox şeyi bütöv görmək istəyirik. Bütöv ailə, bütöv cəmiyyət, bütöv münasibət, bütöv insan... Amma zahirdə bütöv görünən hər şey daxilən də bütöv olmur. Bəzən divar yerindədir, amma təməl çoxdan çatlayıb. Bəzən söz yerindədir, amma mənası itib. Bəzən təbəssüm üzdədir, amma qəlbdə heç bir sevinc qalmayıb.

İnsan ən çox da öz yaratdığı görüntünün içində itir.

Zahiri bəzəyirik, batini isə unuduruq. İnsanların gözündə böyük görünmək üçün əlimizdən gələni edirik, amma vicdanımızın qarşısında necə göründüyümüz barədə çox az düşünürük. Halbuki insanın həqiqi ölçüsü insanların alqışı ilə deyil, öz vicdanının qarşısında nə qədər rahat dayana bilməsi ilə müəyyənləşir.

Hər kəs özünü yaxşı göstərməyi bacara bilər. Amma yaxşı olmaq tamam başqa məsələdir.

Bəzən bir insanın həqiqi siması illərlə görünmür. Zaman onun üzünə bir örtük çəkir, ətrafındakı insanlar isə həmin örtüyü həqiqət zənn edirlər. Sonra həyat gəlir və o örtüyü bir anda götürür. İnsan da, hadisə də, münasibət də olduğu kimi görünür.

Məhz həmin anda dağılmaq başlayır.

Amma dağılmaqdan qorxmaq lazım deyil. Çünki həqiqətin qarşısında dağılan saxtalıqdırsa, onun dağılması bir itki deyil. Əksinə, illərlə insanları aldadan görüntünün sona çatmasıdır.

Bir bütövün parçalanması bəzən min insanın gözünü açır.

Bir səhv insanın özü üçün bədbəxtlik ola bilər, amma başqası üçün böyük dərsə çevrilə bilər. Bir yalanın ifşa olunması yalnız yalan danışanı deyil, ona inananları da düşündürə bilər. Bir saxta münasibətin sona çatması başqa bir insanı daha səmimi münasibət qurmağa vadar edə bilər. Bir insanın süqutu başqasına yüksəlmək üçün yox, düşməmək üçün dərs olmalıdır.

Əsl ibrət də budur.

İbrət almaq başqasının başına gələn hadisəyə tamaşa etmək deyil. İbrət almaq həmin hadisənin içində özünü görməkdir.

Əgər birinin səhvindən yalnız onu qınamaq üçün istifadə ediriksə, hələ ibrət almamışıq. Əgər “mən olsaydım, belə etməzdim” deyib özümüzü rahatladırıqsa, yenə də məsələnin mahiyyətinə varmırıq. Əsl ibrət insanın öz daxilinə dönüb soruşmasıdır:

“Mənim də içimdə belə bir çat varmı?”

Çünki hər insanın içində dağılmağa hazır bir tərəf ola bilər. Kimsə bunu vaxtında görüb düzəldər, kimsə isə yalnız dağılandan sonra anlayar.

Həyat insana hər zaman ikinci dəfə düşünmək fürsəti vermir.

Ona görə insan başqasının dağıntısına baxarkən sevinməməli, düşünməlidir. Çünki həyatın qəribə bir ədaləti var: bu gün başqasının hekayəsinə baxan gözlər sabah öz hekayəsinin qəhrəmanına çevrilə bilər.

Bu dünya heç kimi tamaşaçı saxlamır.

Bu gün kənardan baxdığın ağrı sabah sənin qapını döyə bilər. Bu gün mühakimə etdiyin səhv sabah sənin imtahanına çevrilə bilər. Buna görə insan başqasının yarasına daş atmazdan əvvəl öz qəlbindəki yaraları yoxlamalıdır.

Dağılsın ki, hər kəs onun içində özündən bir parça görsün. Dağılsın ki, zahirin arxasında gizlənən həqiqət üzə çıxsın. Dağılsın ki, insanlar bir daha eyni səhvi təkrarlamasınlar.

Çünki bəzi şeylərin dağılması onların sonu deyil.

Bəzən bir şey dağılır ki, insanın içində başqa bir şey qurulsun.

Köhnə düşüncə dağılsın, yeni düşüncə yaransın.

Təkəbbür dağılsın, təvazökarlıq doğulsun.

Saxtalıq dağılsın, səmimiyyət yaşasın.

Nəfs geri çəkilsin, vicdan danışsın.

Qaranlıq dağılsın, iman işıq versin.

İnsanın ən böyük qələbəsi başqasının süqutunu görmək deyil, başqasının süqutundan sonra öz ayağını möhkəm yerə basmağı bacarmaqdır.

Çünki həyat bizə yalnız yaşamaq üçün deyil, həm də öyrənmək üçün verilib.

Hər hadisənin içində bir işarə, hər itkinin içində bir dərs, hər dağılmanın içində bir xəbərdarlıq var. Yetər ki, insan baxdığı hadisəni yalnız gözlə deyil, qəlblə də oxuya bilsin.

Mən parçalananın özünü deyil, onun parçalarından doğacaq ibrəti axtarıram.

Qoy dağılan hər şeydən bir həqiqət görünsün, hər həqiqətdən bir düşüncə doğulsun, hər düşüncə insanı özünə qaytarsın.

Çünki insanın ən böyük dönüşü başqasından qaçıb özünə sığınması deyil, öz içindəki həqiqətlə üz-üzə qalmasıdır.

Və bəlkə də əsl məqsəd budur:

Xəyalə Sevil - Mən indi hər şeyi unudum gərək

Wed, 07 Oct 2026 17:19:58 +0000

Mən indi hər şeyi unudum gərək,

Geriyə qayıdım o boyda yolu.

Bu da taleyimin məndən aldığı,

Bu da taleyimin quru sağ olu.

Özümdən yüz dəfə üzr istəyim,

Özümü son dəfə bağışlayımmı?

Mən heç həyatımda bu qədər kinli,

Bu qədər amansız olmadım, amma.

Mənim yerimdimi bu yer, İlahi?

Hər şeyə, hamıya naşı düşmüşəm.

Axx, mənim əvvəlki ağılsızlığım,

Hər şeyi sonradan başa düşmüşəm.

Sevil Azadqızı- BİLMİRƏM, NƏDİR?..

Wed, 07 Oct 2026 18:39:29 +0000

Ömrün payızında soluram deyə,

Söz var ürəyimin başını didir.

Bir zaman gözümdə yer verdiyim kəs,

İndi göz yaşıma qoşulub gedir.

Çox yandım odunda qədirbilməzin,

Arxamca qorudum ləpirin, izin.

Çox gəldim görməzdən əyrisin, düzün,

Baxıram gizlincə məni tərk edir.

Aldanıb sözünə hər kəlmə başı,

Nahaqdan bilmişəm könül sirdaşı.

Sən demə, olmuşam çox şeydə naşı,

Qismətdir, qədərdir, bilmirəm, nədir?..

13.02.2026

Əşrəf Veysəlli - Utana- utana

Wed, 07 Oct 2026 18:38:42 +0000

Hıqqına- hıqqına " şeir " yazdı o,

Utanmaz- utanmaz kitab çıxartdı.

Əlili bol olan bu məmləkətdə

Şikəst uşaqların biri də artdı.

Çölü, biyabanı gəzdim ,dolaşdım,

Baxdım ki,keyxanım keyləşib orda.

Qaynayan qazanın ağzını açdım ,

Gördüm çömçə kimi əyləşib orda.

Ömür kitabım da oxundu,bitdi,

O isə nadanlıq yaşına keçdi.

Dür kimi sözlərdən süfrə düzəltdim,

Tez gəlib süfrənin başına keçdi.

Əzilə- büzülə şişə keçənlər

Yağlı tikə olub ,dişə keçərmiş.

Utana- utana işə keçənlər,

Utanmaz- utanmaz başa keçərmiş.

https://www.facebook.com/srfveyslli?__cft__[0]=AZhBvp378hAspmJU6gT2cxOvOctl7UcHp2NOPGVH2RC8JvZ4mYpnlQVXB_TVWxDkLR0An6EJhSTZ6G9o4YJWQ8EBd5mOF7J1lP3sRCjBRRarE_A09C6y3mtOj9_AHbpMh18gkZfw5gYdRe4LceMH7KxX8WTHEuZXb1PmOtAVcYI-Eu1WE1i7Px0&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">Əşrəf Veysəlli

Elnur Uğur Abdiyev - Bu dünyaya son ehsanım...

Wed, 07 Oct 2026 18:38:37 +0000

Bu dünyaya son ehsanım,

Gözlərimi sıxım gedim!

Hansısa qızın bəxtində,

Ulduz idim, axım gedim.

Birdən birə vurulmuşam,

Bölünüb iki qalmışam.

Səndə üstəgəl olmuşam,

Nolar, burax çıxım gedim!

Ömür bir riyazi əməl,

Düsturu tək səndədir gəl.

Bəlkə, macal verməz əcəl,

Qoy şəklinə baxım gedim.

Nazim Əhmədli - TANRI KİMƏ VAXT VERİB

Wed, 07 Oct 2026 18:39:00 +0000

Payız nə tez qayıtdı,

yarpaqlar sarı-sarı;

yenə döndü könlümə,

ürəyimin qubarı;

ulduzlar kürə-kürə,

gəldik, dərd görə-görə;

alnımdan düşüb yerə,

fələyin dərkənarı;

dərdi yığdım xurcuna,

həsrətimə acıma;

qırov bükdü saçıma,

ötən qışın ağ qarı;

göy üzünün köçündə,

buludlar kündə-kündə;

bax, ovcumun içində,

cızıqlar, yarı-yarı;

tanrı kimə vaxt verib,

dərdi ikiqat verib;

deyir, orda çat verib,

babamızın məzarı;

bu nə səsdi, kiridi,

qəlbi dağlar əridi;

gecə yuxuma girdi,

göy üzünün kənarı.

Bakı 2019.

Ehtiram Ilham - ÇEVİR

Wed, 07 Oct 2026 17:28:11 +0000

Kiməsə nahaqdan ağız açmadım,

Hər fəryad-ahımı başına çevir.

Özüm pampax oldum, qazanmadığım

varımı-yoxumu başına çevir.

Doğrudan danışdım, halaldan dedim,

Haqqın dərgahına belə də gedim.

Gələn dünənimdən yan keçirmədim,

Ötən sabahımı başına çevir.

Bir mafrax can qalıb, haracan çatar?

Boş-boş nağıllarla başımı qatar...

Balalarına qurban bir Ehtiram var,

Mənim qul haqqımı başına çevir.

3.10.26.

Fərhad Tapdıqoğlu - Çək

Wed, 07 Oct 2026 19:06:51 +0000

(hekayə)

Çək-məçi Çərkəz kiçik qardaşı Mərkəz və qonşusu Təbrizlə evlərinin yaxınlığında yerləşən böyük gölə tərəf yol aldılar.Gecə gölə tor atmışdılar.Getdilər toru çək-məyə...Çərkəz də ,Mərkəz də,Təbriz də toru dartmağa ,çək-məyə başladılar...O çək-di...bu çək-di...o biri çək-di...

Aha! Torda bir iri balıq vardı ,çək-i.

Çək-məçi Çərkəz,qardaşı Mərkəz,qonşu Təbriz köməkləşib,çək-i balığını yaxınlıqdakı anbara aparıb,qapanın üstünə qoyub ,çək-i daşlarını düzüb,çək-dilər...Çək-i balığının yüksək çək-isini görüb ,sevindilər...

Sonra növbə ilə çək-i balığını qucaqlarına alıb ,şəkil çək-irdilər.Birinci Çərkəz dedi Təbrizə:

-Təbriz ,mənim çək-i balığı ilə şəkıimi çək dı...

Təbriz çək-di...Çərkəzi də çək-di çək-i balığı ilə,Mərkəzi də çək-di...Mərkəz isə Təbrizi çək-di çək-i balığı ilə...

Çək-məçi Çərkəz özünü çək-di qapan- tərəzidə.Çək-isini görüb ,özünü dartdı,çək-di...

Çək-i balıgını təmizlədi Çərkəz...

Çək-i balığını şişə çək-ib,kabab çək-dilər...

Süfrə açıldı...Çək-məçi Çərkəz özü tikdiyi təzə çək-məsini geydi.Süfrənin başına keçdi təzə çək-məli çək-məçi Çərkəz...

Bir şiş çək-i balığının kababını dişinə çək-di Çərkəz... Ayağında təzə çək-mə, dişinə çək-diyi çək-i balığının kababı,bir şəkil də çək-dirdi çək-məçi Çərkəz...

Baho...Az qala unutmuşdu çək-məçi Çərkəz...Getdi evin zirzəmisində gizlətdiyi ,keçən il çək-diyi bir şüşə çək-mə arağını (tut arağını) gətirib stolun üstünə qoydu...Çək-i balığının kababından yedilər...çək-mə araqdan içdilər...

Çək-məçi Çərkəz fikiirləşdi:

- Düşünürdüm bir az arıqlayım səki... Çox yığmışam artıq çək-i...Qəti qərara gəldi ki,az yesin, çox gəzsin,qalmasın onda artıq çək-i...

Bir az uzaqlaşıb gəzişirdi çək-məçi Çərkəz...Bir də gördü mübahisə edərək, tinə çək-dı Mərkəz özündən bir neçə yaş böyük olan Təbrizi...Köpəkoğlunun çək-mə arağı...

Mərkəz Təbrizə deyirdi:

-Əlini çək dı...

Təbriz əlini çək-dı və Mərkəzə dedi:

-Qəmişini çək...

Çərkəz onlara yaxınlaşdı ,sakitləşdilər...Mübahisə qısa çək-di,barışdılar...

...Çərkəzlə Mərkəzin atası illər öncə rəhmətə getmişdi.Çərkəz Mərkəzin qayğısını çək-irdi.Qoymurdu o xiffət eləsin, fikir çək-sin...

Çərkəz Mərkəzə həmişə deyirdi:

-Siqaret çək-mə ,ziyandır...

Amma hərbi xidmətdə siqaret çək-məyə başlamışdı Mərkəz,xəlvətə düşəndə fısqırdırdı(çək-irdi) siqareti...

Əsgərlikdən gəldiyi cəmi bir aydı...

...Mərkəzin gözləri yol çək-irdi...Nə fikirləşirdi,bilmirəm...Amma elə özü də yol tikintisinə işə düzəlmişdi, yol çək-əcəkdi Mərkəz...

Mərkəzədir mənim sözüm:

-Mərkəz bir daha siqaret çək-mə!...Özünü də heç vaxt çək-mə!.. Qardaşın Çərkəzi qoyma bir daha fikir çək-sin!...

Mənim tövsiyəm Çərkəzədir:

- Ay çək-məçi Çərkəz,ayağında özün tikdiyin çək-mə,çox gözəl ,mübarəkdi ... Gözlərini Mərkəzdən çək-mə,əlini onun üstündən çək-mə, gəncdir,beyniqanlıdır ,inanıram ki,sənin çək-diyin əziyyəti yerə vurmaz qardaşın Mərkəz... İnşallah adı yaxşı insanların sırasında çək-ilər Mərkəzin!?...

Fərhad Tapdıqoğlu

Əlizadə Nuri - Zəng

Wed, 07 Oct 2026 17:27:13 +0000

Güllələr o yanda günah eyləyir,

Dünya savaşından zəng gəlir mənə.

Hardasa bir uşaq ağlayır indi-

Gözünün yaşından zəng gəlir mənə.

Qaçıb yer üzündən, gen dayanmışam,

Bir tənha ulduza tən dayanmışam.

Sözün bu başında mən dayanmışam

Sözün o başından zəng gəlir mənə.

Sel gəlib- işimiz samana düşüb...

Yaxşı nə vardısa, yamana düşüb.

Quşlar göy üzündə dumana düşüb-

Əbabil quşundan zəng gəlir mənə..

Xatirə Rəhimbəyli - Tökülsün.

Wed, 07 Oct 2026 18:39:37 +0000

Sən məni arama,qoy səndən ötrü

həsrət ürəyimin başı tökülsün.

Sənin xəncərinin qaşı düşməsin,

mənim gözlərimin yaşı tökülsün.

Sevda gör neylədi fərsiz başlara?

Üzgün ürəklərə, halsiz başlara?

Qoy qara qəlblərə, qoy pis başlara

sənin həsrətinin daşı tökülsün!

Yamanca öyrəşib daha həsrətə...

Bu mehri, ülfəti gəlsin lənətə!

Getməz ki, könlümdən qəmə minnətə

yüz ağıllı gəlsin, naşı tökülsün.

Saqif Qaratorpaq - Yenə yağış başladı...

Wed, 07 Oct 2026 18:39:24 +0000

Yenə yağış başladı...

Hava soyuq,torpaq nəm.

Yenə səndən xəbər yox,

Sükuta tutmuşam dəm.

Ayağını sürüyür

Asta-asta buludlar.

Baharın göz yaşından

Sırğa taxıb göy otlar.

Nə soraq var,nə bir zəng...

Nə döyən var qapımı.

Öz içinə qısılıb,

Sevgi acıdı hamı...

Dayanıb qum saatı,

Vaxt da gedib yatmağa.

Min ildi yol gəzirəm,

Özümə qayıtmağa.

Daha güvənmə mənə,

Toxunma,damasıyam.

Çox heyif,son baharda

Boş leylək yuvasıyam...

Yenə səndən xəbər yox,

Sükuta tutmuşam dəm.

Bu gün- susmaq günüymüş...

Orda sən sus,burda mən.

Şahnaz Şahin - Şeirlər

Wed, 07 Oct 2026 18:39:22 +0000

ŞEİR GƏTİRİRƏM DÜNYAYA, ADAM

Mən də əkinçiyəm..

Yuxumu xışlayıb söz tumlayıram

Gecədən canımın ağrısı çıxır,

Bağrımın başından butası çıxır...

Sağımdan, solumdan neçə göz baxır,

Bir də Allah baxır..,

düz tumlayıram!?..

Mən bir heykəltəraş..,

Sözlərdən neçə cür heykəl yonuram.

Quru hərflərə can üfürürəm,

Nə varsa ruhumda saf, üfürürəm...

Sarı sünbüllərə dən tək doluram.

Indi sevincindən ölən kimsə yox,

Daha ürəyindən gedir adamlar.

Dərya gərək deyil, çay gərək olmur,

Adi gölməçədə batır batanlar.

Mən də ki...

mən yenə gözümə qıyıq taxıram,

Hələ oddan, közdən söz çıxardıram.

Qara gecələrin tərs bacasından,

Tüstümü həmişə düz çıxardıram...

Söz körükləyirəm sinəmin üstə,

Ağrısız, əzabsız sevgiyə yadam.

Bir sancı başlayır yeddinci qatda

Şeir gətirirəm dünyaya, adam!...

QALAQ ALDANAQ DÜNYADA

Doyub gedən görmədim heç,

Bu sirr, müəmma dünyadan.

Çıxın, örtün qapısını,

Qalaq aldanaq dünyada.

Yolunu uzaqdan salır,

Üzünü bəzəkdən salır.

Zəngini bələkdən çalır

Müsafir olan.., dünyada.

Hiylədi, fənddi hər işi,

Bəndi, bərəsi dəyişik.

Əllərim qəmə bulaşıq,

Dərd-səri kalan dünyada.

Çağırın gəlsin xocası,

Yeyirsən bitmir acısı.

Tüstülənir ah bacası,

Bu yalan-palan dünyada...

MƏN, ÇƏTİN ADAMAM

Nə deyib gəlmisən yanıma belə,

Mən çətin adamam, xəbərin olsun.

Heç özüm özümlə yola getmirəm.

Deyirəm bu başdan xəbərin olsun.

Hərdən acı dilim sancır özümü,

Hərdən başıma öz qapazım dəyir.

Fırlayıb atıram göyün üzünə,

Keçir boğazıma ölüm ilgəyi.

Səni kim tuşutdu mənim üstümə,

Səni kim döndərdi yolundan axı.

Bir gecəlik şamam, bir kasıb koma,

Bir imarət dərdəm, qadanı alım...

Bir az da dünyaya naşı adamam,

Bir az da qəribəm elə, biləsən.

Ağlımdan yüz dəli fikirlər keçir,

Gedib bu dünyaya bir də gələsən...

Mən çətin adamam, mən pis adamam,

Hər hava ruhumun havası deyil...

Hər oda ruhumun yuvası deyil...

Hər adam ruhumun adamı deyil...

Mən çətin adamam, xəbərin olsun,

Mən çətin adamam, qadanı alım...

GEDİRSƏN.., GƏLİRSƏN...

Özünü təkrardı hər yeni sevda,

Özündən qaçışdı tapmadığın eşq.

Gedirsən.., ümiddi hər kolun dibi.

Gəlirsən.., yenə də dodağın təşnə.

Batır gözlərində, boğulur cahan,

Satır saflığını dəyər-dəyməzə.

Bu dar küçələrdə veyillənirsən,

Köçür xatirələr gedər- gəlməzə.

Açır tənbəl-tənbəl pərdəni gecə,

Bir sabah boylanır gələn səhərdən.

Günəş gülümsəyir hər damla sudan,

Həyat göyərəcək hər qarış yerdən...

Gedirsən.., ümiddi hər kolun dibi,

Gəlirsən.., bax yenə ürəyin təşnə!...

BİR QƏZA YERİDİ ÜRƏYİM DAHA

Bəlkə yubansaydı belə olmazdı,

Bax mənim bu yaza yazığım gəlir.

Yazın ortasından boy verib çıxan,

Bu körpə qıza da yazığım gəlir.

Yazıqdı havaya oynayan əllər,

Zəhərə bal deyən adam yazıqdı.

Bir yol dodağına dodaq dəyməyən,

O, “uzaq, o, yaşıl ada” yazıqdı.

Hərdən bu köynək də dar gəlir mənə,

Bir naməlum səmtə qaçıram indi.

Deyir eşq mövsümü deyil bu bahar.

Payıza qəlbimi açıram indi.

Bir qəza yeridi ürəyim daha,

Arzular partlayır, ümidlər uçur.

Başımı qaldırıb Göyə baxıram,

Hardasa.., hardasa durnalar uçur...

Əşrəf Veysəlli - Utana- utana

Wed, 07 Oct 2026 18:38:39 +0000

Hıqqına- hıqqına " şeir " yazdı o,

Utanmaz- utanmaz kitab çıxartdı.

Əlili bol olan bu məmləkətdə

Şikəst uşaqların biri də artdı.

Çölü, biyabanı gəzdim ,dolaşdım,

Baxdım ki,keyxanım keyləşib orda.

Qaynayan qazanın ağzını açdım ,

Gördüm çömçə kimi əyləşib orda.

Ömür kitabım da oxundu,bitdi,

O isə nadanlıq yaşına keçdi.

Dür kimi sözlərdən süfrə düzəltdim,

Tez gəlib süfrənin başına keçdi.

Əzilə- büzülə şişə keçənlər

Yağlı tikə olub ,dişə keçərmiş.

Utana- utana işə keçənlər,

Utanmaz- utanmaz başa keçərmiş.

Vasif Süleyman - AYRILIB TƏZƏDƏN QONŞU OLMUŞUQ

Wed, 07 Oct 2026 18:39:33 +0000

Bu necə həsrətdi, gözləri duyuq,

Ürəkdə kədərmi, qəmmi, bilmirəm.

İş elə gətirib od qonşusuyuq,

Sənmi köçməlisən, mənmi, bilmirəm.

Ürəyim ovcumun içində hər gün,

Xəyalım göylərin qatından keçir.

İşə baxırsanmı, sənin yolların,

Mənim pəncərəmin altından keçir.

Bizi mənziləmi gətirdi yollar,

Bura havasızdı, yer nə, göy nədir…

Səni qucağına açılan qollar,

Məni üz qoyduğum balınc göynədir.

Ləngiyən vüsala tuşmu olmuşuq,

Yoxsa bu, taleyin çaşdığı yoldu.

Ayrılıb təzədən qonşu olmuşuq,

Ta bunun harası ayrılıq oldu…

Sevgisən, həsrətsən, gəlmirsən dilə,

Ürəkdən yüz hissin təlaşı keçir.

Hər səhər, hər axşam yanımdan belə,

Sevgim həsrətimnən yanaşı keçir.

Bu necə həsrətdi, gözləri duyuq,

Ürəkdə kədərmi, qəmmi, bilmirəm.

İş elə gətirib od qonşusuyuq,

Sənmi köçməlisən, mənmi, bilmirəm

Məmməd Qədir - Görünürəm

Wed, 07 Oct 2026 17:24:19 +0000

Məni görmək üçün göz gərək deyil,

Hər sevən ürəkdə mən görünürəm.

Sevdalı könüldə nur topasıyam,

Sevdasız ürəyə çən görünürəm.

Uydum təbəssümə, xoş qılıqlara,

Lal olub qarışdım mən balıqlara,

Səpildim, bölündüm ayrılıqlara,

Bir eşqə toplanıb cəm görünürəm.

Yolunda dumana, çənə büründüm,

Üst-üstdən geyindim, qəmə büründüm,

Əriyib yox oldum, - sənə büründüm,

İndi hər tərəfdən sən görünürəm.

Günahdı, zirvələr qardan ayrıla,

Sevənlər quş olar, yerdən ayrılar,

Qıyma yaratdığın yardan ayrıla,

İlahi, mən onsuz kəm görünürəm..

Ağaevli Əli Hacı - Haqq gəlib,haqqa gedirəm

Wed, 07 Oct 2026 17:29:38 +0000

Uca,Nəsiminin şərəfinə

Haqq gəlib,haqqa gedirəm

Əlifdən lal,halımdan bəy !

Göstərdim Allah üzünü,

Bələkdə ye,kəfəndə hay !

Mim zəbəri mum eylədim,

Tabımla Adəm eşqinə !

Həvvənıda zat eylədim,

Təkliyimin qəm eşqinə !

Dal eylədim hər istəyi,

Ha yaşadım Musa kimi !

Qaf eyləyib öz dağımı,

Ya asıldım İsa kimi !

Fənimi bir fənd eylədim,

Zəli oldum zalımlara !

Bəni,bəlkənin üzünə

Səbir tutdum zalımlara !

Cəhənnəmi cənnət edib,

Dal qoymadım səyə qala !

A zəbəri özüm bildim,

Ze zəbərə ayə qala !

Kəmaləddin Qədim - DƏRDLİDƏN DƏRDİ SORUŞMA...

Wed, 07 Oct 2026 18:38:52 +0000

Əvvəli saxla yadında,

soruşma, ardı soruşma.

Nə zamansa mən adında

birisi vardı...soruşma...

Kimi kim itirdi necə,

Kiminki gətirdi necə...

Bu necə kətildi, necə,

bu necə dardı, soruşma...

Yadam səndən özgəsinə,

Qadam, səndən özgəsinə.

Nədən səndən özgəsinə

gözlərim kordu, soruşma...

Dünyadı, min dolağı var,

Min yolu var, yolağı var.

Bilmirsənmi qulağı var,

burası yerdi, soruşma...

Demişdim sənə, çəkirəm,

Gərmişəm sinə, çəkirəm.

Heç soruşma nə çəkirəm,

dərdlidən dərdi soruşma..

Şakir Xanhüseyinli - YARALI ŞEİR

Wed, 07 Oct 2026 17:22:23 +0000

Deyir ki, yaram ruhumda;

yataram ayıqlığımda,

ayılanda yuxumda o--

görünməz bir gözə amma...

Hey acıdar, əgər varsa

taledə, naxışda yara...

bəzən getmək bir yaradı,

gəlmək iki,

nə deyim ki...

Yağış- göz yaşları yağır;

buludlarmı yara almış,

yerdə payız, göydəsə qış...

Olur, bir addım atırsan,

yol yaralanır...

bir sözlə

ağızda dil yaralanır...

Hər kəsdə iç yarası var,

bilsən, iç qanaması va

Ələddin Əzimli - SƏRSƏRİ YARPAQ

Wed, 07 Oct 2026 17:27:42 +0000

Qopma gəl,

qopma gəl ağacdan.

Düşərsən ucadan,

qovuşub torpağa,

batarsan palçığa.

Unutma,

unutma səmanı.

Gəl qoru ruhunu,

səni yaşadanın

göylər olduğunu.

Budağı,

budağı sığalla.

Həyatda onlarsız

bir kiçik zərrəsən,

de, nəyə gərəksən?

Yolma gəl,

yolma budaqları.

Qoyma çılpaq qalsın,

bu yağışlı gündə

qocaman ağacları.

Atma sən,

atma sən özünü

soyuq qucaqlara.

Dost bilib küləyi,

Dolanma sərsəri.

03. 10.2026.

Aləmzər Sadıqqızı - Olmadın...

Wed, 07 Oct 2026 20:48:02 +0000

Bilirdim ki, yaxşı adam deyilsən,

Sevdim səni bilə-bilə gör necə...

Gülə-gülə həyatıma gətirdim,

Ölə-ölə unuduram hər gecə.

Nağıl-nağıl oxumuşdum mən səni,

Şeir-şeir bitirirəm ürəkdə.

Hekayələr axı belə yazılmır,

Bir son olur, söylə onu bilək də...

Sənmi doğru, mənmi yalan bilən yox,

Niyə sevdim heç özüm də bilmirəm.

Hər günümü son gün kimi yasayıb,

Hər sabahı doğuluram ölmürəm.

Sevə-sevə sevdiyini unutdun,

Bahar olub ürəyinə dolmadın.

Bu dünyanın ən bəxtəvər adamı,

Sən olardın, nə yazıq ki, olmadın!

Əşrəf Veysəlli - AĞSAÇLI MÜƏLLİM

Wed, 07 Oct 2026 16:07:08 +0000

Bərkə düşən kimi yorulur ürək,

Şirin söhbəti də qalır yarıda.

Bəzi daşürəkli tələbələrtək

Sözünə baxmayır ayaqları da.

Dünyadan danışır o dünyagörmüş,

Danışır, dilində sözü titrəyir.

Bir vaxt yeriyəndə yer titrəyərmiş,

İndi yeriyəndə özü titrəyir.

Tutulur nəfəsi, tutulur səsi,

Bürüyür alnını damla-damla tər.

Bizi pillə-pillə qaldıran kəsi,

Yolundan saxlayır indi pillələr...

Zəng olur, dərs bitir, çıxır uşaqlar,

Bir qoca onlara qarışıb gedir.

Elə bil gənclərlə hər görüşəndə

O öz gəncliyilə görüşüb gedir..

SABİR RÜSTƏMXANLI — 80 İL: SÖZƏ, VƏTƏNƏ VƏ MİLLİ YADDAŞA HƏSR OLUNMUŞ ÖMÜR

Wed, 07 Oct 2026 18:39:18 +0000

Azərbaycan ədəbiyyatının zəngin və çoxəsrlik inkişaf tarixində elə sənətkarlar var ki, onların yaradıcılıq yoluna yalnız ayrı-ayrı əsərlərin timsalında nəzər salmaq kifayət etmir. Belə şəxsiyyətlərin ədəbi irsi bir dövrün düşüncəsini, xalqın mənəvi dünyasını, tarixə münasibətini, milli yaddaşını və gələcəyə baxışını özündə yaşadır. Xalq şairi Sabir Xudu oğlu Rüstəmxanlının yaradıcılığı da məhz belə zəngin və çoxşaxəli ədəbi irslərdən biridir. 2026-cı ildə onun anadan olmasının 80 illiyi tamam olur. Bu yubiley yalnız bir sənətkar ömrünün əlamətdar tarixi deyil, həm də altmış ildən artıq davam edən məhsuldar yaradıcılıq yoluna nəzər salmaq üçün mühüm fürsətdir.

Mən, https://www.facebook.com/rustamxanli?__cft__[0]=AZhe6HEmNet9qlnwp7mCuDx9HDP0okFfYgTN9q9aqd2YnANGGDZq_zTQY2m8rsD7RFFhbgXfIlHuz_n9KBz5BFJrGeQak2iKa4SFX9vdycYDCBRjssBHXCRPPUM2xytmwE1Y6ZdufQPvY5W1qk__8jeJ4nOqedBC3Li5QrKiNFHrmZeTk88JB0Zk11HKmKs&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyi münasibətilə bu yazını qələmə alarkən, ilk növbədə, böyük bir söz adamının keçdiyi uzun və mənalı yaradıcılıq yoluna ehtiramımı ifadə etmək istəyirəm. Səksən illik ömür bir insanın həyatında mühüm bir tarix olduğu kimi, altmış ildən artıq davam edən yaradıcılıq yolu da ədəbiyyat üçün böyük zaman kəsiyidir. Sabir Rüstəmxanlının ömrü Azərbaycan ədəbiyyatının müxtəlif mərhələləri ilə qovuşan, sözün ictimai məsuliyyətini daim ön plana çəkən, Vətən və millət anlayışlarını yaradıcılığının əsas mənəvi dayaqlarından birinə çevirən sənətkar ömrüdür.

Sabir Rüstəmxanlı 20 may 1946-cı ildə Yardımlı rayonunun Hamarkənd kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycanın dilbər guşələrindən birində dünyaya göz açması, doğma torpağın təbiəti və kənd mühitinin mənəvi dəyərləri onun sonrakı yaradıcılıq dünyasının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil almış, sonralar filologiya elmləri doktoru olmuşdur.

Onun ədəbiyyata gəlişi çox erkən yaşlardan başlamışdır. İlk şeiri “Kəndim” 1957-ci ildə çap olunmuşdur. Bu faktın özü bir tərəfdən gənc Sabirin ədəbiyyata olan böyük sevgisini, digər tərəfdən isə sözə erkən yaşlarından məsuliyyətlə yanaşdığını göstərir. 1970-ci ildə “Tanımaq istəsən...” adlı ilk kitabının nəşri ilə onun professional ədəbi fəaliyyəti daha geniş miqyas aldı.

Lakin Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılıq yolu yalnız şeirlə məhdudlaşmadı. O, zaman keçdikcə poeziya ilə yanaşı, nəsr, publisistika, ədəbi-elmi düşüncə, tərcümə və digər sahələrdə də özünü göstərdi. Onun yaradıcılığında bir sənətkarın müxtəlif janrlara müraciəti təsadüfi xarakter daşımır. Əksinə, hər janr onun düşüncə dünyasının ayrı bir tərəfini ifadə edir.

Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığının ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun Vətənə bağlılığıdır. Onun üçün Vətən yalnız insanın doğulduğu torpaq deyil. Vətən həm də dil, tarix, yaddaş, ata-baba ruhu, milli mənlik, mənəvi məsuliyyət və gələcək nəsillər qarşısında borcdur. Buna görə də onun əsərlərində Vətən mövzusu bəzən lirik duyğu, bəzən tarixi düşüncə, bəzən vətəndaşlıq mövqeyi, bəzən isə insanın daxili məsuliyyəti kimi meydana çıxır.

Sabir Rüstəmxanlının poeziyasında milli ruh mühüm yer tutur. Onun şeirlərində Azərbaycan xalqının tarixi, taleyi, sevinci və ağrısı, azadlıq arzusu, ana dilinə məhəbbəti, milli kimlik duyğusu və istiqlal düşüncəsi geniş əksini tapır. Bu baxımdan onun poeziyası sadəcə poetik ifadələr toplusu deyil; xalqın mənəvi dünyasına açılan bir pəncərə təsiri bağışlayır.

Ana dili mövzusu da şairin yaradıcılığında xüsusi yer tutur. “Sağ ol, ana dilim” kimi əsərlərində dilə münasibət adi bir məhəbbət ifadəsindən daha geniş məna daşıyır. Ana dili xalqın yaddaşıdır, onun keçmişdən gələcəyə uzanan mənəvi körpüsüdür. Dil yaşadıqca xalqın milli kimliyi də yaşayır. Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılığında dilə olan bağlılıq məhz bu mənəvi düşüncə ilə səsləşir.

Onun əsərlərində tarixə münasibət də xüsusi diqqət çəkir. Sabir Rüstəmxanlı üçün tarix yalnız keçmişdə baş vermiş hadisələrin xronologiyası deyil. Tarix xalqın özünü tanıması, keçmişindən nəticə çıxarması və gələcəyini daha düzgün müəyyənləşdirməsi üçün mənəvi yaddaşdır. Bu baxımdan “Ömür kitabı” onun yaradıcılığında xüsusi əhəmiyyət daşıyan əsərlərdən biridir.

“Ömür kitabı”nın adı belə insan ömrü ilə xalq ömrünün bir-birinə bağlılığı haqqında düşünməyə imkan verir. Fərdi yaddaşla milli yaddaşın qovuşduğu bu yaradıcılıq xəttində müəllif öz həyatını, xalqın taleyini, tarixi prosesləri və zamanın mənzərəsini bir-birindən ayrı düşünmür. Bu xüsusiyyət Sabir Rüstəmxanlının həm şair, həm publisist, həm də düşüncə adamı kimi fəaliyyətinin əsas cəhətlərindən biridir.

Şairin yaradıcılığında milli istiqlal düşüncəsinin də xüsusi yeri vardır. Onun poeziyasında azadlıq yalnız siyasi anlayış kimi deyil, insanın və xalqın mənəvi varlığının əsas şərtlərindən biri kimi təqdim olunur. Milli şüur, milli ləyaqət və müstəqillik arzusu onun yaradıcılıq dünyasının mühüm istiqamətlərindəndir.

Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığının başqa mühüm xüsusiyyəti onun tarixi şəxsiyyətlərə və tarixi hadisələrə bədii münasibətidir. “Göy Tanrı”, “Ölüm zirvəsi”, “Difai fədailəri”, “Şair və şər”, “Sunami”, “Akademikin son əsəri” və digər əsərlərində müxtəlif tarixi, ictimai və mənəvi məsələlərə müraciət edilir.

“Göy Tanrı” əsərində qədim türk dünyasının tarixi və mənəvi qatlarına müraciət diqqəti cəlb edir. Bu əsərdə tarix yalnız keçmişin təsviri kimi deyil, milli kimliyin dərk olunması üçün mühüm mənəvi mənbə kimi meydana çıxır. Sabir Rüstəmxanlının türk dünyasına, türk dilinə və türk mədəniyyətinə marağı onun ümumi yaradıcılıq istiqamətlərindən biridir.

“Difai fədailəri” romanında isə Azərbaycanın mürəkkəb tarixi dövrlərindən birinə müraciət edilir. Tarixi hadisələrin bədii şəkildə işlənməsi vasitəsilə xalqın yaddaşında iz buraxmış hadisələr və şəxsiyyətlər yenidən düşüncə predmetinə çevrilir.

“Ölüm zirvəsi” əsərində Cavad xan mövzusuna müraciət edən sənətkar tarixi şəxsiyyətin timsalında Vətən, torpaq, ləyaqət və mübarizə kimi anlayışları ön plana çıxarır. Cavad xan obrazı Azərbaycan tarixində dövlətçilik və torpağa bağlılıq anlayışları ilə əlaqələndirilən mühüm simalardan biridir. Sabir Rüstəmxanlının bu mövzuya müraciəti onun tarixə və milli yaddaşa münasibətinin göstəricilərindəndir.

Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılıq dünyasında Məhəmməd Hadi mövzusu da ayrıca əhəmiyyət daşıyır. “Şair və şər” romanında böyük Azərbaycan şairinin həyatı və yaradıcılığına müraciət edilir. Burada yalnız bir şairin taleyi deyil, həm də sənətkarın öz dövrü ilə münasibəti, söz adamının cəmiyyət qarşısında məsuliyyəti və ədəbiyyatın insan həyatındakı rolu barədə düşüncələr meydana çıxır.

Sabir Rüstəmxanlı həm də böyük bir publisistdir. Onun jurnalistika və mətbuat sahəsində fəaliyyəti Azərbaycan ictimai fikir tarixində ayrıca yer tutur. O, 1967-ci ildən “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində çalışmış, daha sonra “Yazıçı” nəşriyyatında müxtəlif vəzifələr tutmuş, 1989–1991-ci illərdə “Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. Bu fəaliyyət onun söz adamı kimi yalnız bədii yaradıcılıqla deyil, mətbuat və ictimai fikir sahəsi ilə də sıx bağlı olduğunu göstərir.

Publisistikada onun diqqət mərkəzində xalqın taleyi, milli-mənəvi dəyərlər, dil, tarix, ədəbiyyat və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət kimi məsələlər dayanır. Bu baxımdan onun publisistikası ilə poeziyası arasında möhkəm mənəvi bağ mövcuddur. Şair hansı məsələdən yazırsa-yazsın, əsas məqsədlərindən biri insanı düşündürmək, milli yaddaşa müraciət etmək və mənəvi məsuliyyət hissini gücləndirməkdir.

Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığının miqyasını onun 15 cildlik “Seçilmiş əsərləri” də aydın şəkildə göstərir. Bu külliyyatda müxtəlif illərdə yazılmış şeirlər və poemalarla yanaşı, romanlar, kiçik romanlar, hekayələr, pyeslər, publisistika, açıq məktublar, elmi-fəlsəfi dialoqlar, ədəbi portretlər, xatirələr və dünya ədəbiyyatından tərcümələr toplanmışdır.

Külliyyatın son cildlərinin 2024–2025-ci illərdə nəşr olunması da yubiley ərəfəsində Sabir Rüstəmxanlı irsinin sistemli şəkildə oxucuya təqdim edilməsinin mühüm göstəricilərindəndir. XIII cilddə publisistika, açıq məktublar və elmi-fəlsəfi dialoqlar, XIV cilddə ədəbi-elmi-fəlsəfi düşüncələr və xatirələr, XV cilddə isə dünya ədəbiyyatından çevirmələr yer almışdır.

Bu çoxcildlik göstərir ki, Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığını yalnız şeir kitabları ilə qiymətləndirmək doğru olmaz. Onun yaradıcılığı böyük bir ədəbi düşüncə sistemidir. Şeir onun duyğularını, roman onun tarixə və insan taleyinə baxışını, publisistika ictimai düşüncəsini, tərcümələr isə dünya ədəbiyyatı ilə əlaqələrini ifadə edir.

Məncə, Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığının əsas dəyərlərindən biri də sözlə məsuliyyətin birliyidir. O, sözü sadəcə gözəl ifadə vasitəsi kimi deyil, insanı düşündürən və mənəvi məsuliyyət yaradan qüvvə kimi qəbul edir. Onun əsərlərində sözün arxasında tarix, yaddaş, insan taleyi və Vətən anlayışı dayanır.

Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığında ata və övlad, keçmiş və gələcək, insan və cəmiyyət, fərd və xalq münasibətləri də mühüm yer tutur. “Atamın ruhu” kimi əsərlərdə şəxsi yaddaşın daha geniş mənəvi yaddaşla qovuşması diqqəti cəlb edir. Ata obrazı burada yalnız ailə üzvü deyil, həm də keçmişdən gələn mənəvi mirasın daşıyıcısı kimi qəbul olunur.

Onun yaradıcılığında Qarabağ və Vətən məsələləri də milli yaddaş kontekstində mühüm yer tutur. Azərbaycan xalqının uzun illər yaşadığı torpaq həsrəti, Qarabağ ağrısı və Vətən bütövlüyü ideyası müasir Azərbaycan ədəbiyyatının mühüm mövzularındandır. Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılığında da bu mövzular Vətən, tarix və milli yaddaş anlayışları ilə əlaqələnir.

Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılığında xalq anlayışı da xüsusi məna daşıyır. Xalq onun əsərlərində yalnız müəyyən ərazidə yaşayan insanların məcmusu deyil. Xalq tarixdir, dildir, mədəniyyətdir, yaddaşdır, adət-ənənədir, mənəvi dəyərlərdir. Xalqın gələcəyinə münasibət də məhz bu bütöv anlayışdan doğur.

Səksən illik yubiley münasibətilə Sabir Rüstəmxanlının həyat və yaradıcılığına nəzər salmaq bizə bir daha göstərir ki, ədəbiyyat yalnız kitab səhifələrində yaşamır. Ədəbiyyat xalqın yaddaşında, dilində, düşüncəsində və mənəvi dünyasında yaşayır. Sənətkarın yaratdığı əsərlər isə zaman keçdikcə yeni oxucularla yeni münasibətlər qurur.

2026-cı il Sabir Rüstəmxanlı üçün xüsusi yubiley ilidir. Mayın 20-də onun 80 yaşı tamam olmuşdur. Həmin gün Azərbaycan Milli Kitabxanasında şairin yubileyinə həsr olunmuş “Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı” adlı kitab sərgisi təqdim edilmişdir. Sərgidə onun şeirləri, romanları, poemaları, tərcümələri, redaktə və tərtib etdiyi kitablar, həmçinin həyat və yaradıcılığı haqqında müxtəlif nəşrlər nümayiş etdirilmişdir.

Yubiley ərəfəsində, 19 may 2026-cı ildə Sabir Rüstəmxanlı Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilmişdir. Bu hadisə onun 80 illik yubileyinin əlamətdar məqamlarından biri kimi yadda qalmışdır.

Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyini qeyd edərkən onun yalnız keçmiş yaradıcılığı haqqında danışmaqla kifayətlənmək olmaz. Əsas məsələ onun əsərlərinin bu gün də oxucuya hansı sualları ünvanlamasıdır. Ana dilimizə münasibətimiz necədir? Tariximizi nə dərəcədə bilirik? Milli yaddaşımızı gələcək nəsillərə necə çatdırırıq? Vətən anlayışını yalnız sözlə ifadə edirik, yoxsa onu gündəlik həyatımızda mənəvi məsuliyyət kimi yaşayırıq? Ədəbiyyatın cəmiyyət qarşısında vəzifəsi nədir?

Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı bu sualların hər biri üzərində düşünməyə imkan verir. Onun əsərlərində cavablar bəzən birbaşa deyil, bədii obrazlar, tarixi hadisələr, insan taleləri və poetik düşüncələr vasitəsilə təqdim olunur. Əsl ədəbiyyatın gücü də məhz bundadır. Oxucunu hazır nəticəyə məcbur etməkdən daha çox, onu düşünməyə sövq edir.

Mən Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılıq yoluna nəzər salarkən onun ədəbiyyatımızda söz, yaddaş və Vətən arasında mənəvi körpü yaradan sənətkarlardan biri olduğunu düşünürəm. Onun əsərlərində müxtəlif mövzular olsa da, bu mövzuların dərinliyində bir-birinə bağlanan əsas anlayışlar var. İnsan, xalq, tarix, dil, torpaq və yaddaş.

Səksən il böyük bir ömürdür. Lakin sənətkar üçün ömrün həqiqi ölçüsü yalnız yaşadığı illər deyil, yaratdığı sözün yaşama müddətidir. Sabir Rüstəmxanlının altmış ildən artıq davam edən yaradıcılıq yolu onun Azərbaycan ədəbiyyatına verdiyi töhfələrin genişliyini göstərir. Şeirdən romana, publisistikadan ədəbi düşüncəyə, tərcümədən tarixi mövzulara qədər uzanan bu yol zəngin bir yaradıcılıq salnaməsidir.

Bu salnamənin ən mühüm səhifələrində Vətən sevgisi, milli yaddaş, ana dilinə ehtiram, tarixə bağlılıq və insan məsuliyyəti dayanır. Sabir Rüstəmxanlı öz yaradıcılığı ilə Azərbaycan sözünün müxtəlif imkanlarından istifadə edərək bir çox məsələləri ədəbi düşüncə predmetinə çevirib.

Onun yaradıcılığı haqqında yazmaq, əslində, müasir Azərbaycan ədəbiyyatının mühüm istiqamətlərindən biri haqqında yazmaqdır. Çünki Sabir Rüstəmxanlı yalnız öz fərdi dünyasını deyil, yaşadığı dövrün ictimai və mənəvi mənzərəsini də əsərlərinə gətirib. Onun poeziyasında zamanın səsi, nəsrində tarixin izləri, publisistikasında cəmiyyətə münasibət, xatirələrində isə şəxsiyyətlər və dövrlər haqqında düşüncələr yaşayır.

Bu gün onun 80 illik yubileyini qeyd edərkən qarşıda yalnız keçmişə baxmaq və görülən işləri sadalamaq vəzifəsi dayanmır. Həm də zəngin ədəbi irsin gələcək nəsillərə çatdırılması, əsərlərinin yeni baxışlarla araşdırılması və oxucular tərəfindən yenidən mütaliə olunması məsələsi dayanır.

Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığının ən böyük sərvətlərindən biri onun müxtəlif nəsillərlə danışa bilməsidir. Çünki tarix, dil, Vətən, insan ləyaqəti və mənəvi yaddaş kimi məsələlər müəyyən bir dövrün deyil, bütün zamanların mövzularıdır.

Mən, Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlını 80 illik yubileyi münasibətilə ürəkdən təbrik edir, ona möhkəm cansağlığı, uzun ömür, yeni yaradıcılıq uğurları və söz dünyasında yeni-yeni uğurlu əsərlər arzulayıram. Arzu edirəm ki, onun illər boyu yaratdığı zəngin ədəbi irs bundan sonra da oxunsun, araşdırılsın, gənc nəsillərə çatdırılsın və Azərbaycan ədəbiyyatının mənəvi xəzinəsində öz layiqli yerini qorusun.

Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyi bir sənətkarın həyat yolunda sadəcə yubiley rəqəmi deyil. Bu tarix Azərbaycan ədəbiyyatında uzun illər davam edən yaradıcılıq yoluna, sözə sədaqətə, Vətən və milli yaddaş düşüncəsinə, ana dilinə məhəbbətə və ədəbiyyata xidmətə verilən dəyərin ifadəsidir. Onun yaradıcılığı bizə göstərir ki, sənətkarın sözü yalnız öz dövrünün deyil, gələcək zamanların da yaddaşına çevrilə bilər. Şairin qələmindən çıxan söz tarixlə, insanla, Vətənlə və xalqın mənəvi dünyası ilə bağlandıqda onun ömrü müəllifinin ömründən daha uzun olur.

Səksən yaşını tamamlayan Sabir Rüstəmxanlının yaradıcılıq yolu Azərbaycan ədəbiyyatının mühüm səhifələrindən biridir. Bu yolun hər mərhələsində sözə, sənətə, Vətənə, dilə və milli yaddaşa bağlılıq görünür. Elə buna görə də Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyi yalnız bir şairin yubileyi kimi deyil, Azərbaycan sözünün, Azərbaycan ədəbiyyatının və milli-mənəvi yaddaşımızın əlamətdar hadisələrindən biri kimi dəyərləndirilə bilər.

80 yaşınız mübarək, Sabir müəllim! Sözünüz daim yaşasın, qələminiz daim iti, yaradıcılıq yolunuz uzun və işıqlı olsun!

Sevil Azadqızı

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi. Filoloq. AJB, AYB-nin üzvü. Ədəbi təhlil-tənqidçi. Yazar-publisist

03.10.2026

Qəşəm İsabəyli - ÖZÜNÜN ÖZÜNƏ GÖZÜ DƏYƏN ADAM

Wed, 07 Oct 2026 18:39:06 +0000

Demə, adamın özünün özünə gözü dəyərmiş.

Üç il əvvəl, bir səhər yuxudan oyanıb, yerimdən qalxdım. Bir addım atmaq istəyəndə sol ayağım dizdən kilidləndi.

“Ay aman... ay daad...” tappadan arxası üstə gəldim çarpayıya.

Nəfəsimi güclə dərdim.

“Müsəlman kimi yanımı yerə verəndə həkimə getməkdənsə, – fikirləşdim, – yəhudi kimi azarı qabaqcadan ram eləsəm yaxşıdı!”

Rentgenin cavabını qoltuğuma verib, ağzımı çevirdilər “Avrasiya klinikası”na. Adı ölkəmizin ikinci çayının adından olan həkim, baxdım ki, cavandı, ucaboyludu, yaxşı da əzələləri var, baş bar¬ma¬ğıyla adsız bar¬mağının arasına alıb, sıxdı dizimi:

–Oy...

–Ağrıdı?

–O da sözdü?!

–Mən rəmzlə-simvolla danışmağı bacarmaram, cənab pasiyent...

–Onün üçün gərək Şirvanlı olasınız, doktor!

–Kəsəsi... ağrıdı?

Him-cimlə başımı endirib-qaldırdım.

–MRT-likdi... – nəzakətlə dizimi sığallayıb, üzümə baxdı.

Bir saat növbə, saat yarım da müayinə.

Həkim işgüzarlıqla gətirdiyim cavaba göz gəzdirib, qaşlarını çatdı:

–Diziniz... – Gözlərimi bərəltdim üzünə. – Istəsəniz də, istəməsəniz də bıçağın altına girməlidir!

Özümü itirmədim:

–Niyə bıçağın?! Başqa bir əlac tapa bilmədiniz, doktor?!

–Tapdım.

–O nədi?

–Qocalmaq!

–Qocalmaq?! Başa düşmədim.

Əhvalından başa düşdüm ki, məni başa salmaq fikrində deyil.

–Dörd dərman... on gün qəbul... onbirinci günü burada olarsunız.

Cin necə vurdusa başıma:

–Sənin kəllən haqqı, gözlə məni, burada olaram!

– ürə¬yimdə dedim. Eşiyə çıxanda resepti də cırıb atdım zibil qutusuna. – Rəhmətlik orta məktəb yoldaşım

Məzahir demiş “taytıya-taytıya” özümü vurdum yola.

Evə çatan kimi özümü toxudum internetə. Alman fizioterapevtlərinin bir müalicə üsulu... əlimdən tutdu. Beləcə hər səhər uşaq kimi minib oturdum stolun üstündə, ayaqlarımı sallayıb, başladım yelləməyə. Nə qədər? İlk günlər azı min dəfə. Ağrım azalıb, ayaqlarım sözümə baxanda, üçyüzə endim...

O günü “Asan xidmət”ə gedirdim. Bir də gördüm... vallah... uçuram. Elə uça-uça da qayıtdım. Gözaltı sağıma-soluma baxırdım. Adamlar da bərələ gözlə seyr eləyirdilər məni. Qürrələnirdim. Sinəsi qabar¬mış halda parkovkada saxlaığım maşınımın qapısını açıb girdim içəri. Dəli bir gülüş tutdu məni... kişnədim, ha... gözümün sevinc yaşlarını birtəhər quruladım: “Maşallah olsun mənə!”

Kefi kök, damağı çağ gecə yerimə girən kimi başladım xoruldamağa.

Səhər açıldı, baxdım ki, sol dizim köhnə tanışıyla can-canadı. Arada sancır da...

–Ay dizim, vallah, ağrıyan sən deyilsən, nəyə deyirsən and içim, sənə özümün gözüm dəyib!

28-30.08.2026

Aləmzər Sadıqqızı - Özümə...

Wed, 07 Oct 2026 16:09:12 +0000

Söylə görüm hansı yolnan gəlmisən?

Gedim o yolların qadasın alım.

Əlini qoymusan ürəyin üstə,

Gəl öpüm könlünün yarasın sarım...

Xətrinə kim dəyib mələk ürəklim?

Də görüm gözündən axan sel nədir?

Sən sevgi bilmirdin axı əzizim,

Bəs indi konlünü nələr göynədir?

Tutsam əllərindən bassam bağrıma,

Neyləyər könlünün karıxan yeri?

Diz çöksəm qarşında bağışla desəm...

Dönərmi ömrünün darıxan yeri...?

Yumsam gözlərimi qəlbinə baxsam,

Güzgüdə görünən səni unutsam...

İçində ağlayan qızı ovudub,

Ömrün əvvəlinə geri qayıtsam...

Dönəkmi ay Aləm, ötən illərə?

Təzədən ağlayaq, təzədən gülək...

Mən səni ömrümə gəlin gətirim,

Birlikdə yaşayaq, birlikdə ölək...

2.10.2025

Ay Bəniz Əliyar - Buludlar köks ötürür

Wed, 07 Oct 2026 20:28:57 +0000

Buludlar köks ötürür,

Göylərə sancılır ah.

Ağaclar ağlayırsa,

Payızdadır tüm günah.

Yuyulur çəmənlərin

Allı-güllü köynəyi.

Qarlı dağların döşü

Yenə yaman göynəyir.

Bu gün payız, sabah qış,

Ömür də keçir belə.

İllər mövsümlər kimi

Əl edir gülə-gülə.

https://www.facebook.com/ay.b.niz.liyar?__cft__[0]=AZg7yvm8k0Y77NYQ9cSMRT6044tWQqh0HUjRwS0ok13aWimFbzvT4a2FdCtg4KsV-UeF3GT8NuOtqtuEjRQp0NCtHFThNJvG1VGDoBFH87Gwrb3BKsbhR15gwVAi94xIVkl-5qZ1Q0EnXIUyF1YVpLtjMSJo7MElAhosCTlcuKCVVuZ3kOU31f_11z6m&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">AY Bəniz Əliyar

"Şahənşah"-da Ədəbi Məclis

Wed, 07 Oct 2026 20:50:06 +0000

Oktyabr ayının 4-də "Çeşmə" Ədəbi Məclisinin növbəti yığıncağı, möhtəşəm görünüşü ilə şəhərə gözəllik verən "Şahənşah" restoranında keçirildi.Tədbiri giriş sözü ilə "Çeşmə" Ədəbi Məclisinin sədri, AYB və AJB- nin üzvü, tanınmış şair- qəzəlxan Lilpar Cəmşidqızı açdı.

Öncə məclis iştirakçılarını salamladı və tanınmış ədəbiyyat adamlarının bir arada olması poeziyaya olan sevginin bariz nümunəsi olduğunu iştirakçıların nəzərinə çatdırdı. Yığıncaqda ilk olaraq söz məclisdə ilk dəfə iştirak edən, AYB- nin üzvü, "Aşıq Pəri" məclisinin sədr müavini, çox istedadlı şair Südabə İrəvanlıya verildi. Şair belə bir məclislərin keçirilməsinin əhəmiyyətli olduğunu qeyd elədi və şeirlərindən bir neçəsini səsləndirdi. Sonra söz "Sarı Aşıq" Ədəbi Məclisinin sədri, tanınmış şair, təcnis ustası, AYB- nin üzvü Adil Cəfakeşə verildi. O da məclisə xeyir- duasını verəndən sonra şeirlərindən səsləndirdi.

Məclisdə şirin ləhcəsi ilə, hər kəsin könlünü oxşayan, Xəzər bölməsinin üzvü tanınmış şair- qəzəlxan https://www.facebook.com/cavid.ismayil.58?__cft__[0]=AZgOIE-JdBE3887VnOMTshNps7QTGgAD-nA8XTQ0HzSZ1ilV846XRvf-heWKP13YI0HlvGbvqRtUKeR9GGQAC6cZWv8W_O3be2miE_T33A3fq-acvJ61Cx2MdpuX1m-BTIZSCcfKhY7sz09p7ppLeiqQVUhhln-6TTQRTOKNssE_Drx54KNR1YxvFvK54wWFfwj_yWp6f2DKBkrZdVRcpW4HDbP2t3UvllUh&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">Əşrəf Pirşağılıya söz verildi.O da kövrək duyğularla yazdığı qəzəllərindən bir neçəsini səsləndirdi. Sonra söz dəyərli insan, iki "Divan" müəllifi, tanınmış bəstəkar, şair- qəzəlxan Hüseyn Sözlüyə verildi. Qocaman şair ədəbiyyatda keçdiyi həyat yolundan danışıb, qəzəlllərindən bir neçəsini səsləndirdi. Şairlər belə ədəbi məclislərin ədəbiyyatımıza uğurlu töhfələr verəcəyindən, poeziyada olan nöqsanlardan, sözün mədəni inkişafımızda əhəmiyyətindən danışdılar. Məclisdə hər misra sətir- sətir təhlil edildi.

Şeirlərin müzakirəsində hər bir şair yaxından iştirak elədi. Şairlərin səsləndirdiyi şeirlərdən, maraqlı müzakirələrdən sonra böyük həvəslə başlayan Ədəbi Məclis uğurla başa çatdırıldı. Sonda "Çeşmə" Ədəbi Məclisinin sədri Lilpar Cəmşidqızı məclisin keçirilməsində göstərdiyi qayğı və dəstəyə görə “Şahənşah” restoranının rəhbəri Rəşid Süleymanova və Dədə Ələsgər Ocağı İctimai Birliyinin sədri Xətai Ələsgərliyə öz adından minnətdarlığını ünvanladı və iştirakçılar adından təşəkkürünü bildirdi.

Növbəti görüşü keçirmək ümidi ilə məclis iştirakçıları görüş yerindən ayrıldılar.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2513703929116864&set=pcb.2513703995783524&__cft__[0]=AZgOIE-JdBE3887VnOMTshNps7QTGgAD-nA8XTQ0HzSZ1ilV846XRvf-heWKP13YI0HlvGbvqRtUKeR9GGQAC6cZWv8W_O3be2miE_T33A3fq-acvJ61Cx2MdpuX1m-BTIZSCcfKhY7sz09p7ppLeiqQVUhhln-6TTQRTOKNssE_Drx54KNR1YxvFvK54wWFfwj_yWp6f2DKBkrZdVRcpW4HDbP2t3UvllUh&__tn__=*b0H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/835951303_2513703932450197_6019697751384438383_n.jpg?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1200x1600&ctp=s590x590&_nc_cat=103&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=1w1QhOrpRHoQ7kNvwFW7S_w&_nc_oc=AdqKa484S9VmFz72fUpq1YjBV7_zBLCS80e9EuxeN1484Cb75aiL8JoxrRbSwoBtjo4&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&_nc_gid=ErxLJu6Yr252C2se5V75SA&_nc_ss=782a8&oh=00_AQP6mmSV24mJLPsIwmRz150jsvoMuNkPCbFhJBz7XK1-UQ&oe=6AC9C5DD" />

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2513703955783528&set=pcb.2513703995783524&__cft__[0]=AZgOIE-JdBE3887VnOMTshNps7QTGgAD-nA8XTQ0HzSZ1ilV846XRvf-heWKP13YI0HlvGbvqRtUKeR9GGQAC6cZWv8W_O3be2miE_T33A3fq-acvJ61Cx2MdpuX1m-BTIZSCcfKhY7sz09p7ppLeiqQVUhhln-6TTQRTOKNssE_Drx54KNR1YxvFvK54wWFfwj_yWp6f2DKBkrZdVRcpW4HDbP2t3UvllUh&__tn__=*b1H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/834086840_2513703962450194_8082531648476879661_n.jpg?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1200x1600&ctp=s590x590&_nc_cat=101&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=LajOim_0_o0Q7kNvwF4jx7J&_nc_oc=AdoJ2GR8FfnrB9EKhKa15GfeTLXoDwhwaCpKMrMN3VCTh3AXACy6wx1hiB668OHzw1Q&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&_nc_gid=ErxLJu6Yr252C2se5V75SA&_nc_ss=782a8&oh=00_AQM1sOdnA24u5ZTwR6qa-P49a7UHk0816YMuz5zwY2ekLQ&oe=6AC99AA0" />

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2513705672450023&set=pcb.2513703995783524&__cft__[0]=AZgOIE-JdBE3887VnOMTshNps7QTGgAD-nA8XTQ0HzSZ1ilV846XRvf-heWKP13YI0HlvGbvqRtUKeR9GGQAC6cZWv8W_O3be2miE_T33A3fq-acvJ61Cx2MdpuX1m-BTIZSCcfKhY7sz09p7ppLeiqQVUhhln-6TTQRTOKNssE_Drx54KNR1YxvFvK54wWFfwj_yWp6f2DKBkrZdVRcpW4HDbP2t3UvllUh&__tn__=*b2H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/835217297_2513705675783356_9108442375857051861_n.jpg?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1600x1200&ctp=s590x590&_nc_cat=103&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=PitUpEv6H78Q7kNvwEj-yyU&_nc_oc=AdpCccuuE3UcFLtD8kmMklRgHM5f5rkHld8ufFktyKZ-emWQxUfuGB10X9vbSFJSm6E&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&_nc_gid=ErxLJu6Yr252C2se5V75SA&_nc_ss=782a8&oh=00_AQOFUe5qFYEm1AO1B436_-ZBdhZXurjxMpcKr3I1gsPpIg&oe=6AC99BDF" />

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2513705735783350&set=pcb.2513703995783524&__cft__[0]=AZgOIE-JdBE3887VnOMTshNps7QTGgAD-nA8XTQ0HzSZ1ilV846XRvf-heWKP13YI0HlvGbvqRtUKeR9GGQAC6cZWv8W_O3be2miE_T33A3fq-acvJ61Cx2MdpuX1m-BTIZSCcfKhY7sz09p7ppLeiqQVUhhln-6TTQRTOKNssE_Drx54KNR1YxvFvK54wWFfwj_yWp6f2DKBkrZdVRcpW4HDbP2t3UvllUh&__tn__=*b3H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd21-1.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/838660258_2513705742450016_3459300889998793969_n.jpg?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1600x1200&ctp=s590x590&_nc_cat=108&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=NofkPGZ7Qh0Q7kNvwG7zw23&_nc_oc=Adp4oJvhiZ0T01MwibPA3nM6bshVchXaF2ca7i1khdOm-wWYqnGsXm-H9F1KAu1LffM&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fgyd21-1.fna&_nc_gid=ErxLJu6Yr252C2se5V75SA&_nc_ss=782a8&oh=00_AQOgoQCSfO58-B-utROSrv6AcejY9ow9DdRfn7gxQc8CtA&oe=6AC9BB33" />

http://www.w3.org/2000/svg' viewBox='0 0 16 16'%3E%3Cg clip-path='url(%23clip0_15251_63610)'%3E%3Cpath d='M15.9963 8c0 4.4179-3.5811 7.9993-7.9986 7.9993-4.4176 0-7.9987-3.5814-7.9987-7.9992 0-4.4179 3.5811-7.9992 7.9987-7.9992 4.4175 0 7.9986 3.5813 7.9986 7.9992Z' fill='url(%23paint0_linear_15251_63610)'/%3E%3Cpath d='M15.9973 7.9992c0 4.4178-3.5811 7.9992-7.9987 7.9992C3.5811 15.9984 0 12.417 0 7.9992S3.5811 0 7.9986 0c4.4176 0 7.9987 3.5814 7.9987 7.9992Z' fill='url(%23paint1_radial_15251_63610)'/%3E%3Cpath d='M7.9996 5.9081c-.3528-.8845-1.1936-1.507-2.1748-1.507-1.4323 0-2.4254 1.328-2.4254 2.6797 0 2.2718 2.3938 4.0094 4.0816 5.1589.3168.2157.7205.2157 1.0373 0 1.6878-1.1495 4.0815-2.8871 4.0815-5.159 0-1.3517-.993-2.6796-2.4254-2.6796-.9811 0-1.822.6225-2.1748 1.507Z' fill='%23fff'/%3E%3C/g%3E%3Cdefs%3E%3CradialGradient id='paint1_radial_15251_63610' cx='0' cy='0' r='1' gradientUnits='userSpaceOnUse' gradientTransform='matrix(0 7.9992 -7.99863 0 7.9986 7.9992)'%3E%3Cstop offset='.5637' stop-color='%23E11731' stop-opacity='0'/%3E%3Cstop offset='1' stop-color='%23E11731' stop-opacity='.1'/%3E%3C/radialGradient%3E%3ClinearGradient id='paint0_linear_15251_63610' x1='2.3986' y1='2.4007' x2='13.5975' y2='13.5993' gradientUnits='userSpaceOnUse'%3E%3Cstop stop-color='%23FF74AE'/%3E%3Cstop offset='.5001' stop-color='%23FA2E3E'/%3E%3Cstop offset='1' stop-color='%23FF5758'/%3E%3C/linearGradient%3E%3CclipPath id='clip0_15251_63610'%3E%3Cpath fill='%23fff' d='M-.001.0009h15.9992v15.9984H-.001z'/%3E%3C/clipPath%3E%3C/defs%3E%3C/svg%3E" style="height:18px; width:18px" />

İradə AYTEL - SALMAN CAVADZADƏNİN POETİK DÜNYASI

Wed, 07 Oct 2026 19:10:40 +0000

90 illik yubileyi münasibətilə...

Ədəbiyyatda bəzən müəllifin yaradıcılıq kimliyini müəyyənləşdirən əsas amil onun hansı janrda yazmasından daha çox, müxtəlif janrları hansı mənəvi-estetik məxrəcə gətirə bilməsidir. Belə müəlliflərin yaradıcılıq portreti bir janrın sərhədləri daxilində deyil, müxtəlif poetik istiqamətlərin kəsişmə nöqtəsində formalaşır. Salman Cavadzadənin yaradıcılıq irsinə bu prizmadan baxdıqda onun müəllim, idmançı, şahmatçı, məşqçi, şahmat bəstəçisi və qələm adamı kimi fəaliyyətlərinin ayrı-ayrı bioqrafik faktlar deyil, vahid bir dünyagörüşünün müxtəlif təzahürləri olduğu görünür.

Bu günlərdə onun 90 illik yubileyi münasibətilə Baş Ədliyyə müşaviri Ələmdar Məmmədovun “Salman Cavadzadə - 90” məqaləsini oxuyarkən müəllifin poeziyasına aid bir neçə nümunə xüsusilə diqqətimi çəkdi. Ələmdar Məmmədovun təqdim etdiyi Kəpəz və Göygöl mövzusundakı poetik tapmaca məndə Salman Cavadzadə yaradıcılığına maraq oyatdı:

Kəpəzdən gəlir əzəli,

Yeddidir göllər gözəli.

Yeddisindən biri “Zəli”,

Altısını tapın görək.

İlk baxışda sadə uşaq tapmacası təsiri bağışlayan bu dördlük əslində müəllifin poetik təfəkkürünün bir sıra xüsusiyyətlərini özündə ehtiva edir. Burada folklor kodu, coğrafi yaddaş, təbiət obrazı, didaktik funksiya və poetik oyun eyni mətn strukturunda birləşir. Kəpəz sadəcə coğrafi obyekt kimi deyil, poetik obraz kimi təqdim edilir; yeddi göl isə təbiət mənzərəsini estetik bütövlüyə çevirir.

Məhz bu tapmacadan sonra Ələmdar müəllimdən Salman Cavadzadənin kitabını istədim və o, mənə “Bir şahmatçının memuarı” kitabını verdi.200 səhifədən ibarət kitab (“Elm və təhsil” nəşriyyatı -2019)Beynəlxalq hakimlər İlham Əliyev və Şaiq Quliyevin ön sözü ilə açılır. Əlişir Nəvainin kitabın əvvəlində verilmiş:

İstərsən sultan ol, istərsən gəda,

Bir əsər qoymayıb getsən dünyada,

İtəcək şöhrətin, batacaq adın,

Səni anmayacaq doğma övladın.

- misraları isə kitabın konseptual açarlarından biri kimi çıxış edir.Bu epiqraf təsadüfi seçilmiş poetik fraqment təsiri yaratmır. Əksinə, kitabın ümumi ideya-semantik kodunu əvvəlcədən müəyyənləşdirir.

Yazımın əvvəlində Salman Cavadzadənin zəngin və çoxşaxəli ömür yoluna qısa nəzər salaq: S.Cavadzadə 1936-cı il oktyabrın 11-də Bakıda ziyalı ailəsində anadan olub. 1943-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Bakıdan Gəncəyə köçüb. 1953-cü ildə Gəncə şəhər 2 saylı orta məktəbi bitirib, 1955-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutuna daxil olub. 1960-cı ildə ali təhsilini başa vuraraq tarix, dil və ədəbiyyat müəllimi ixtisasına yiyələnib. Onun həyatında idman daha mühüm yer tutub. Gəncənin basketbol yığma komandasının 15 il kapitanı olan Salman Cavadzadə şahmat sahəsində də çox sayda uğura imza atıb. 1961-ci ildə Zaqatalada keçirilən şahmat üzrə Respublika Kubokunun komanda yarışında, 1979-cu ildə isə Naxçıvanda keçirilən şahmat spartakiadasında qalib olub. 1971-ci ildən Gəncə şahmat klubunun, 1979–2010-cu illərdə isə Gəncə şahmat məktəbinin direktoru vəzifəsində çalışıb.Uzun illər ərzində idman və şahmat sahəsində göstərdiyi xidmətlər dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib. 1993-cü ildə Azərbaycanın Əməkdar məşqçisi, 1995-ci ildə isə Azərbaycanın fəxri bədən tərbiyəsi və idman işçisi adına layiq görülüb. Şahmat bəstəçiliyi üzrə Azərbaycan milli komandasının üzvü olan Salman Cavadzadə bu sahədə ölkə və beynəlxalq səviyyədə mühüm uğurlara imza atıb.

“Bir şahmatçının memuarı”nın birinci hissəsində Salman Cavadzadənin nəsil şəcərəsi, ailə yaddaşı, sevdiyi klassiklər, idman fəaliyyəti, şahmat dünyası haqqında publisistik yazıları yer alır.Kitabın ikinci hissəsi isə Salman Cavadzadənin yaradıcılıq portretinin başqa bir qatını açır. Burada poetik tapmacalar, şeirlər, satirik hekayə, aforizmlər, tərcümələr və mahnı mətnləri bir araya gətirilir. Bu janr müxtəlifliyi təsadüfi parçalanma təsiri yaratmır; əksinə, müəllifin dünyanı müxtəlif verbal formalar vasitəsilə qavrama strategiyasını nümayiş etdirir.

Salman Cavadzadənin tapmacaları onun poetik irsinin ən xarakterik qatlarından biridir. Tapmaca folklorun ən qədim intellektual-estetik janrlarından biri olmaqla, oxucunu hazır informasiya ilə təmin etmir, onu mənanın bərpası prosesinə cəlb edir. Bu xüsusiyyət Cavadzadənin tapmacalarında didaktik məqsədlə birləşir.

Məsələn:

Həm gözəldir, həm uca,

Həm qədimdir, həm qoca.

Ətrafı göl, baş haça,

Yeddi gözəl arasında.

Burada Kəpəz obrazının qurulmasında epitet, metaforik təcəssüm və say simvolikası mühüm rol oynayır. “Gözəl”, “uca”, “qədim”, “qoca” sözləri dağ obrazını sadəcə təsvir etmir, ona insan xarakteri qazandırır.

Cavadzadənin tapmacalarında biliklə poetik obrazın sintezi xüsusilə nəzərə çarpır. Əliağa Vahidin yaradıcılığına həsr olunmuş tapmacada:

Adı ağa, özü ağa, sözü xan,

Füzulidən sonra dahi qəzəlxan.

Qəzəlləri unudulmur heç zaman,

Qəzəl ustasısan, təksən, vahidsən.

- misraları vasitəsilə müəllif yalnız şəxsiyyəti araşdırmır, həm də onu ədəbi kontekstə yerləşdirir.Burada tapmaca mikroədəbi portret funksiyası qazanır. Əliağa Vahid adı tapmacanın cavabı olmaqdan çıxaraq Füzuli ənənəsi ilə əlaqələndirilir. Bu isə müəllifin ədəbi yaddaşının klassik poeziya xətti üzərində qurulduğunu göstərir.

Coğrafi və tarixi məlumatların poetik mətnə daxil edilməsi də Cavadzadə yaradıcılığının səciyyəvi xüsusiyyətidir:

Bir qitənin rəngini qırmızı boyayıblar,

Burda qədim zamandan məskunlaşıb hindular.

İki yerə bölünüb - şimalı, cənubu var,

Kolumb tapsa da onu, başqa bir ad qoyublar.

Bu nümunədə didaktik diskurs poetik formanın daxilində fəaliyyət göstərir. Coğrafi bilik, tarixi fakt və bədii obraz eyni semantik müstəvidə birləşir.Müəllifin poetik strategiyasının özəlliyi də məhz bundadır: o, oxucuya bilik vermək üçün poetikliyi qurban vermir, poetikliyi biliyin yadda qalma mexanizminə çevirir.Bu baxımdan onun tapmacalarını maarifçi poeziyanın janr transformasiyası kimi də səciyyələndirmək mümkündür.

Cavadzadənin yaradıcılığında uşaqlıq və məktəb illəri xüsusi nostalji semantika daşıyır:

Evdən çıxmaq istəyəndə anamızı tovlayardıq,

Əlimizlə tikdiyimiz cındır topu qovlayardıq,

“Qaçma-tutma”, “Dirə-döymə”, “Çilingağac” oynayardıq,

Silinməyən xatirədir əziz məktəb illəri,

Tərtəmizdir, bakirədir əziz məktəb illəri.

Bu misraların əsas poetik dominantı nostalji diskursdur.Lakin burada nostalji yalnız keçmişə həsrət deyil. “Qaçma-tutma”, “Dirə-döymə”, Çilingağac” kimi ifadələr müəyyən tarixi dövrün məişət və oyun mədəniyyətini qoruyan mədəni yaddaş markerləri kimi çıxış edir.

Cavadzadənin sevgi lirikasında diqqət çəkən məqam hissin konkret məkana bağlanmasıdır:

Közsüz alışdıran, odsuz yandıran,

Xumar gözlərinə, qaşına qurban.

Səni bəxş eyləyən, səni yaradan,

Toğana kəndinin daşına qurban.

Burada lirik subyektin məhəbbət hissi yalnız sevgiliyə yönəlmir; sevgilini yaradan məkana da keçir.

Fərdi məhəbbətin coğrafi məkana bağlanması nəticəsində poetik semantika genişlənir: sevgili obrazından yurd obrazına, yurd obrazından isə Vətən konseptinə doğru keçid yaranır.

Kitabın ikinci hissəsindəki satirik hekayə müəllifin nəsr imkanlarını nümayiş etdirən maraqlı nümunələrdəndir.Əziz Nesinə ehtiramla başlayan hekayədə Gəncənin tarixi və mədəni potensialı ilə real mənzərəsi arasındakı ziddiyyət satirik optikadan keçirilir.Satiranın poetik mexanizmi burada kontrast üzərində qurulur: Nizami şəhəri ilə onun bugünkü problemləri üz-üzə gətirilir.Bu məqam Azərbaycan satirik ədəbiyyatının ənənələri ilə səsləşir. Sabirin sosial satirası, Cəlil Məmmədquluzadənin satirik publisistikası, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin nəsrindəki ironik müşahidə, Nəcəf bəy Vəzirovun komediyalarında sosial qüsurların ifşası, Süleyman Sani Axundovun satirik-tənqidi üslubu geniş bir ədəbi ənənə yaradır.

Kitabda yer alan aforizmlər müəllifin həyat müşahidələrinin yığcam ifadə formasıdır:

Qələm ustaları daim ucalar,

Qılınc ustaları torpaqda yatar.

Bu iki misrada qələm və qılınc metonimik qarşılaşdırma vasitəsilə iki fərqli qüvvə modelinə çevrilir. Bir tərəfdə mənəvi yaddaş yaradan söz, digər tərəfdə fiziki gücü təmsil edən qılınc dayanır.

Başqa bir nümunədə:

Yaxşılıq kök atar, açar gül olar,

Pislik tüstülənər, sönər kül olar.

Burada müəllif antitez və metaforik transformasiya vasitəsilə əxlaqi fikri poetik obraz sisteminə daxil edir. Yaxşılıq “kök”dən “gül”ə doğru inkişaf edən həyat modeli, pislik isə “tüstü”dən “kül”ə doğru gedən məhvolma modeli kimi təqdim edilir.Aforizmin mahiyyəti də burada üzə çıxır: geniş həyat təcrübəsi minimum sözlə maksimum semantik yük daşımağa çalışır.

Cavadzadənin yaradıcılıq diapazonunun daha bir mühüm istiqamətini mahnı mətnləri və tərcümələr təşkil edir. Xarici bəstəkarların və müxtəlif xalqların mahnılarının mətnlərini Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırması onun musiqi ilə söz, fərqli mədəniyyətlərlə milli poetik düşüncə arasında əlaqə yaradan intermedial təfəkkürə malik olduğunu göstərir. Müəllifin söz və musiqisi özünə aid olan “Bu sevda” və “Şahmat himni” isə bu yaradıcılıq istiqamətinin artıq müəlliflik müstəvisinə keçdiyinin nümunəsidir.

Salman Cavadzadənin poetik dünyasının əsas semantik mərkəzlərindən biri Vətən anlayışıdır.Torpaqlarımızın işğalda olduğu illərdə yazdığı:

Yandırır, batırır, qırır, məhv edir,

Xoşbəxtlik yerinə ancaq dərd verir.

Sülhü nə Şərq verir, nə də Qərb verir...

- misralarında dövrün siyasi reallıqlarına münasibət ifadə olunur. Burada müəllif sülhün xarici qüvvələrdən gözlənilməsinə skeptik yanaşır və milli iradə ideyasını önə çəkir.Onun Qarabağla bağlı misralarında isə gələcəyə inam motivi aparıcıdır:

Güzəranlar gözəlləşib gözəl günlər gələcək,

Bağımızda bar-bərəkət bərabər bölünəcək,

Qarabağda qalibiyyət qazanacaq qəhrəman,

Azadlıqda arxalıdır, anayurd Azərbaycan!

Bu misralara sonrakı tarixi hadisələrin fonunda nəzər saldıqda, müəllifin Qarabağla bağlı arzusunun gerçəkləşdiyinin şahidi oluruq. Onun poetik intizarında ifadə olunan gözəl günlər gəldi, güzəranımız dəyişdi, bağımız bar-bəhər verdi, ən başlıcası isə illərlə işğal altında qalan torpaqlarımız azadlığına qovuşdu.

Elə bu ovqatla müzəffər Azərbaycan xalqının dəyərli oğlu Salman Cavadzadə haqqında yazımı yekunlaşdırıram. 90 illik yubileyi münasibətilə Salman Cavadzadəni ürəkdən təbrik edir, ona möhkəm cansağlığı, uzun ömür, yeni yaradıcılıq axtarışları və qələmindən doğacaq daha neçə-neçə dəyərli əsər arzulayıram.

Çingizin Vətənə sevgi payı

Wed, 07 Oct 2026 18:38:21 +0000

Şəhid Çingiz Babayevin 25 yaşı tamam oldu

Şanlı zəfərimizlə başa çatan 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsi xalqımızın Vətən, torpaq sevgisini, qürurunu bütün dünyaya bir daha bildirdi. Bu müharibədə şirin canını qurban verib doğma Azərbaycanın bütövlüyünü qovuşduran dağ vüqarlı, polad biləkli igidimiz Çingiz Sulduz oğlu Babayev 21 sentyabr 2001-ci ildə Lerik rayonunun Mistan kəndində anadan olmuşdur. Elin mərd oğlu özünü dərk edən gündən qəlbindəki Vətən sevgisi ümmanlara dönür. Məhz buna görə də separatçı erməni dığaların müqəddəs yurd yerlərinin zəbti onu çox narahat edirdi. Və əsas amalı Tanrının verdiyi ömrünü xalqı üçün yaşamaq olan Çingiz düşməndən qisas alacağı günə hazırlaşır.

Vətəninə, xalqına xidmət etməyi özünə şərəf bilən Çingiz 2018-ci ildə orta məktəbi başa vurub Bakı Biznes və Kooperasiya Kollecinə qəbul olur. Dərslərini yaxşı oxuyur, saflığı, gözəl dünya naminə qurub-yaratmaq həvəsi ona hörmət gətirir. Amma vicdanı Çingizi ürəkdən sevdalandığı Vətənə dayaq durmaq üçün cəbhə xəttinə, düşməndən qisas almağa səsləyir . Kollecin ikinci kursundan çıxıb, həqiqi hərbi xidmətə gedir. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin tərkibində Tərtər rayonunda vurğun olduğu torpağını, daşını göz-bəbəyi kimi qoruyur. Vətənə sədaqəti, təlim-tərbiyəsi əsgər yoldaşlarına bir qayda olaraq həmişə nümunə göstərilir, komandirlərində ona qarşı böyük ehtiram yaradır, adı daim öndə çəkilir . Həm də düşmənlə haçansa üz-üzə gəlib onu əzməkdən ötrü bütün təlimlərdə fəal olur, hərbi sirlərinə həvəslə yiyələnir. Sözün qısası, Vətənə olan öz müqəddəs övladlıq borcunu yüksək səviyyədə yerinə yetirir.

Sentyabr ayının 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsinə Çingiz dığaların işğalında olan torpaqları azad etmək eşqi ilə birinci qoşulur. Ağdərə, Tərtər və Suqovuşan istiqamətində gedən ağır döyüşlərdə ürəklə hücuma keçir, yüzlərlə erməni dığasını o dünyaya göndərir. Düşmən igid əsgərin hünərini görüb texnikalarını, silahlarını atıb qaçırlar. Beləcə qəhrəmanlığı dillərdə dastan olan Çingiz 10 oktyabr 2020-ciil tarixində Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda gedən şiddətli döyüşlərdə gözünü qırpmadan 19 yaşında sinəsini Vətənə sipər edir. Bu müqəddəs ölüm onu Azərbaycanın qürur yerinə çevirir. Dövlətimiz tərəfindən ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə", "Vətən uğrunda" medallarına layiq görülən igid əsgərin adı dünya var olduqca ilahi bir sevgiyə dönüb millətin yaddaşına yazılır.

Zəfər ORUCOĞLU, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü