Arzu Əsəddən maraqlı ŞƏRH

Tue, 15 Sep 2026 13:01:10 +0000

Çeviyi yenidən həbs ediblər.

Digər ateist dostlarımız da yazıblar ki, "Allah qapısını açsın".

Allah haqqı, elə belə də ciddi və səmimi şəkildə yazıblar. Biz də neçə ildir özümüzü yorub bu feysbukda mübahisə və müzakirələr edirik. Sən demə, bunları dinə, imana gətirməyin çox sadə, qısa, yığcam yolları varmış.

O gün bir ateistimiz də başsağlığı olaraq bir statusun altında yazıb: "Tanrı rəhmət eləsin". Guya adam Allahın adını dilinə gətirmir. Ya dəyişirsən dəyişirsən, bu "rəhmət" sözünü də dəyiş də, rəhmətliyin nəvəsi. Məsələn, "Tanrı uçmak versin!" Yoxsa yamaqlı parçaya oxşayır. Maraqlı orasındadır ki, adam özü öləndə onu basdıranlar hamısı "Allah rəhmət eləsin!" deyəcəklər, o da etiraz edə bilməyəcək, yerində çevriləcək o yan bu yana...

Zəmanəmizin çox maraqlı tipləridir. Bunların da sosial-psixoloji portretləri və bədii obrazları yeni tragikomediyalar üçün uzaqdan gəl-gəl deyir.

Xatirə Rəhimbəyli - Mən neynirəm...Mənim yolum ayrıdı,

Tue, 15 Sep 2026 13:01:16 +0000

Mən neynirəm...Mənim yolum ayrıdı,

Ürəyimdə amma bir ad çırpınır.

Xəyallara dən səpdiyim yerdəcə

Görrəm,küncdə bir cüt qanad çırpınır.

Bir az sığal çəkirəm ki,ovunsun,

Su verirəm gözlərimin camında.

Daşlayıram,huylayıram,incimir,

Uçub getmir ürəyimin damlndan.

Qəfəsini sındırıram yaddaşın,

Xatirələr pərən-pərən tökülür.

Bir də görrəm,qəh-qəh çəkib uzaqda

Ağlın diri bir çınqısı hey gülür..

Yandırıram ürəyimin yaş yerin,

Bəlkə tüstü perikdirə...alınmır.

Öldürəcəm!Mən dəyməmiş görürəm,

Göyərçinim,ayağından qan damır...

Eh.. Neynirəm ki...Mənim yolum ayrıdır..

Əbülfət Mədətoğlu - Gəlir

Tue, 15 Sep 2026 13:11:44 +0000

( Xatirə şeirlərdən)

Səni düşünürəm... yenə fikrimə-

o anlar...o günlər...o aylar gəlir.

Baxıram səninlə birgə şəklimə -

dilimə gör hansı olaylar gəlir...

Sevgi tumurcuğu çatlayan vaxtı

dönüb gözlərimə bir gözəl baxdı..

Gözündən könlümə bir işıq axdı -

aşıb dağ-dərəni dolaylar gəlir.

Üstümə doğan gün buluda düşdü

sabahım ünyetməz umuda düşdü...

Dilindən qaçaraq "unut" ta düşdü -

Dol gözüm, ümidsiz , dol , aylar gəlir...

Toxundu dizlərim çaylaq daşına

dərd məni qaldırdı yaylaq qaşına...

Gəlməz Əbülfətin bir də başına -

bu sevgi! nə qədər bol aylar gəlir!..

Şakir Xanhüseynli - İŞIQ DÜŞMƏYƏN YER DƏ VAR

Tue, 15 Sep 2026 13:12:36 +0000

bilirsənmi, işığın da

çata bilmədiyi yer var;

o yeri lap nöqtə boyda

düşün--

bir xeyli kiçik, dar...

o yer bəlkə çox üzdədi,

həm də işıq düşən yerdi;

ovcunu alnına sıxıb

deyirsən ki, bu nə sirdi;

işığın düşdüyü yerdə

necə olur zülmət qalır;

bax, hardasa gecə-gündüz

çıraq yandır, zülmət qalır...

arzuların boğulduğu,

ümidlərin qırıldığı

bir yerə tən gəlir bəlkə,

orda görməzsən işığı?

o yer heç gül bitirməyib,

şəfqətdən, ülfətdən uzaq.

elə bil daşı, torpağı

rəhmdən, rəhmətdən uzaq...

bir gilə göz yaşı hopan

yerə işıq düşməz, axı.

işıq bürüsə dünyanı,

ora işıqlaşmaz, axı...

sevginin qol açmadığı,

yaxşılıqların da ayaq,

üzlər gülməyən bir yerə

zülmət bayraq

sancar ancaq!

işığı özləri üçün

qaranlıq bilən azdı ki?

canım-gözüm, qaranlığı

ya işıq bilən azdı ki?

hə, bilirsən, işığın da

çata bilmədiyi yer var;

işığın da qaranlığa

bata bilmədiyi yer var!

Əlirza HƏSRƏT - QOCA MÜƏLLİM

Tue, 15 Sep 2026 13:11:47 +0000

(Ömürlərinin ən gözəl vaxtında təqaüdə məcburi göndərilən müəllimlərimizin şərəfinə)

Əlləri qoynunda,gözləri yolda,

Dalıb xəyallara qoca müəllim

Sinif otağıtək sənin üzünə,-

Açıqdır hər qapı-baca,müəllim.

Hər şagird saldığın cığırın,izin,

Əyilməz qamətin,bükülməz dizin.

Bilik bayrağısan Yer kürəmizin,

Yerin hər məkandan uca müəllim.

Elə bil son zəngdir çəkdiyin hər ah,

Məktəb illərinə aparır pənah.

Hamının gözündə sən qəhraman şah,

Dönmüşük başında taca,müəllim.

Sən dağsan,zirvəndə duman,qarıq biz,

Sən varsan,hər yanda demək varıq biz.

Dərsində səs salan uşaqlarıq biz,

Biz səndən ayrılaq necə,müəllim?

Sərhəd dirəyinə tel arxalanır,

Çəkdiyin hər arxa sel arxalanır.

Vətən arxalanır,el arxalanır,

Səndən aldığımız gücə,müəllim.

Adilə Nəzər - Qovaq altında

Tue, 15 Sep 2026 13:12:10 +0000

Bir qovaq ağacının dizinə çökdüm bu gün,

Söykəndim gövdəsində qərinənin izinə.

Yarpaqlar töküldükcə çözüldü min bir düyün,

Ruhum qulaq kəsildi təbiətin sözünə.

Cırcırama oxudu yəqin ki, son nəğməni,

Bu nə yayın nəşəsi, nə payızın yasıdır.

Dağlardan bir meh əsdi sükut bürüdü məni,

Bu an fani ömrün yox, sonsuzluğun hissidir.

Şekspir yarpağı tək budaqlar soyunsa da,

Rilkenin dediyi o şəfqətli əllər də var.

Mövsümlər dəyişsə də, ömür sonlu olsa da,

Hər payızın qoynunda gizlənibdir bir bahar.

Rumi deyən o toydu, o müqəddəs gecədir,

Ölüm — ulduz tək batıb, sonra yenə doğulmaq.

Qovaq pıçıldayır ki: Bu köç, bu yol necədir?

Torpağın nəfəsində mümkündürmü yox olmaq?!

Sərin külək gətirir ölümsüzlük müjdəsin,

Nə bu təbiət fani, nə ruhumuz kimsəsiz.

Eşidirəm qəlbimin dərindəki səsini —

Ölümdən sonra həyat əbədidir, şübhəsiz.

14.09.2026

ƏZİZ HƏMKARLARIM, YENİ TƏDRİS İLİMİZ MÜBARƏK!

Tue, 15 Sep 2026 13:12:39 +0000

15 Sentyabr – BİLİK GÜNÜNÜN ƏHƏMİYYƏTİ VƏ TƏHSİLİN DƏYƏRİ

Hər ilin 15 Sentyabr tarixi yalnız bir gündən ibarət deyil, bu, bilik və təhsil sevginin bayramıdır. Məktəb qapıları açılır, sinif otaqları gülüş və ümid dolu səslərlə bəzənir, hər küncdə yeni başlanğıcların işığı görünür. Bu gün həm şagirdlər üçün, həm də müəllimlər üçün xüsusi bir gündür. Müəllimlərin səbr və fədakarlığı, şagirdlərin maraq və istəyi bu günü unudulmaz edir.

Bilik və təhsil yalnız kağız üzərində deyil, insanın ruhunda işıq yandırır. Konfutsi deyirdi: “Təhsil ruhun işıqlandırılmasıdır.” Albert Eynşteyn isə vurğulayırdı: “Təhsil yalnız faktları öyrənmək deyil, düşünməyi öyrənməkdir.” Leonardo da Vinci əlavə edir: “Öyrənmək heç vaxt sona çatmayan bir sərgüzəştdir.”

Azərbaycanın dahi şəxsləri də təhsilin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndiriblər. Həsən bəy Zərdabi deyirdi: “Təhsil millətin gələcəyidir.” Üzeyir Hacıbəyli vurğulayıb: “Elm və mədəniyyət xalqı irəli aparan qüvvələrdir.” Nəsimi və Füzuli də bilik və elm yolunu tərənnüm etmiş, gənc nəsli öyrənməyə və düşünməyə təşviq etmişlər.

Ulu öndər Heydər Əliyev isə deyirdi: “Təhsil millətin gələcəyidir, hər bir gəncimiz üçün bilik qazanmaq əsas prioritet olmalıdır.” Bu fikri ilə Ulu Öndər bilik və təhsilin dövlət və xalq üçün əvəzsiz rolunu vurğulamışdır. Həqiqətən də, təhsil insanı həm fərdi, həm də milli səviyyədə irəli aparan əsas vasitədir.

Müəllimlər bu yolun işıqlı rəhbərləridir. Onlar yalnız bilik öyrətmir, həm də əxlaqı, əməksevərliyi və dostluğu aşılayır. Platon deyirdi: “Müəllimlər ruhlara yol göstərən ulduzlardır.” Hər bir şagirdin uğuru arxasında fədakar müəllimlərin zəhməti dayanır.

Məktəb şagirdlər üçün yalnız dərs keçilən yer deyil. O, dostluğun, əməkdaşlığın və xeyirxahlığın öyrənildiyi yerdir. Hər yeni dərs, hər yeni sual, hər yeni bilik insan həyatına işıq saçır. Yeni dərs ili isə yeni ümidlər, yeni arzular və yeni kəşflər deməkdir.

Əziz müəllimlər və dəyərli şagirdlər! Bu Bilik Günündə hər birinizi ürəkdən təbrik edirəm. Sizə sağlamlıq, uğur və ilham dolu bir dərs ili arzulayıram. Gəlin birlikdə bilik və təhsil yolunda addımlayaq, hər günü yeni bir uğurla qarşılayaraq, bu gözəl bayramı təntənəli şəkildə qeyd edək. Məktəbimizdə sevgi, hörmət və dostluq həmişə yaşasın, bilik isə həyatımızın hər anına işıq saçsın!

Sevil Azadqızı

Xəyalə Sevil - Ürəyimdən olsaydı,

Tue, 15 Sep 2026 13:12:10 +0000

Ürəyimdən olsaydı,

Nə boyda yol yürürdü.

Nolsun ki, sən görmədin,

Allah özü görürdü.

Sonradan anlamışam,

Kim cütüydü, kim təkdi.

Səndən getməyin yolu

Başıaşağı getməkdi.

Mən də yeni öyrəndim,

Ən yaxşısı budur də.

Adam sevib unutmur,

Darıxıb unudur də...

MƏKTƏBİN İNSAN HƏYATINDA ROLU

Tue, 15 Sep 2026 13:11:46 +0000

İnsan həyatının ən mühüm və unudulmaz mərhələlərindən biri məktəb dövrüdür və bu dövr yalnız bilik qazanmaqla məhdudlaşmır, eyni zamanda insanın şəxsiyyət kimi formalaşmasının əsas sütununu təşkil edir. Məktəb insanın dünyaya açılan ilk qapısıdır və burada o, sadəcə oxuyub-yazmağı öyrənmir, həm də həyatın mənasını, cəmiyyətin qanunlarını, insan münasibətlərinin incəliklərini dərk etməyə başlayır. Uşaq ailədən sonra ilk dəfə geniş sosial mühitə məhz məktəbdə daxil olur və bu mühit onun xarakterinin, davranışının və düşüncə tərzinin formalaşmasına güclü təsir göstərir. Məktəb insanın daxili aləmini zənginləşdirən, onu həyatın müxtəlif tərəfləri ilə tanış edən, fərqli baxış bucaqları qazandıran mühüm bir ocaqdır. Burada öyrənilən hər bir dərs, qazanılan hər bir bilik gələcək həyatın bünövrəsini təşkil edir və insanın hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini müəyyənləşdirir.

Məktəb təkcə elmi biliklərin verildiyi bir məkan deyil, həm də mənəvi tərbiyənin əsas mərkəzlərindən biridir. Burada şagirdlərə düzgünlük, dürüstlük, məsuliyyət, əməksevərlik, hörmət və mərhəmət kimi dəyərlər aşılanır və bu dəyərlər onların həyat boyu davranışlarına istiqamət verir. İnsan məktəbdə yalnız müəllimlərdən deyil, həm də yaşıdlarından öyrənir, kollektivdə davranmağın qaydalarını mənimsəyir, paylaşmağı və başqalarının fikrinə hörmət etməyi öyrənir. Bu proses onun sosial bacarıqlarını inkişaf etdirir və gələcəkdə cəmiyyətə uyğunlaşmasını asanlaşdırır. Məktəb mühiti insanın özünü kəşf etməsi üçün geniş imkanlar yaradır, o burada öz istedadını üzə çıxarır, maraqlarını müəyyən edir və gələcək peşə seçiminə doğru ilk addımlarını atır. Hər bir şagird məktəbdə fərqli sahələrdə özünü sınayır və bu sınaqlar onun həyat yolunun formalaşmasına təsir edir.

Müəllimlərin rolu bu prosesdə əvəzsizdir, çünki onlar yalnız bilik ötürən deyil, həm də şagirdlərin mənəvi bələdçiləridir. Müəllimin bir kəlməsi, bir davranışı, bir nümunəsi bəzən şagirdin həyatında dönüş nöqtəsinə çevrilə bilir. Onlar şagirdlərə düşünməyi, sual verməyi, araşdırma aparmağı öyrədir, onları müstəqil fikir yürütməyə təşviq edirlər. Bu isə insanın intellektual inkişafında mühüm rol oynayır və onu həyatın çətinliklərinə daha hazırlıqlı edir. Məktəbdə əldə olunan biliklər insanın dünyagörüşünü genişləndirir, onu daha savadlı, daha düşüncəli və daha məsuliyyətli bir fərd halına gətirir.

Məktəb həm də xatirələrin, dostluqların və emosional bağların formalaşdığı bir mühitdir. İnsan həyatının ən saf, ən səmimi münasibətləri çox vaxt məhz məktəb illərində qurulur. Bu dostluqlar zaman keçsə də yaddaşlarda silinmir və insanın həyatına mənəvi dayaq olur. Məktəb illəri insanın yaddaşında xüsusi bir yer tutur, çünki bu dövr onun həyatının ən qayğısız və eyni zamanda ən formalaşdırıcı mərhələsidir. Burada yaşanan sevinclər, uğurlar, uğursuzluqlar, müəllimlərin nəsihətləri və sinif yoldaşları ilə bölüşülən anlar insanın şəxsiyyətində dərin iz buraxır.

Məktəb insanı həyata hazırlayan bir məktəbdir, o, yalnız nəzəri biliklər deyil, həm də praktik həyat bacarıqları qazandırır. İnsan burada problemlərlə üzləşməyi, çətinlikləri dəf etməyi, məqsəd qoymağı və bu məqsədə doğru irəliləməyi öyrənir. Məktəbdə əldə olunan uğurlar insanı ruhlandırır, uğursuzluqlar isə onu daha güclü və dözümlü edir. Bu proses insanın iradəsini möhkəmləndirir və onu həyatda daha qətiyyətli edir. Müasir dövrdə texnologiyanın inkişafı, informasiya bolluğu məktəbin rolunu daha da artırır, çünki bu şəraitdə doğru məlumatı seçmək, analiz etmək və düzgün nəticə çıxarmaq bacarığı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və bu bacarıqların əsası məhz məktəbdə qoyulur.

Məktəb həm də vətənpərvərlik hisslərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır, insan burada öz xalqının tarixini, mədəniyyətini, dəyərlərini öyrənir və bu biliklər onun milli kimliyinin formalaşmasına kömək edir. Bu isə onun cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissini artırır və onu daha şüurlu bir vətəndaşa çevirir. Məktəb insanın yalnız fərdi inkişafına deyil, həm də cəmiyyətin inkişafına xidmət edən bir institutdur və burada yetişən hər bir fərd gələcəyin qurucusuna çevrilir.

Məktəb insan həyatının ayrılmaz və əvəzolunmaz bir hissəsidir və onun rolu heç bir sahə ilə müqayisə edilə bilməz. Məktəbdə qoyulan təməl insanın gələcək həyatını müəyyənləşdirir və onun uğurlarının əsasını təşkil edir. Güclü məktəb təhsili güclü cəmiyyət deməkdir və bu səbəbdən məktəbə verilən dəyər əslində insanın və cəmiyyətin gələcəyinə verilən dəyərdir. Buna görə də hər bir insan məktəbin əhəmiyyətini dərk etməli, bu müqəddəs ocağın qədrini bilməli və ondan maksimum faydalanmağa çalışmalıdır.

Sevil Azadqızı

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.Filoloq. Ədəbi təhlil-tənqidçi. AJB, AYB, TYB-nin üzvü. Yazar-publisist

Əlizadə Nuri - Kasıb

Tue, 15 Sep 2026 13:11:44 +0000

Köhnə paltarında təzə yamaqlar,

Bu zindan həyatda başı nə çəkmiş...

Evdə soyuqdan yox,körpə oğlunun

Gözünə baxanda üşüyəcəkmiş.

Gündüz axşamadək iş sorağında,

Gündüz axşamadək gözləyib...gəlir.

Evə qayıdanda boş əllərini

Hər gün arxasında gizləyib, gəlir.

Sevinc də uzaqda ilişib qalıb,

Kədər qılıncını sıyırıb qından.

Zalım ehtiyacın qara əlləri

Yapışıb ütüsüz yaxalığından.

Ağlamaq istəyir, harda ağlasın-

Hara gözlərinin yaşını atsın?

Lap daş atmağa da hazırdı, təki

Bir az kasıblığın daşını atsın.

...Yoxsa üz çevirsin bu yer üzündən?

Bu qorxaq fikirdən tez də dönər o.

Söndürüb sonuncu papirosunu

Oturub içində tüstülənər o.

Saqif Qaratorpaq - Yenə çatdı qaşını

Tue, 15 Sep 2026 13:12:36 +0000

Yenə çatdı qaşını

ömrün qərib axşamı...

Sevgi öldürmür, ancaq

dəli edir adamı.

Korun-korun,gizlicə

tüstüləyir bir ocaq.

Ürəyimin ağrısı

gözlərimə çıxacaq.

Bu da qismətdi belə,

yazılıb alnımıza.

Bəlkə heç görüşmədik,

vədə vermə bu yaza.

Yollar elə uzaqdı,

Bəlkə gələ bilmədim.

Gözlərinin yaşını

Heyif, silə bilmədim...

Hər gün yollara baxıb

çox ağlama,nə olar...

O körpə ümidini

sellər yuyub aparar.

Bu dünyada heç kimin

Bircə gülü solmasın.

Gəlib səni tapacam

əgər dəli olmasam

Arzu Nehrəmli - Kəndim

Tue, 15 Sep 2026 13:11:44 +0000

Kəndim, gəldim, bas bağrına,

Bas ki, bağrı yumşaq olum.

Meh göndər ki, saçlarıma,

Dönüm bir dəm uşaq olum.

Bir vaxt vardı, dünən, sabah,

Yer də, göy də mənim idi.

Kölgəsinə sığındığım

O söyüd də mənim idi.

Kimin nəyi- nəsi varsa,

Çəkib şələ-şüləsinə,

Bal dadan tut ağacları

Acığını şirəsinə.

Küsən küsüb, gedən gedib,

Soyuq keçir toyun, yasın.

Kəndim, doğmalar yerinə,

Gəl bağrıma səni basım.

Qarşılamır anam məni,

Uşaq dostum Şəkər də yox.

Ürəyimdən çıxıb gedən,

Ürəyimə köçən də yox.

Nə həvəslə küçə-küçə

Gəzim səni oğrun-oğrun.

"Xəndək" məhləsi divardan

Boylanmırsa igid oğlun.

Azalıbdır səsin-küyün,

Soyuyubdur divar-daşlar.

Sərçələr şıltaqlıq etmir,

Sükutdadır alabaşlar.

Hanı qardaş, hanı dədəm?

Xəbər də yox filankəsdən.

Mənə baxıb qaynar kəndim,

Sən də düşmə gəl həvəsdən.

Hansı qapıya ərk etdim,

Bağlı gəldilər ağlıma.

Açıq saxla ha qapını,

Barı, kəndim, sən bağlama.

Məni səndən eyləyənim,

Sənə yaman bağlanıbdır.

Dönüb dilsiz daş heykələ,

Yolun üstdə dayanıbdır.

Köhnə kəndim, ətəyində

Gəzər qızın yorğun-yorğun.

Daş heykəlin sinəsində,

Gəlləm çıxar yorğunluğum.

Şakir Xanhüseyinli - DOLU ÜRƏK BOŞALSA YEY

Tue, 15 Sep 2026 13:12:31 +0000

Dolu ürək boşalsa yey;

ağır bir yükə dönür lap

Sualı özümə verib

verə bilmədiyim cavab...

Bu, gör-götür dünyasıdı,

başıma nə çarə qılım;

Bəlkə yola çıxmayım heç,

nə büdrəyim, nə yıxılım?

Zənn edirəm suyu oda,

daşı lələ çeviririk;

Biz əl-ələ vermirik ki,

ayaq-ayağa veririk...

Qulaq deşən, bağır yaran

səslər, allah, batmış kimi.

Biri keçir qabağımdan

ayaq üstə yatmış kimi.

Ağlım görür, gözüm kəsir,

yağan yağış daş yağır, daş...

A qardaş, nədən ötrüdür

qucağına yığdığın daş?

Fəndlər işə düşür elə,

hayla gələn getmir huyla.

Qorxan yox, bir canı yanan

vurar adamı ahıyla...

Üç almadan keçib daha,

axı, göydən düşən nədir.

Başa düşənin də sözü

sözü başa düşənədir...

bir xatirəm oyananda

qəlbimdə şimşəklər çaxır;

bir ulduz da göydən enmir,

bax, hər şey uzaqdan baxır...

Ayağım hönkürür yola,

yol özündən getmiş kimi...

Susuz yerdə bitən gülün

ömrü çoxdan bitmiş kimi..

Adilə Nəzərdən İKİ KÖVRƏK ŞEİR

Tue, 15 Sep 2026 13:11:45 +0000

BU GECƏ VİDA VAXTI

(ağı)

Oyadın öz anamı,

Deyin ki, mən gəlmişəm.

Açıq yolu itirib,

Bu dəfə çən gəlmişəm.

Xəbər verin hamıya,

Oğlum gözümü yumsun.

Bacım sıxıb gözünü,

Layla deyib uyutsun.

Atama da bildirin,

O da çıxsın yoluma.

Bu ərköyün oğulun,

Gəlib girsin qoluna.

Yarım səssiz ağlasın,

Salmasın hay-həşiri.

Mənim nazlı Gülümü,

Yoxlasın günaşırı.

Çağırın doğmaları

Uğurlasınlar məni.

Yeni yol başlamaqcün,

Dönürəm son döngəni.

Bu gecə vida vaxtı,

Bir Allah var, bir də mən.

Haqq əlini uzaltdı,

Yükü aldı sinəmdən.

08.09.2026

Məzar başında

Yenə də gəlmişəm qəbrin üstünə,

Baş daşın dil açıb danışır, qardaş.

Gözümün yaşından islanan torpaq

Sənin yoxluğuna alışır, qardaş.

Nə deyim ağlayım bu soyuq daşa?

Səsin qulağımda, şəklin gözümdə.

Bacı dayaq deyir axı qardaşa,

Dözüm qalmayıb ki daha dizimdə...

Getdin, sıraladın sinəmdə dağı,

Gəzirəm pərişan, dilimdə ağı,

Soldu həyətinin o barlı bağı -

Atamın, anamın qonağı qardaş.

. 10.09.2026

Generalının qisasını alan qəhrəman - Cəbrayıl Dövlətzadə...

Tue, 15 Sep 2026 13:12:31 +0000

Daha bir qəhrəman, daha bir igidlik nümunəsi... Bu gün şanlı Vətən Müharibəsinin qəhrəman şəhidi, “Azərbaycan bayrağı” ordenli Cəbrayıl Dövlətzadənin doğum günüdür. O Vətən uğrunda şəhadətə ucalanda cəmi 19 yaşı vardı. Amma onun bizə qısa gələn həyatı zəhməti, göstərdiyi şücaətlərlə və misilsiz qəhrəmanlığı ilə o qədər doludur ki, Cəbrayılın 19 yaşı olduğuna təəccüb edirsən...

Anası Məleykə xanım deyir ki, Cəbrayıl uşaq yalarından yaşıdlarından seçilirdi. Mehriban, xoşxasiyyət olan bu balaca oğlan erkən yaşlarından mərdliyi, cəsarəti ilə də fərqlənirdi. Onun 9 yaşı olarkən atası ilə anası ayrılanda və evin yükü anasının çiyninə düşəndə Cəbrayıl vaxtından əvvəl böyüməyə başladı. Anasına qoşulub işə yollandı, evə gec saatlarda gəldi, ancaq çəkdiyi əziyyətlər onu ruhdan salmadı. Əksinə, onu daha da bərkitdi və dözümlü elədi. Cəbrayıl həmişə anasının yanında olur və ona deyərdi ki, hər şey yaxşı olacaq! Bunun üçün o əlindən gələni edirdi. Hətta qardaş Türkiyədə işləmiş, az yaşında etibarı ilə özünə böyük hörmət qazanmşdı. Cəbrayılın qardaşı və bacısı da uşaqlıqdan ona güvənirdilər. O, ailəsi üçün nələr etmirdi ki...

Cəbrayıl istedadlı bir gənc idi. Əlindən çox iş gəlirdi. Rəsm çəkir, idmanla məşğul olur, hətta şeir yazdığı da olurdu... Amma o anadan sanki bir qəhrəman kimi doğulmuşdu. Hələ 10 yaşı olanda yazdığı inşadan da bu aydın hiss olunurdu. Cəbrayıl sinif yoldaşlarından fərqli olaraq həmin yazını ürəkdən yazmışdı. Yazıçı Azad Qaradərəli 19 yaşlı şəhid qəhrəman Cəbrayıl Dövlətzadənin taleyindən bəhs edən “Cəbrayıl əfsanəsi” adlı romanda da bu barədə yazılıb: “Uşaqlar pafoslu cümlələr yazmışdı. Amma mən ürəyimdən keçənləri qələmə almışdım. İnşanı oxuyanda hətta uşaqlar güldülər mənə. Bu vecimə də deyildi. Axı mən öz düşüncələrimi yazmışdım... Təxminən belə idi inşam: “Mübariz mənim sevimli qəhrəmanımdır. Onun etdiklərini indiyəcən heç kim bacarmayıb. Özündən sayca qat-qat çox düşmənlə vuruşmaqdan çəkinməyib. Bu qeyri-bərabər döyüşdə o, şəhid olub, amma adını ürəklərə yazıb. Mənim ürəyimdə də Mübarizin yeri var. Onun adı bizim könlümüzdə əbədi yaşayacaqdır.

Mən Mübariz İbrahimovun qəhrəmanlığını eşidəndə istədim ki, evdən qaçıb gedəm döyüş bölgəsinə. Bu barədə özümdən yaşca böyük bir dostuma danışanda güldü mənə. Dedi ki, sən böyü, güclən, sonra baxarıq. Mən də səninlə gedərəm”.

Vətən Müharibəsi sanki bir qəhəmanlıq məktəbi kimi sayseçmə igid oğullarımızı ortaya çıxardı. Cəbrayıl Dövlətzadə də həmin igidlərdən biri oldu. O, hələ müharibədən əvvəl general-mayor Polad Həşimovun şəhadətindən sonra özünə söz vermişdi. Söz vermişdi ki, Polad kimi bir qəhrəmanın qisasını düşməndən alacaq. Cəbrayıl sözünə əməl etdi. İkinci Vətən Müharibəsi başlayanda o, XTQ-in əsgəri kimi Vətənə xidmət edirdi. Cəbrayıl müharibənin elə ilk günündən Murovdağ istiqamətində özündən yaşca böyük olan igid oğullarımızla birgə Murovdağda döyüşlərə qatıldı. Uşaqlıqdan gözündə qorxu olamayan igid sanki illərlə bu anları gözləyirmiş. O, düşmən üzərinə cəngavər kimi hücuma keçdi. Ondan çox düşmən zabitini və polkovniki məhv elədi. Yalın əlləri ilə düşmən polkovnikini boğub öldürəndən sonra şir kimi nərə çəkdi. Onun səsi Murov dağlarında əks-səda verdi - “Qisasını aldım, Polad generalım!”

Anası deyir ki, övladımın necə səsur biri olduğunu bilirdim, amma onun belə qəhrəman olduğunu bilmirdim... Cəbrayıl indi də tez-tez anasının yuxusuna gələrək hər şeyin yenə də, yaxşı olacağını deyir...

İndi Cəbrayıl Dövlətzadənin adı-sanı dillərə dastan olub, bütün türk dünyası onun qəhrəmanlığından danışır. İllər keçəcək bu qəhrəmanlıq dildən-dilə, eldən-elə dolaşaraq, nağıllara, əfsanələrə çevriləcək. Ancaq bunlar Azərbaycanın Zəfər tarixinə yazılmış həqiqətlər kimi xalqın yaddaşına həkk ediləcək.

Cəbrayıl Dövlət oğlu Dövlətzadə 2001-ci il sentyabrın 11-də Sumqayıtda doğulub. Əslən zəngilanlı idi. Bir bacısı və bir qardaşı var. Cəbrayıl orta təhsilinə Sumqayıt şəhəri "Təfəkkür" liseyində başlayıb, daha sonra 2 saylı Qubadlı məktəbində oxumağa davam edib. Rəsm çəkib, musiqi bəstələyib, eyni zamanda 9 il cüdo ilə məşğul olub, idman sahəsində mükafatlara layiq görülüb. Cəbrayıl bir çox fərqli sahədə istedada sahib idi. O hətta yeniyetmə yaşlarında həvəskar rep ifaçısı da olub. Dininə bağlı böyüyüb. Allaha olan sevgisi onu 6 yaşından namaz qılmağa, ibadət etməyə sövq edib. O, Xüsusi təyinatlı əsgər idi. Tovuz döyüşlərində general Polad Həşimovun şəhid olması 19 yaşlı əsgərə böyük təsir edib. Həmin gün özünə verdiyi söz həyatının devizinə çevrilib: "Polad Həşimovun qisasını alacağam!"

Odur ki, müharibə başlayanda öz ərizəsi ilə xüsusi təyinatlı tabora qoşulub. 44 günlük müharibə başlayan kimi könüllü olaraq döyüşə atılıb. Murovdağda düşmən mövqelərinin və xüsusi postların ələ keçirilməsi əməliyyatında 11 zabitlə yanaşı 19 yaşlı Cəbrayıl da iştirak edib. O, yalın əllə düşmən generalının, polkovnikin üstünə gedəndə hədəfinə çatdığını yaxşı bilirdi. Onun qarşısındakı rütbəsindən, kimliyindən asılı olmayaraq Polad Həşimovun qatili idi... Dövlətzadə düşmən postunda 10 müxtəlif rütbəli erməni zabiti ilə üz-üzə qalıb. O, bu hücum zamanı öncə erməni generalını öldürüb. Əlbəyaxa döyüşdə isə düşmən polkovnikini yalın əllərilə boğub. İşini bitirib, sağ-salamat gülə-gülə geriyə qayıdan vaxt ermənilər onu minomyotla gülləyə tutublar. Ağır yaralanıb, ermənilər onu əsir götürmək istəyiblər, ancaq dostları onu döyüş zonasından çıxarıb, bir igidimiz də o anda yaralanıb.

Cəbrayıl Dövlətzadə 2020-ci ilin sentyabrın 28-də şəhadətə ucalıb.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin göstərişi ilə Cəbrayıl Dövlətzadə II Fəxri Xiyabanda general-mayor Polad Həşimovun yanında böyük ehtiramla torpağa tapşırılıb.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamlarına əsasən Cəbrayıl Dövlətzadə ölümündən sonra “Vətən uğrunda”, “Kəlbəcərin azad olunmasına görə” medalları, həmçinin “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edilib.

Cənnətdəki doğum günün - 25 illik yubileyin mübarək, məzarın nurla dolsun, ruhun şad olsun, nurüzlü, qəhrəman Cəbrayıl!

Mina RƏŞİD

NAZİM ƏHMƏDLİ - Hardadı tövbə qapısı

Tue, 15 Sep 2026 13:12:37 +0000

Hardadı tövbə qapısı,

tələsim, axşam olmamış;

Günəş qürubdan asılıb,

bəti-bənizi solmamış;

yollar dirənib payıza,

qışın üzü söyuq gəlir;

payız bir şilxor at minib,

bir gözünü qıyıb gəlir;

buludların arasında

Ay gümüşü nal kimidi;

mənə çox şirin baxırsan,

baxışların bal kimidi;

hardadı tövbə qapısı,

gedim danım günahımı;

min oyundan çıxım, yenə

inandırım Allahımı;

əllərimi toxumuşam,

buludların nəm üzünə;

kim yazıbdı yazıları,

daşların sənəm üzünə;

tapım, tövbə qapısını,

günahımı yuyum, gəlim;

göy üzü qarışıb deyən,

ulduzları sayım gəlim.

14.09.2026. Bakı şəhəri

"Gələcəkdə yarana biləcək problemlərin qarşısının alınması zərurətə çevrilir"- Tahir Rzayev, komitə sədri

Tue, 15 Sep 2026 13:13:15 +0000

"Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsinin yüksək səviyyədə təşkil olunması və iclasların mütəşəkkil keçirilməsi bir daha beynəlxalq tədbirlərə münasibətdən irəli gəlir və həm də bu, Azərbaycanın dünyada qazandığı bir nüfuzun göstəricisi hesab edilməlidir. Əlbəttə ki, qarşıda çox mühüm vəzifələr qoyulub. Bu gün dünya ölkələri iqlim dəyişikliklərindən, su çatışmazlığından, ərzaq qıtlığından ciddi çətinliklər çəkirlər".

Yenises.az xəbər verir ki, bu sözləri aşıqlamasında Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev deyib.

Onun sözlərinə görə, baş verən müharibələr, münaqişələr zəminində iqtisadi əlaqələr müəyyən qaydada pozulub. Ona görə də bəşəriyyəti müəyyən problemlərdən xilas etmək üçün dünya ölkələrinin bir araya gəlməsi, ortaq mövqedən çıxış etmələri çox vacibdir:

"Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi də məhz bu məqsədə xidmət edir. Gələcəkdə yarana biləcək bir çox problemlərin, xüsusilə iqlim dəyişikliklərinin, su çatışmazlıqlarının, ərzaq yoxsulluğunun qarşısının alınması üçün zəruri tədbirlərin həyata keçirilməsini zərurətə çevirir. Bunun üçün bir işləmə mexanizmi lazımdır və bu da müəyyən ölkələrin təcrübəsinə əsaslanır.

Azərbaycanın təcrübəsində bu, ayrı mövzuda özünü göstərir. Çünki bir çox beynəlxalq tədbirlərə dövlətimizin ev sahibliyi etməsi, xüsusilə COP29 tədbirinin çox yüksək səviyyədə keçirilməsi əsas verir ki, bu həftə ərzində irəli sürülən təkliflər ümumiləşdirilsin və müəyyən vəzifələr qarşıya qoyulsun, onun həlli yolları müəyyən edilib mövcud çətinliklərin aradan qaldırılması üçün səmərəli işlər görülsün.

Sözsüz, bu tədbirdə dünyanın bir çox ölkələrindən nümayəndələr, mütəxəssislər iştirak edirdilər. Bu, Azərbaycan üçün də çox faydalıdır. Çünki bizim yerləşdiyimiz məkan, eləcə də müxtəlif iqlim şəraitinə malik olmağımız, sözsüz ki, tədbirlərə yeni bir məna verir və qarşılıqlı əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsini vacib hesab edir.

Bu tədbirdə də istər aqrar sektorda, istər ekologiya sahəsində, istər süni intellekt, istər təhsil, mədəniyyət və digər sahələrdə vəzifələrin müəyyən edilməsi ön planda oldu və qarşılıqlı beynəlxalq əməkdaşlığa böyük önəm verildi. Bu da çox düzgün bir prinsipdir. Çünki əməkdaşlığı genişləndirmədən, münasibətləri möhkəmləndirmədən bəşəriyyəti narahat edən problemləri aradan qaldırmaq mümkün deyil.

Ona görə də mən bu Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsinin keçirilməsini mühüm bir hadisə hesab edirəm və elə bilirəm ki, bu, həm Azərbaycan üçün, həm də türk dövlətləri üçün gələcəkdə öz faydasını verəcəkdir".

Avqust ŞEİRLƏRİ - Əbülfət MƏDƏTOĞLU

Tue, 15 Sep 2026 13:11:46 +0000

Kim desin...

İlahi, mən adlı bəndə

Sığışmır şəhərə, kəndə...

Hər şeyi görürsən sən də -

Sonuncu sözü kim desin?!.

Dağdan daşmı hellənəcək

Gözdən yaşmı sellənəcək?!.

Kim sonacan yellənəcək -

Bir az da "DÖZ"-ü kim desin?!.

Sevdiyim Ruhun özüdü

Odu, ocağı, közüdü!

Bu ki, elə O, özüdü -

Tay başqa ÖZÜ, kim desin?!.

Nə qaldı məni öyməyə

Bir yol ver geri dönməyə!..

Canda həvəsi sönməyə -

Qoyma, bu közü kim desin?!.

Əbülfət SƏNƏ səcdədə!

Bu ki, ən ALİ Həc, dədə!

Getmirəm, qalmıram... nədə -

İlişdim, çöz!-ü kim desin...

Günümün ŞEİRİ

Yenə də için-için

ağrıyan ürəyimi...

Ümidini tək sənə -

bağlayan ürəyimi -

Həkimlər açıb - töküb...

Gör neçə ağ xalatlı

başına yığışıbdı...

Ürəyim bu tünlükdən

bir az da sıxışıbdı-

Həkimlər açıb...büküb...

Sinəm də ki , əzəldən

olmayıbdı fərari..

Baş həkim açıqlayır -

astaca son qərarı -

Bu ürək artıq çöküb!..

Demərəm ki...

Xəyal məni aparırdı ...getdiyim

Diqqət çəkən küçə geniş...səki dar...

Mən özümə görüş yolu etdiyim -

Bu səkinin sonuna bir ümid var!

Nə ölçürəm , nə də sürət seçirəm

Gözübağlı adam kimi keçirəm...

Ruh kimiyəm - misqal-misqal köçürəm -

Elə bilmə vərdişkaram, vərdişkar!

Yarılıbdı dözümümün səngəri

Sözə baxmır günlərimin ləngəri!

Ürəyimi oyur həsrət çəngəli -

Sən bir ovçu, mən yaralı bir şikar...

Geniş küçə.. paraleli dar səki

Təzatdımı, yoxsa bu da qədərdi?!.

Yerim olsun ürəyində yar, təki -

Demərəm ki, çəkdiklərim hədərdi!

Üstünə

Qoyma kökdən düşsün qəmi

Bir az da duz , bas üstünə...

Tərəddütsüz ayağını -

Həvəslə qız, bas üstünə!

Bəxt adımı qaralayıb

Sol yanımı yaralayıb...

Nə bilirsən sıralayıb -

Təki sən düz bas üstünə!

Görünür sonum, axırım

Mənlə gedəcək paxırım!

Gözləmə ki, mən çağırım -

Gəlib göz, üz bas üstünə!

Əbülfətin qalan adı

Olsun , ömrün ağız dadı!

Nə qədər ki, yadındadı -

Arada iz, bas üstünə!

BİR AZ KÜSGÜN şeir

Əlim havadadı - tutacaq yer yox

Allah da ətəyin yığıb yuxarı...

Sonuncu ümidim olan bu varlıq -

Çıxıbdı bir az da, çıxıb yuxarı!

Hara getməyimin ta mənası yox

Boşluqdu dünyada yolların sonu!

Kimə deyəcəm ki, getməyimdən qorx -

Onsuz da getməyim qorxutmur onu!..

Bütün gerçəkliklə sevgi yaşadım

Nə giley edənəm, nə də ki, küfür...

Bütün duaları sənlə başladım -

Tay məndən qurtuldun, sənə çox şükür!

Sevmək üçün doğuldum

Mən necə sevirəm bir Allah bildi

Bir də ki, ahlarım hopan dörd divar...

Mən belə sevirəm gör neçə ildi-

Sevməsəm dörd divar özüldən qopar! -

Mən sevgi təşnəsi .ülfət acıyam

Doymuram pərvanə, həm şam olmaqdan...

Bir az bal kimiyəm, bir az acıyam -

Həm səhər ,həm də ki , axşam olmaqdan!

Unutmaq hissimi silmişəm qəlbdən

Xatirə tonqalı sığındığım yer...

Əl uzat , çıxmayım heç vaxt bu təbdən -

İynə ucu boyda mənə ümid ver!..

Həyat dalğalanan acımaz dəniz

Sahilə atılmış başqa ta kiməm?!

Allahı və səni sevən bəndəniz -

Sevgidən doğuldum, SEV!-ə təkiməm!!!

KÜLƏK

Giribdi qoluma köhnə ərk ilə

Telimlə oynaya, oynaya gedir...

Hətta aradabir alır tərkinə,

Cilovsuz kəhər tək tozanaq edir -

Külək...

Xəzər sahilində üfüq güləndə

Dənizdən boylanır ağ lələkləri...

Səslənir özünü xoşbəxt biləndə

Qağayı!- deyilən su mələkləri -

Külək!

Altında durduğum uca bayrağın

Meydanı genişdi, dalğası layla...

Onun əzəmətin, onun sorağın

Yayır dörd tərəfə harayla, hayla -

Külək!

Gördüyüm mənzərə qələm dəftərsiz

Yaddaşa yazılır, gözlərə köçür

Arada, deyəsən, qısqanclıq edir -

"Sarmaşıq" gənclərin üstündən keçir -

KÜLƏK!

Susdum...

Sən məni dindirmədin...

Mən də sudum

Nə isə bildirmədin -

Mən də susdum....

Bir az su kimi axdın

Bir az yandırıb - yaxdın...

Bir az yanaki baxdın -

Mən də susdum...

Adını and etməyə

Dilimə bant etməyə...

Boş bir inad etməyə -

Mən də susdum...

Sənə və ONA inam-

Əbədi sona, inam!

Qoymadı k, mən sınam -

Dil də susdum!

Sənin xəyalın da...

Gündoğandan günbatana sən məni

Gəzdir xəyalında, gəzdir ruhunda...

Adıma ümidin kəndirlərini -

Kəsdir xəyalında , kəsdir yuxunda...

Yarıb bu dünyanın dumanın , çənin

Tapdım həyatımın ortağın, tənin...

Sən elə bilməki, mənimçün sənin -

Səsdi xəyalın da, Səsdi ruhun da!

Bir can gəzdirirəm mən öz canımda

Odur nəfəsim də, odur qanım da!

Tanrı qapısında, ən son anımda -

Bəsdi xəyalın da... bəsdi ruhun da...

İçimdə közərən sonuncu qordu

Məni tənhalığım çox erkən yordu!

İndi anladım ki, həsrətə tordu -

Qəsdi xəyalın da, qəsdi ruhun da!

Ağrının şeiri

Gecənin ağırlığı

Çiyinlərimdən basır...

Allah məni bu gecə

Ayaqlarımdan asır -

BULUDDAN!..

Ulduz axır- gözümün

Pərdəsinə toxunur...

Pıçıltılarım zilin

Pərdəsində oxunur -

Umuddan!..

Açıq qalan əllərim -

Gecəni səssiz didir...

Göyərən ümidlərim

Deyir, tay gecə bitir -

UMUDLAN!!!

İlğım TƏSƏLLİ

İndi anlayıram, indi duyuram

Sən demə bəxtin də yazı, qışı var...

Özümə təsəlli üçün , deyirəm -

Allahın əlində çoxlu işi var!

Daha çox gileydi, bir də küskünlük

Mənim öz bəxtimə aşkar iradım!

Həmişə arayıb, gəzdim düzgünlük -

Qoymadım büdrəsin bunda inadım!

Özümü nə qədər haqlı bilsəm də

Duruxdum qarşıma qaya çıxanda...

İçim buz bağladı deyib, gülsəm də -

Hətta ərimədi yaya çıxanda!

Bilmədim heç kimin qapısın döyüm

Asi olmağım ta günahdan keçib...

Halıma acımır tay yerim, göyüm-

Ümid işıqlarım Allahdan keçib...

Tənhalıq cizgisi...

Dörd divardı, göz yaşıdı, bir də mən -

Qınayaraq öz-özümü, yazıram...

Elə bil ki, oturmuşam Pirdə mən -

Yerə, göyə baş əyməyə hazıram!

Ah çəkmirəm, küfür keçmir ağlımdan

Düşündüyüm Haqq dərgahı, bir də sən!

Bilən bilir, mənim ömür nağlımdan -

Sən qəlbimə hakim olan sirdəsən!

Öz günümü öz gözümdə suvarıb

Quraqlığı gen tuturam qəmimdən...

Bildirçinlər sünbülünü aparıb -

Saman qalıb biçmədiyim zəmimdən...

Mən təkliyin hər anını yaşamaq

Məhkumluğun hopdururam ruhuma....

Dörd divarla, göz yaşıyla barışmaq

Gerçəkliyi yaxın gəlmir yuxuma!

Hər yer...

Yenə vərəqlənir, yenə yaddaşa

Əlini uzadır durduğum hər yer...

Gəlir mənim ilə səssiz baş-başa-

Özümü od- közə vurduğum hər yer...

Tanıya bilmirəm mən bu halımı -

Sual leysanında səbrim daralır...

Nə isə, kim isə sıxır canımı -

Dizlərim titrəyir , gözüm qaralır...

Quyu dibindəki kəndirsiz adam

Ya da ki, üzülən sapdan tutanam.

Yerəmi, göyəmi bu qədər yadam -

Hansısa əmələ görə utanam?

Özüm tək həm qaynar, həmi də süstdü

Mənim dayandığım, durduğum hər yer...

Gah gülüb -danışdı, gah da ki,küsdü -

Dağıldı yuxuda qurduğum hər yer...

Əhvalımın ŞEİRİ

Gözlərimlə çiçəkləri dərmişəm

Gözümə bax, gözlərinə köçürüm...

Gözlərimi kipriyinə bənd elə -

Gözümdəkin gözlərindən keçirim!!

Dolaşıram yer üzünün sətini

Yol tapmaqdı dünyada ən çətini...

Bulaqların, çeşmələrin mətini -

Gözlərimdən gözlərinə içirim!

Hay -harayım bulud sığıb - şeh səpir

Bu tıncığan ürəyimə meh təpir!

Gecə, gündüz deyə-deyə "Ya səbir!"-

Mən də sənin yar boyuna biçilim!

Çətin deyil hal soruşub, hal tutmaq

Keçib getdi , o köhnə dəb - şal tutmaq!

Qismət deyil Əbülfətə bal tutmaq -

Qoyma ki , ta barmaq -barmaq kiçilim!

Dağ boyda Kişi.- Aydın, Kübar , Dəyanətli, Təmənnasız və bəy oğlu BƏY DOSTUM , GÜVƏNCİM Cingiz ƏLİOĞLUNUN RUHUNA

Kədəri qapında gözlət,- deyirdin-

Qoyma hakim olsun - içində sənə!

Gizlət göz yaşını, gizlət deyirdin -

İndi kim deyəcək bunları mənə?!.

Sən sözün bətnində - söz də canında

Kübarlıq üzürdü , vallah qanında!

Kiçik görünürdü çoxu yanında -

Hamının da əli çatırdı sənə!..

Yerişin, duruşun, hətta səsin də

Yoxuydu dünyanın heç bir kəsində!

Allahın insanlıq mərtəbəsində -

Tək idin, yek idin, səndin bir dənə!

Saflığın, paklığın, bir də tamlığın

İşində, sözündə tam Adamlığın!

Sən idin güvənib tamamlandığım -

DOSTLUQ miras qoyub getdin sən mənə!.

Saatda...

Yenə həmin yerdə, həmin keçiddə

Gəlib dayanmışam , gözüm saatda...

Vərəqlər çevrilir hər an içimdə -

Nələr axtarıram özüm saatda?!.

Gah asi oluram, gah biət edən

Vüsalı əbədi son niyyət edən!

Tək mənəm kədərlə ünsüyyət edən -

Dəyişmir heç vaxtı sözüm. saatda!..

Bulud göydən yerə damcı sallayıb

Gözlərim torlanıb, saçım çallayıb...

Qalmayıb, ilahi, vallah qalmayıb -

Nə məndə, nə də ki, dözüm, saatda!..

Həsrətdi ruhumu qovub tərlədən

Fikirdi, ağrıdı məni çərlədən...

Sözü şişə çəkib nəfəs dərmədən -

Çatdırdım, sönmədən közü, saatda!..

TƏBRİK!

Bu gün nəvəm FATEH Kişinin 3 yaşı tamam oldu! Allah onu sevənləri və sevdikləri üçün qorusun. Sayılıb-seçilən FATEHLƏRDƏN biri olsun!

Gəlişinə sevindiyim bu günü

Yaddaşıma ÜRƏK! - deyib, yazmışam.

Sənin üçün qurulacaq düyünü -

Hamılıqla GÖRƏK! - deyib, yazmışam!

Dünya geniş, bizə düşən bircə lək,

Sən Vətənin şərəfini önə çək!

Bərəkətin ən müqəddəs rəmzi tək -

Halal olsun, ÇÖRƏK! - deyib yazmışam.

Dəyişsə də mən gördüyüm bu dövr,

Ümidlər də sənlə birgə boy verir...

Ad günündə dinlə, baban nə deyir: -

Yurda FATEH GƏRƏK! – deyib yazmışam!

Boş mənzil

Yaddaşımda o baxışın ətiri

Başım üstə tənhalığın çətiri

Xoş olmadı bu segimin xətiri -

Niyə belə dil-dil ötür, ürəyim?!

Mən tanıyan yer çat verən, göy daman

Yararsızdı , lap əzəldən and-aman!

İçərsində əridiyim bu zaman -

Hiss etdimi ötür bəm, zil ürəyim?!.

Sıralanır dodaq ütən ehlərim

Hər birini təsəlliçün behlədim!

Vaxt olmadı kipriyimdən şeh dərim -

Qəm ulayan , ay boş mənzil - ürəyim...

OLUN

Düyünü açılmır fikirlərimin

Hörümçək toru tək çözülməz olub.

Sitəmi ağırdı çəkdiklərimin -

Sevməyən kəs üçün, dözülməz olub!..

Sarğısın dəyişib köhnə yaranın

Hecasın sayıram ağın, qaranın...

Yolunda qaldığım dağın , aranın -

Duracaq nöqtəsi görünməz olub...

Eninə, boyuna paylanan günlər...

İndi yalvarışla haylanan günlər...

Gedənin gedibdi, ay qalan günlər -

Barı siz ömrümdən silinməz olun!

Bir də mən...

Heç nə yoxdu göz oxşayan, qəlb açan

Bir sükutdu, bir kədərdi, bir də mən...

Güləcəkmi, ,heç bilmirəm qəlb haçan ? -

Bir süqutdu, bir qədərdi... bir də mən!..

Gah küçədi, gah cığırdı keçdiyim

Gah enirdi, gah çıxırdı seçdiyim!..

Həyat üçün - ortadadı heçliyim -

Bir sübutdu, bir çəpərdi... bir də mən...

Tərgidibdi tay dolmağı buludum

Ehtiyac yox , kipriyimi qurudum!

Allah ilə aramda son umudum -

Bir sevgidi, bir nəfərdi, bir də mən.

Dünənlə söhbətin ŞEİRİ

Qağayı səsidi, bir də ləpələr

Qoşulur arada bu həzinliyə...

Xəyalım sahildə girib qoluna -

Səninlə çıxıbdı, bu gəzintiyə!..

Çəkir diqqətimi uzaq bir nöqtə

Kim isə oturub daşın üstündə....

Onun kimliyini bilənə qədər -

Sol əlim qalacaq qaşın üstündə!..

Çatacaq hayıma yaddaş Xızır tək -

Səni görəcəyəm həmin o yerdə...

Elə çırpınacaq sevincdən ürək -

Onu yazmaq olmur üç bənd şeirdə!

... Sahildə yaşanan xatirə- həyat

Məni bu günümün əlindən alıb...

Əvvəl düşünürdüm bitib bu kitab -

Gördüm ki, çox mövzu yarımçıq qalıb!

Gəlmisən...

İndicə bir səs eşitdim

İnandım, vallah, gəlmisən!

Dünyadan gizli dünyanda -

Olmusan, Allah, gəlmisən!..

Bəndənin bəndə haqqını

Ödəyib sən də haqqını...

Gəzəndə məndə haqqını -

Sınandım, vallah, gəlmisən!

Çoxdan köçüb "ahım yerdən

İnciyib , günahım yerdən!

Var olduğun ,şahım, yerdən -

Din andım, vallah, gəlmisən!

Söz kimində, nəyindədi -

Əlin, tay, bəy əlindədi !

Bir telin dəyərindədi -

Min andım, vallah, gəlmisən!

Dua çatıb, söz yetişib

Kül olacaq - köz, yetişib!

Bir azcada döz, yetişib -

Vaxt - de, bu sabah gəlmisən!

TƏKLİF

Çıx qarşıma, yenə məni ovsunla

Soz tapmayım.. hətta dilim titrəsin...

Sənə tərəf addım atım - bir...iki -

Üçüncüdə sol ayağım büdrəsin...

Dodağından qaçıb keçsin təbəssüm

Hiss edəndə varlığının gücünü ...

Demə ki ha, vurulmağa tələsdim -

Tanımadan sənin şıltaq bürcünü!

Mən susmaqla nəsə deyim, göstərim

Sən baxmaqla ifadə et özünü!

Əsgər kimi sıra tutub hisslərim -

Dinləməyə hazırdılar sözünü!..

Bu halımı öz halınla yarı bil

Ovsununun hikmətində , durulum...

Ürəyini ürəyimin barı bil -

Dönə- dönə, hər an sənə vurulum!

İYUL ŞEİRLƏRİ - Əbülfət Mədətoğlu

Tue, 15 Sep 2026 13:11:45 +0000

Yaşadığım soyuqluq

Elə soyuq dindirdin

Bu pıçıltı yad gəldi...

Dilinə nə həmin söz,

Nə də həmin ad gəldi...

Pıçıltın uzaq qütbün

Buz qatından sızırdı...

Bu sızıltı qəlbimi -

Neştər kimi cızırdı...

İçimdəki od-alov,

Buza, suya dönürdü ...

Demək istədiklərim -

Dodağımda sönürdü!...

Fəhm edə də bilmirdim

Günahını bu anın?!.

Donurdum soyuqluqdan -

Açıq, aşkar inanın!

Hələ də yan baxıram -

Buza, soyuq suya da ...

Qəlbim bükülü qalıb -

Buz adlı mumuyada!..

Niyyət

Niyyət tutmuşam gecəni

Yatmağa, qoymayacam mən.

Sənin adına dualar -

Etməkdən , doymayacam mən!

Demirəm ulduzlar qədər

Bəlkə ondan bir az da çox!

Rəqəm söyləmirəm hədər -

Səni sevmişəm gözü tox!!

Mənim niyyətim gecəni -

Səninçün oyaq tutmaqdı...

Bir də ki, olub keçəni -

Bu həsrəti unutmaqdı!

Bir gilə ümid ...

Bax gör, yaraşırmı bu qəm -

Mübarək! - söylə geyinim.

Bir az üşüyən kimiyəm -

Geyinsəm , isinər əynim!

Açarı pas tutmuş bəxtin

Görmədim heç bir xoş vaxtın!

Sən ay, sevilən xoşbəxtim -

Danışdır, açılsın eynim!

Qıymasan da sözə, dilə

Baxışınla ümid çilə!

Düşsün mənə bircə gilə -

Mən də susum, az deyinim!

Vaxtdı, ürəyim...

Gecikdim qapıda qarşılamağa

O da ki, izinsiz keçdi içəri...

Gücüm də çatmadı qarşı çıxmağa -

Onu doğması tək seçdi, içəri!

Zərbələr aldıqca hiss elədim kii,

Gah sinəm göynəyir, gah da kürəyim...

Həsrətə bilmirəm mən neylədim ki,

Qaldı ortalıqda duyan ürəyim!..

Dözüm əridikcə təklik gücləndi

Ağrı da qol-qanad verdi kədərə!..

Düz etdim, ya yanllış ... amma əzəldən -

Qapım açıq oldu hər vaxt qədərə!..

Sorğusuz, sualsız gələn sevgiyə -

Ev-eşik, həm də ki, taxtdı ürəyim!

Ona əl açmadım , mən ki, "SEV!" - deyə ..

Bu sirr özün aç, vaxtdı! - ürəyim...

Mən də qısqancam...

Saçını küləklərə

Açıq- aşkar daradır...

İçimdə qısqanclığa -

Qəsdən səbəb yaradır...

O saçlara sığalı

Xəyal edən əlimin...

İndi necə gizlədim -

Yaşadığı zülümün?!.

Kaş külək şıltaqlığı

Qəfil qəlbimə dola...

O saçlarla öpüşən -

Əlim də xoşbəxt ola!..

... Qısqanclığımı sənə

Bu şerimlə bildirdim...

Bu yaşımda, səni də -

Mən özümə güldürdüm!

Hönkürtünün sədası....

Elə hönkürür ki, buludlar sanki

Göy qopub düşəcək yerin üstünə...

Zənnimcə buludlar , bu an inan ki,

Durublar, göyün, həm yerin qəsdinə!

Şimşək işığında, iri damlalar

Ələnir mirvari dənəsi kimi...

Aşkar diqqətimi çəkən buludlar -

Əsir göy üzünün , çənəsi kimi!

Yaşanan məqamda təlaş , vahimə

Buludsa özünü sıxıb boşaltmır...

Anam nəvələrə təsəlli üçün -

Görürəm, əlini göyə boş açmır!...

Bir dəli nərədi göy gurultusu

Özünü partlatmaq -gerçəkliyidi...

Bir az da göylərin dərinliyindən -

Nə varsa onlardan yer çəkdiyidi!

Təzələnən xatirə

Bir çətirin altındaydıq ikimiz

İçimizdə damlaları sayırdıq...

Bir nöqtədə kəsişirdi fikrimiz -

Ruhumuzun hərarətin duyurduq...

Aradabir saçın dəyir üzümə

Büdrəyirəm.. utancaq bir təbəssüm...

O saçları...deyinirəm özümə -

Öpmək üçün gecikdim, gah tələsdim...

Bəzən külək güc göstərir... həmin an

Az qalır ki, əldən alsın çətiri...

Təlaşıma həyan çıxır bu zaman -

Ümid verən baxışının ətiri!

Xatırəsi o küləkli yağışın

Çoxdan aşıb bir çətirin sərhəddin...

Xatırladıb sevgimin bir naxışın -

Əbülfətin ürəyini tərpətdin!..

TƏBRİK MƏKTUBU

40 yaşını ezamda olduğu Azad Kəlbəcərdə qarşılayan Dayağım, Qürurum və Davamçım olan oğlum Babəkə - Atillamın atasına

Gözümdə həm uşaq, həm də cavandı

Adıma, soyuma Təkdi - DAVAMDI!

Mənim nəfəsimdi, həm də Havamdı -

OĞLUM!

Odum, ocağımdı, hətta közümdü

Güvəncim, ümidim, həm də dözümdü!..

Qələmim, dəftərim, bütöv sözümdü -

OĞLUM!

Dünyamdı - Sevincim, qəmim yerində

Artığım, əskiyim, kəmim yerində...

O mənəm, duracaq mənim yerimdə -

OĞLUM!

Rəqəmlər həminki, ötənsə ahdı

Baxıb öyünməmək - böyük günahdı!

Ömrümə açıılan nurlu sabahdı -

OĞLUM!

Allahın lütfüdü - Tanrı payıdı

Bir nəsil sevinci - hay - harayıdı...

Atadı, əmidi, hətta dayıdı -

OĞLUM!!!

Gün sənin, söz mənim, sevinc hər kəsin

Tanrı nə verəcək olsun o bəsin!

Gəlsin yüksəklərdən qürurlu səsin -

OĞLUM!

Bax orda...

Sözün gücü çatmır gözlə deyəcəm

Alovla, atəşlə, közlə deyəcəm...

Nə qədər sağamsa, "Gözlə!" - deyəcəm -

Başına dönəcəm elə , bax orda!,

Sənə gətirəcəm canımda - məni

Görmək istədiyin yanında- məni!

Duyğulu, ən kövrək anında məni -

Başına dolandır, belə , bax orda!

Gecə də, gündüz də zaman sualsız

Etməz , gəl !- deməyin, məni bu halsız.

Yaşaya bilmirəm daha xəyalsız -

Mizrabda ta yatmır , telə , bax orda!

Təbiiət deyirsə...

Alışıb, od saçır, alov püskürür

Günəş havalanıb, yandırır yeri.

Civə sütunları qaynayıb daşır -

Günəşsə, bir addım çəkilmir geri!

Dodağı çatlayıb tumurcuqların ,

Qovrulur, saralır güllər, çiçəklər...

Anlaya bilməyən öz günahların -

Səssəsə veriblər quşlar, böcəklər...

Günəşdə partlayış, yerdə zəlzələ

Sınaqmı, cəzamı bu qarşudurma?!

Bəs nədən insanlar anlamır hələ -

Təbiət , deyirsə , mənə əl vurma!

ÜSTÜNDƏN

Çəkisi artıbdı kipriklərimin

Çırpıb tökməliyəm nəmi , üstündən...

Duasın edərək sevdiklərimin -

Silib ötməliyəm qəmin , üstündən!

Yolu doğramadan, kəsələmədən

Ayaq da qoymadan izin üstündən...

Ruhu oyatmadan, səs eləmədən -

Öpüb qaldıracam dizin üstündən!

Adı söyləmədən, pıçıldamadan

Gözlə götürəcəm sözün üstündən ...

Həmişə yaşıltək puçurlamadam -

Kölgə tək keçəcəm közün üstündən!

Görüş sevincinin iki damlasın

Dodaqla siləcəm üzün üstündən.

Süz , fikrin , çəkdiyim qəmdə qalmasın -

Bundan şirin nə var, yüzün üstündən?!

UTANIR

Cibimdə durumum üşüyür -

Utanır əlimdən...

Cismimdə qürurum üşüyür -

Utanır ölümdən!..

Üzümdə təbəssüm ərimir

Gözümdə kədərim kirimir...

Ümid də yanaşı yerimir -

Utanır gülümdən!

Səssizcə üyünür dözümüm,

Tapa da bilmirəm çözümün

Tay duzu da qaçıb sözümün -

Utanır dilimdən!..

Bir az da...

Ovutmağa çalışıram ruhumu

Bir az səslə, bir az sözlə, bir az da...

Çin etməyə çalışıram yuxumu -

Xəyalların köməyiylə bir az da!..

Küləklidi yaddaşımın otağı

Seyr elədim bu dərəni, o dağı !

Yarpaqları pıçıldaşan budağı -

Doğma gördüm, mən özümə bir az da...

Xışmalayıb , elə bil ki, əlim dən -

Sürüşərək , duman çıxdı əlimdən !

Bir misra de, Əbülfət tək , dəlindən -

Lap şirin gəl , sən gözümə ,bir az da!

AKKORD

Donub bir nöqtədə , itirib səmti

Nə irəli gedir, nə də ki, geri...

Ay ürək, az sıxıl, azacıq tənti -

Allah görüş üçün yaradıb yeri!...

Halın da qalmayıb zikir etməyə

Ağlının ucuna guman da gəlmir...

Tutub ətəyindən fikir etməyə -

Gözünün önün duman da gəlmir....

Gör hansı gündəsən, hansı saatda

Budanmış, qurumuş, ağac fonunda...

Yerin tapılmadı gerçək həyatda -

Qazancın boş ovuc! - ömrün sonunda...

Donub bir nöqtədə büründüyüm "ah",

Bir də xəşəm olub xışlanan ümid!

Özün yazdığına nöqtə qoy Allah -

Verilsin arxivə , sonuncu cilid!..

Mənim sevinc payım...

Xəyallarım suya düşüb nəm çəkir

Məni yerdən üzü göyə qəm çəkir...

Yaradanım niyə belə kəm çəkir -

Mənim sevinc payımı?!.

Gecə , gündüz yuxulu ya mürgülü

Pir elədim öz sevgimə , bir gülü!

Bəyənmədi bu dünyanın kür gülü -

Mənim sevinc payımı!

Hər bir kəsə sonda gülən tək ODU!

Haqq edilən nədi bilən, tək ODU!

Artığını pozub silən, tək ODU -

Mənim sevinc payımın!

DAĞ YOLUNDAKI MƏNZƏRƏ

Ətəyini , duman çəkib üstümə

Arada bir çisginini ələyir...

Arxamca o, baxa-baxa şəst ilə -

Elə bil ki, xeyir-dua diləyir..

Dağ müdirik görkəminə dalıbdı,

Ərənlər tək boy-boyadı qayalar...

Çox şükür ki, pozulmadan qalıbdı -

Şəlalədə, yenə həmin həya var!

Min çalarda düzənliklər, yamaclar

Ruha hopur çiçəklərin ətiri...

Oxuduqca kəkliklər, həm turaclar

Xoşhal olur dinləyənin xətiri!

Vaxt borc alıb, mən ötən bu zamandan

Ürəyimə fürsət verdim yaşasın...

Düşündüm ki, yapışdığım samandan -

Tutub o da, ömrü başdan başlasın!

QALSIN

Getmə, dayan, geri bax

Qoy ruhum diri qalsın...

Baxışın möhürlənsin -

Üzümdə yeri qalsın!

Dayan, keçim soluna

Nur çilənsin yoluna...

Sevinc girsin qoluna -

Kədərsə , geri qalsın!

Dayan, duy gülün səsin

Əbülfət gülümsəsin!

Məzarı bilinməsin-

Hadi tək, şeri qalsın!

GÖZLƏDİM

Açılmadı bəxtin ümid çiçəyi

Neçə gündüz, neçə gecə gözlədim...

Ağardaraq bu yolda saç- birçəyi -

Qoşulmadan , heç bir köçə, gözlədim...

Pərvanənin Vüsal andı şamdadı,

O həsrəti yanmaq ilə tamladı...

Güman özü zərrədi, ya damladı -

Onları da seçə- seçə gözlədim...

Zaman -zaman görüşmədən, görmədən

Baxışımla saçlarını hörmədən...

Hisslərimi qapatdığım türmədən -

Çıxarmadan , demədən heç, gözlədim!

Gözlərimə qan sızdırıb, qan, keçdin...

Ya bilmədin, ya da bilib yan keçdin!..

Əbülfətdən işıq tək hər an keçdin -

Allah bildi, səni necə, gözlədim...

TƏKLİYİMLƏ SÖHBƏT

( "Bir QADINA" silsiləsindən)

Sənin şəkillərin tutur dilimdən

Bütün suallarım cavabın alır...

Yapışıb gəzdirir mənim əlimdən -

Anında ən böyük səvabın alır!...

Görüşə çevrilib bütün şəkillər

Bütün söhbətlər də söz-söz yazılıb...

Məni imtahana səssiz çəkirlər -

Qarşımda "en" qədər sual asılıb!

Yaxamı heç nədən çəkmirəm kənar ,

Bir də ötən vaxtın acıdı mehi...

Ürəyim nazilib - o hər an sınar -

Qurumaq da bilmir gözümün şehi!..

Sənin şəkillərin ömür ortağım

Qoymur yıxılmağa, qoymur çökməyə....

Şəkil işığını geyən otağım -

Alışıb albomu açıb tökməyə....

Ən böyük günah

Mən heç bir zaman sevincin

Qapısın kəsib durmadım.

Sevincimi kül edənin-

Heç vaxt üzünə vurmadım!

Qismətim kədərdi! - dedim

Hər şeyə Qədərdi! - dedim...

Haq bura qədərdi, dedim -

Heç kimin qəlbin qırmadım...

Açını da səssiz yedim,

Söz- söhbətsiz, bəhsiz yedum..

Doğrudu, həvəssiz yedim -

Başqa bir xəyal qurmadım!

Duam birdi- axşam, sabah

İçimdə sevgi və Allah...

Unutmaq ən böyük günah-

Bildim , bir daha sormadım!

Önümə

Qayadı, dağdan qopubdu

Yüyürüb çıxıb önümə...

Sanki gəzdiyin tapıbdı -

Özünü yıxıb önümə!..

Dərdin də "Xan"-ı "bəy"-i var

Nimdaşı və hətta "səy"-i var

Canında , səssiz nəyi var -

Beş əllə sıxıb önümə...

Tay yoxdu küsməklə işim

Yolun gözləmirəm " Şeşin"!

Çünki, dərd sıxaraq dişin -

Qoşunun yığıb önümə!

DANIŞIR

Bu bir möcüzədi, ya da nağıldı

Gözümün içində gözün danışır..

Hər yandan gözümə gözün baxırdı -

Gözlərin gözümün sözün danışır!..

Əsən Xəzirimi, yoxsa gilavar

Nə yaman olubdu gözün dilavar!

Kipriyin ucunda iki gilə var -

Onlar bir -birinə özün danışır...

Kükrəyir içimdə min illik həvəs

Gözüm gözlərindən aldıqca nəfəs!

Əbülfət, gözünü sən öymə əbəs -

Adından çınqın, gah közün danışır!..

Əbülfət Mədətoğlu - İYUN ŞEİRLƏRİ

Tue, 15 Sep 2026 11:59:29 +0000

Düşübdü

(Bağ şeirlərindən)

Dolu elə budayıb ki, ləcəklər

Xəlbirlənib üzü üstə düşübdü...

Boy göstərən körpə şüylər, pöhrələr -

Budanıbdı - dizi üstə düşübdü!..

Sel suları bənd, bərəni dağıdıb

Qarşısına nə çıxıbsa axıdıb!...

Buludların yelinləri sağılıb -

Kimlər isə qorxub, xəstə düşübdü...

Zamanında sən etsən də nə niyyət

Cəzasını qəfil verir təbiət...

Bircə anda çalxalandı kəmiyyət -

Zil gedənlər, yenib pəstə düşübdü!

ƏHATƏ DAİRƏNDƏ

Çəkilib bir kənarda oturanda

O qədər də maraqlı olmur adam...

Mən səni düşünəndə görürəm ki,

Bu qədər yaxınam, o qədər yadam -

Əhatə dairəndə...

Gördüyüm iş ,yazdığım sözlər kimi

Bütün sıralarda sonun sonunda...

Mən tarın əlavə edilmiş simi -

Səsi xoşgəlmir kiməsə onun da -

Əhatə dairəndə!

Varlığım yoxluğumu kölgələyir ,

Yoxluğum da varlığımı açıqca...

Üz - gözümə nəfəs yox, kölgə dəyir -

Bunu da hiss etdirirəm , acıqca -

Əhatə dairəndə...

Dörd divara, bir tavana, bir yerə

Bağlamışam diqqətimi, gözümü...

Mən sevirəm gecə, gündüz - bir belə -

Amma görə bilmirəmki, özümü -

Əhatə dairəndə!

Ümidli ŞEİR

Ürəyimi tilsimləyən baxışın

Bircə anda lal elədi dilimi..

Dünya ilə kaş düz gəlsin naxışın -

Dua üçün mən açmışam əlimi!

Gözlərimdə gəzdirdiyim şəkilin -

Talehimin sənə bəlli "Sim-simi"!

Allah özü olub sənin vəkilin -

Onun isə heç kim bilmir tilsimin!

Xoşbəxtəmki, varlığına sevinib

Bu dünyada görə bildim Cənnəti!

Yaradanım özü səni pir edib -

Buna şübhə etmirəm də mən qəti!

Layiq bilsən sinəmdəki taxtını

Qollarımda yellənçəyin qurular...

Biz birlikdə bu sevginin baxtını -

Yaşadıqca, bulanlıqlar durular!

Dan üzünün pıçıltısı

Göy üzü gülümsəyir -

Üzümə gözlərin tək...

Bu səhər sürmə deyil -

Göy üzün gözünə çək!

Qanadlanan ruhumun-

İzi hopur səmaya...

Gözündən atəş damır -

Həm Günəşə, həm Aya!..

Bu cazibə dalğası

Buludları üşüdür...

Bunun var bir xatası -

Səsi - ürək eşidir!

Baxışının sehrində

Bir sevgiyə gülürsən...

Bu ipucu mehrində -

Ölüm də var, bilirsən!.

Yaşayıram...

Ümidlənib səslə, mehlə

Üz-gözümü yudum şehlə...

Bir az "ah"-la, bir az "eh"-lə -

Yaşayıram...

Dərd əbədi -qarı düşmən,

Yarı dostdu, yarı düşmən!

Bilə həsrət - barı, düşmən -

Yaşıyıram...

Əridikcə ünüm- ündə,

İtib -batır günüm gündə!..

Bilən yoxdu hansı gündə -

yaşıyıram!

Boşdu ömür qalaçası,

Qalaların balacası!..

Baxır gözün alacası -

yaşıyıram!..

Güc qalmayıb hay salmağa

Selbə atıb - pay salmağa....

Dəyərmi, belə qalmağa-

yaşıyıram?!

ÜRƏYİM

Sıxıntısı hiss olunmur duyulmur-

Təkliyinə bükülübdü ürəyim.

Elə bilmə daşlaşıbdı - soyulmur -

Neçə yerdən sökülübdü ürəyim!..

Heç adımı eşitmədim dilindən

De nə çəkdin sən mən adlı dəlindən?

Ovcundaydı, elə sıxdın əlindən-

Çiliklənib tökülübdü ürəyim!t

Həmsöhbətəm sorağınla, sədanla

Buna görə nə inci sən, nə danla!..

Gecə, gündüz baxışınla, ədanla -

Şumlanıbdı, əkilibdi ürəyim...

Kipriyimi suya salır bu gilə

Varlığımı hisslərinə yurd elə...

Bu manqalın közü çoxdu, su çilə -

Artıq şişə çəkilibdi ürəyim!

Dənizə yağan yağış

Dənizə yağan yağış

Səni sular udacaq...

Şipşirin dadını da -

bu dəniz unudacaq...

Bircə balıqlar səni -

Muncuq kimi sayacaq...

Sənin damlalarınla -

Üz-gözünü yuyacaq...

Qağayılar havada

Tutmağa cəhd edəcək...

Damlalar dimdiklərdən -

Yayınıb yan gedəcək...

... Sən suların yanağın

Həsrətli tək öpürsən...

Qovuşmaqçün sevginə -

Yağış, qurban gedirsən!..

ANLAŞILMAZLIQ

Sabahın xeyir şeir,

Sabahın xeyir qələm !

Bu yağışlı gecədə

Olmuşam bələm - bələm -

Fikirlərə...

Ulduz kölgə salmayıb

Ay xəyala dalmayıb...

Tay ümidim qalmayıb,

Bu yağışlı gecədə -

Zikirlərə...

Təklikdən sıxıldığım

Sirr deyil yıxıldığım...

Öpərək sığındığım ,

Bu yağışlı gecədə -

Şəkillərə...

Axşamın xeyir qələm

Axşamın xeyir şeir....

Bu açılan sabaha

Hər kəs istəyin deyir -

Bənd olma vəkillərə...

İçimdə oxunan ŞEİR

("Bir Qadına" silsiləsindən )

Oxşayıb ləpələri

Pıçıldadım adını...

İstədim dəniz duysun -

Qız, adının dadını !

İçimdəki duyğunu

Hördüm saçın uyğunu...

Qarışdırma yuxunu -

Həyatımın QADINI!

Sən möcüzə etmisən

Muradına yetmisən !

Tilsimləyib getmisən -

Bir şair Həyatını!

MƏN

Çəkilib getdi hər kəs

Bir təklik qaldı, bir də mən...

İçimdə titrədi bir səs -

Hələ ki, təkəm , yerdə mən!

Bu ömür küt getmiş fətir

Bir az da tər hopmuş ətir...

Misra-misra, sətir - sətir -

Bir az varam şeir də , mən...

Salıb həsrət məni atdan

İbarətəm quru addan...

Sim-simi çıxartdın yaddan -

Batıb qaldım , o sirdə mən!

Cavabsız sual

Üstümə kölgə düşüb -

Kədərdi...

Kədər donun dəyişib -

Qədərdi...

Günün calağı yoxdu,

Yoxun balağı yoxdu!..

Ayla talağı yoxdu -

Hədərdi...

Yola verib cüməni

Tikdimm bu boş küməni...

Görməyibsə kim məni -

Nə dərdi!..

Ömrün budağı əylib

Dilin dilçəyi yeylib...

Nə vardı hamsı deyilib -

Nətərdi?!

Dünən daha bir əzizimi, doğmamı 60-a çatmamış qəfil İTİRDİM... Namərd ÜRƏK... Namərd ÖLÜM!..

ÖLÜM

De, bəlkə küləksən anidən əsən

Ya daşsan sürüşüb qəfil yol kəsən...

Olanlara inanmaq olmur bəzən -

Ölüm?!.

Fərq qoymur kimdi, ya hansı təbəədi,

Dəyişmir heç vaxt ünvanı, məbədi!

Varsan bütün zamanlarda əbədi -

Ölüm!

Bütün göz yaşların, səsləri udur

Səbrini həmişə gizlində tutur!..

Hər kəsə deyir ki, sakitcə otur! -

Ölüm...

Varlığı bəllidi, yerini bilən

Yoxdur ki, hay salsın "Ölüm"- dü gələn...

Hamıya, mənə də sonuncu gülən -

Ölüm!

Dünənki gecənin ŞEİRİ

Qoymadım ki, yuxu sərsin üstünə

Kipriyimdən yenə asdım gecəni...

Səhərəcən dayanaraq qəsdinə -

Çözdüm min yol , mən ağlımdan keçəni...

Ulduzların minidən ötən sayını

Ay elə ki, bədirləndi - itirdim...

Düyün saldım fikirlərin yayını -

Bu gecəni "qaç-qov" ilə bitirdim!..

Gizlədərək ürəyimin ağrısın

Gözlərimin kökünəcən sıxıldım...

"Dözüm" adlı Allahın son sarğısın -

Daşıyaraq dizinəcən...yıxıldım!..

Bu gecənin arxasınca su atıb

Səhərində gün görməyi ummadım....

Yorulubdu, qolumda saat yatıb -

Bu gecə mən, heç gözümü yummadım!..

Əbədi ayrılığın ağısı

Yorur məni fikir çəkmək, ah çəkmək

Heç bilmirəm necə çıxım quyudan....

Həsrət edib ürəyimi lap lək-lək -

Tənhalıqdı əllərimi soyudan...

Düşündükcə dönməyəcək anları

Həyat düşür damcı kimi gözümdən!..

Mən canımdan qopub gedən canları -

Qaytarmağa yol tapmıram özümdən!..

Günahını yumuram da kiminsə

Qədərimin şələsidi çiynimdə...

Etiraf da eləmərəm , bilinsə -

Çəkdirdiyin yaraşıqdı əynimdə!..

Əzablıdı dörd divarla danışmaq

Dilim bəzən heydən düşür, söz itir...

Qaçılmazdı axirətlə barışmaq -

Orda axı söz gücsüzdü...söz bitir!

Vaxtı...

Gecəm qara, gündüzüm də dumanlı

Ümidimin özü belə gumanlı...

Ətrafımda neçə cürə imanlı -

Öz -özümlə anlaşmadım, heç vaxtı...

Sən xəyala çox da dalma, amandı

Ürək andır sızıldayan kamandır...

İndi elə bir qəribə zamandır -

Heç bilmirsən nə vaxt gəlir , köç vaxtı...

Dağ dərəyə kölgə salmır - küsübdü

Dərə dağdan tay əlini üzübdü...

Qədər sənin , son badəni süzübdü -

Ay Əbülfət, götür-qoy et, seç vaxtı...

Aşağı...

Gözümə yük olan yorğunluğumu

Çırpdım kipriyimdən yaxam aşağı...

Səni göy üzündə axtardığımdan -

Çəkindim nə vaxtsa baxam, aşağı!..

Əyildi üstümə həm duman , həm çən

Çiləndi ömrümə nöqtə, nöqtə dən...

İstədim özümü uca nöqtədən -

Qaldırıb başıma , çaxam aşağı!

Çırpıntı içində yaralı Qu tək...

Qalıb öz-özüylə Əbülfət - bu, tək!

Bacara bilmədim, bir damcı su tək -

Sızıb qayalardan axam aşağı!..

Heç nə...

Donub bütün istəklər

Qalmayıb isti heç nə...

Altda hər şey maraqlı -

Tay onun üstü...heç nə!..

Adımı andırmadı

Eşqə inandırmadı!..

Od ki, əl yandırmadı -

Tay oldu tüstü...heç nə!..

Çox yüyürdük, çox qoşduq

Keçmədi xoşa-xoşluq!

Ölümdən o yan boşluq -

Deməli qəsdi heç nə!

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Yuxumu didərgin , özümü dəli

Edib , mənim kimi dözümü, dəli!

Deyəcəm hər yerdə sözümü , dəli -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Ahım ayaq altda, günüm ələkdə

Ruhum qundaq kimi donur bələkdə...

Heç nə hiss etdirmir susan mələkdə -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Qəlbimi etsən də həsrətə daxma

Dolan buludları üzünə taxma!..

Adımı söyləmə, şəklimə baxma -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Yolum kəsişmədə, izim keçitdə

Ürək yorulubdu, ömür keçib də!

Məni ta görməzsən bizim keçitdə -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Məmməd Qədir -Aşiqləri

Tue, 15 Sep 2026 13:12:11 +0000

Buludsuz kecinmir sevgi səması,

Çürüdür, İlahi, nəm aşiqləri!

O qədər qəm yeyib, əzab içib ki,

Dərdləri eyləyib dəm aşiqləri!

Yüz çicək gəzənin şələsi olmaz,

Ürəyin eşq kimi söləsi olmaz,

Dünyada heç məndən dəlisi olmaz,

Eləsən bir yerə cəm aşiqləri!

Ruhumun bağında əkmişəm eşqi,

Bənövşə könlümə bükmüsəm eşqi,

Vallah, elə zilə çəkmişəm eşqi,

Çoxdan susdurmusam bəm aşiqləri!

Susub da sevərlər, xeyiri yoxdu,

Könüldən müqəddəs eşq piri yoxdu,

Sevgisiz dünyanın dəyəri yoxdu ,

Allah eləməsin kəm aşiqləri!

Elə qəm yuyuram, mürdəsirəme,

Dərd dərd üstə gəlir, lap şişirəme

Daha sevinclərlə sevisirəme,

Məndən inciməsin qəm aşiqləri!

Ayaz Arabaçı - Susdu ürəyimiz,durdu qəlbimiz

Tue, 15 Sep 2026 13:12:11 +0000

Susdu ürəyimiz,durdu qəlbimiz,

Bilmirəm nə dedik,nədən danışdıq..

Səssizcə ayrıldıq, ayrılanda biz,

Elə bil hansısa uzaq tanışdıq.

Dilimdə gizlincə titrədi adın,

Ayrıldıq, neyləyək bu da bir işdi.

Getdin... Ardınca da dönüb baxmadın,

Sanki heç yolumuz kəsişməmişdi.

Sual da vermədim nə üçün,niyə,

Hicran son qədəhi başına çəkdi.

Bir dəfə baxardın dönüb geriyə,

Bəlkə bir möcüzə baş verəcəkdi.

İzsiz ötüşmədi bu ağır çilə,

Günlər bir-birinin üstünə düşdü.

Düzdü alışmışdın bu sevda ilə,

Amma məhəbbətim tüstünə düşdü.

Gizləyib içində ahu-zarını,

Adam hər ağrıyla yaşaya bilir.

Amma məhəbbətin yaralarını,

Nə illər aparır, nə yollar silir.

Alsa da içimi şaxta,qar,ayaz,

Nə sisdə axtardım,nə çəndə gəzdim.

Yox,ancaq sonralar dəyişdim bir az,

Bəzən bir küçədən keçəndə gəzdim.

Qanlı dəryalarda tükənir gücü,

Sahilə sağ çıxan hər gəmi olmur.

Sözdü də deyirlər təsəlli üçün,

Zaman yaraların məlhəmi olmur.

Tale günahkardı nə mən, nə də sən,

Qoydu bu sevdanı, çölün düzündə.

Sən uzaq bir ömrün sahilindənsən,

Mən uzaq bir ömrün başqa üzündə.

Susdu ürəyimiz,durdu qəlbimiz,

Bilmirəm nə dedik,nədən danışdıq..

Səssizcə ayrıldıq, ayrılanda biz,

Elə bil hansısa uzaq tanışdıq.

Ramiz Qusarçaylı - Torpağı öldürməyin

Tue, 15 Sep 2026 12:00:10 +0000

“Aqrar şeirlər” silsiləsindən

Aqrarı ağlar qoyub

Torpağı öldürməyin.

Bir təpəni qaldırıb

Yüz dağı öldürməyin.

Payız əkin əkini,

Çəkin bağın yükünü,

Qurutmayın kökünü

Yarpağı öldürməyin.

Satıb yerin xamını

Dəyişməyin tamını,

Çürütməyin tumunu,

Saplağı öldürməyin.

Fermeri küsdürməyin,

Bağbanı bezdirməyin,

Kəndçini azdırmayın

Marağı öldürməyin.

Üyütməyin daşlığı,

Böyütməyin boşluğu,

Başda yazın başlığı:

"Torpağı öldürməyin!"

Ülkər Nicatlı - Sükan Arxasında Gülən Adam

Tue, 15 Sep 2026 12:00:28 +0000

( həyatımdan bir hekayə )

)Fərhad əmi avtobus sürücüsü idi. Amma onu tanıyanların yaddaşında avtobusdan çox gülüşü qalmışdı. Çox danışardı, çox zarafat edərdi. Elə bir adam idi ki, yanında beş dəqiqə oturanda belə üzün istər istəməz gülərdi. Həyatın ağırlığını çiyinlərində daşısa da bunu kimsəyə göstərməzdi.

Mən o vaxtlar tələbə idim. Avtobus kəndin sonuna gedərdi və oradan üzü Lənkərana gedəndə qalxardım. Mənim üçün yeri başqa idi. Atamı itirdiyim günün qoxusu hələ üstümdə idi.

Atam gedəndən sonra içimdə heç kimin doldura bilmədiyi qəribə bir boşluq yaranmışdı. İnsan atasını itirəndə sanki dünyada arxasını söykəyə biləcəyi bir divar uçur. Və insan uzun müddət yıxılmamaq üçün görünməz bir yer axtarır.

Mən o yeri bəzən Fərhad əminin yanında tapırdım. Bunu özümə etiraf etməyə belə utanırdım. Bəzən onun danışığına qulaq asanda, zarafatlarına güləndə içimdən qəribə bir fikir keçirdi.Kaş mənim atam da belə olaydı.

Sonra elə həmin an özümü sözlə şillələyirdim.Sus! Bu nə fikirdir? Ananın haqqına girmə.

Çünki anam vardı. Anam mənim üçün dünyada ən müqəddəs insanlardan biri idi. Mən onun çəkdiyi əziyyəti, təkliyini, mənə görə nələrdən keçdiyini bilirdim. Ona görə də Fərhad əmini bir anlıq xəyalımda atamın yerinə qoymağımı özümə xəyanət kimi qəbul edirdim.

Halbuki mən heç kimi əvəz etmək istəmirdim. Sadəcə atam üçün darıxırdım. Bəzən insanın ürəyi ağlına icazə almadan bir istiliyə sığınır. Mənimki də sığınmışdı.

Fərhad əmini ilk dəfə nə vaxt gördüyümü xatırlamıram. Bəlkə də o, həmişə o yolda elə o cür də olub. Yaddaşımda qalan ilk şəkil isə sükan arxasında gülən bir adamdır. O vaxt bilmirdim ki, sonralar gedəcəyim hər gün ilk baxışım məhz həmin oturacağa dikiləcək.

Hər dəfə avtobus döngədən görünəndə ürəyimdə eyni sual oyanardı.Bu gün Fərhad əmidir?

Bu sevginin adı yox idi. Nə dostluq idi, nə heyranlıq, nə də başqa bir hiss. Sadəcə, atamı itirdiyim gündən ürəyimdə yaranan boşluq bəzən onun səmimiyyətində dinclik tapırdı.

Ən çox da gözləri.Bilmirəm niyə, hər dəfə gözlərinə baxanda qəribə bir yaxınlıq hiss edirdim. Bəzən evdə güzgünün qarşısında dayanıb öz gözlərimə baxırdım, sonra da onun gözləri yadıma düşürdü. Uşaq kimi, məntiqsiz bir xəyal qururdum.Elə bil gözlərimi Fərhad əmidən almışam.

Bu fikrə özüm gülümsəyirdim, ardınca isə özümü danlayırdım.Yox e, bu ağılsızlıqdır. Uşaq ağlıdır da.

Heç vaxt bu düşüncələrimi heç kimlə bölüşmədim. Onlar ürəyimin ən səssiz küncündə yaşayırdı.

Sonra Bakıya köçdüm, evləndim. Gələndə artıq əvvəlki kimi tez-tez deyildi. Amma yenə də avtobus dayanacağına tez gələrdim. Avtobus döngədən görünən kimi ilk baxışım sürücünün oturduğu tərəfə gedirdi. İçimdə səssiz bir həyəcan yaranardı.Bu gün odurmu?

Həmin gün yol mənə bir az uzun gələrdi. Amma o olanda... Heç nə dəyişməzdi. Yenə gülərdi, yenə danışardı, yenə yoluna davam edərdi. Mən isə sakitcə yerimdə oturub pəncərədən çölə baxan adam təsiri bağışlayardım, halbuki içimdə tamam başqa bir yol gedirdi.

Fərhad əmi...

İllər sonra yenə getdim. Yol eyni yol idi, dayanacaq da yerindəydi. Amma nə o avtobus vardı, nə də sükan arxasında həmişə gülən Fərhad əmi.

Bu, mənim qələmə aldığım ilk hekayədir. Burada yazılanlar illərlə içimdə susub.

Bəzi insanlar həyatımıza avtobus kimi girir.

Dayanacaqda gözləyir, sonra yola davam edir.

Adını soruşmağa fürsət olmur.

Peşəsini bilirsən, amma ürəyində qoyduğu yeri heç vaxt demirsən.

Fərhad əmi də elə idi.

Sükan arxasında gülən adam.

Danışanda bütün avtobus susardı, susanda bütün yol danışardı.

Heç kim bilmirdi ki, o gülüşün arxasında neçə yük var.

İllər sonra eyni yola qayıdanda nə avtobus var, nə sürücü.

Sadəcə pəncərədən çölə baxan bir qız var.

İçində isə hələ də o sual.Bu gün Fərhad əmidir?

Çünki bəzən ən yad adamlar,

bizim ən yaxın yaralarımıza məlhəm olur.

Və mən indi başa düşürəm.

Mən Fərhad əmini heç vaxt əvəz axtarmırdım.

Sadəcə, itirdiyim istiliyi bir anlıq onun səsində tapırdım.

O da bilmədi. Mən də demədim.

Amma bəlkə də elə bu susqunluq onu bu qədər müqəddəs etdi.

ƏDƏB İNSANIN ZİNƏTİDİR

Tue, 15 Sep 2026 11:59:32 +0000

Ədəb insanın mənəvi gözəlliyini göstərən ən qiymətli xüsusiyyətlərdən biridir. İnsan dünyaya gəldiyi gündən etibarən yalnız yaşamağı deyil, həm də insan olmağı öyrənir. İnsan olmaq isə təkcə savadlı, imkanlı, vəzifəli və ya tanınmış olmaq demək deyil. Əsl insanlıq onun davranışında, danışığında, böyüyə münasibətində, kiçiyə qayğısında, haqqı qorumasında, başqasının qəlbinə hörmət etməsində özünü göstərir. Bütün bunların təməlində isə ədəb dayanır. Ədəb insanın xarici görünüşünə əlavə olunan bir bəzək deyil, onun daxilindən gələn mənəvi zinətdir.

Ədəb sözünün mənası çox genişdir. Ədəbli olmaq yalnız müəyyən qaydalara əməl etmək, salam vermək, təşəkkür etmək və ya böyüyün qarşısında hörmətlə dayanmaqdan ibarət deyil. Bunlar ədəb anlayışının zahiri təzahürləridir. Əsl ədəb insanın daxilində formalaşan mənəvi mədəniyyətdir. Ədəbli insan başqasının haqqına göz dikməz, kiminsə uğuruna paxıllıq etməz, özündən zəif olanı alçaltmaz, ehtiyacı olanı görməzlikdən gəlməz. O, öz davranışının başqasının qəlbində hansı iz buraxacağını düşünər.

Ədəb insanın danışığında da özünü göstərir. Bəzən bir söz insanı sevindirə, ona ümid verə bilər, başqa bir söz isə illərlə unudulmayan yara aça bilər. Buna görə də dilə hakim olmaq da ədəbdir. Hər bildiyini söyləməmək, hər eşitdiyini yaymamaq, qəzəbli vaxtda belə təhqirdən uzaq durmaq insanın mənəvi yetkinliyindən xəbər verir.

İnsan haqqında ilk təsəvvür çox vaxt onun geyimi, görünüşü və danışıq tərzi ilə yarana bilər. Lakin insanın həqiqi dəyəri zaman keçdikcə onun davranışlarından məlum olur. Gözəl geyim insana zahiri yaraşıq verə bilər, yüksək vəzifə ona nüfuz qazandıra bilər, böyük sərvət ona imkan yarada bilər. Ancaq bunların heç biri ədəb yoxdursa, insanı mənəvi baxımdan ucalda bilməz.

Ədəb insanın ən qiymətli zinətidir, çünki onu heç bir maddi sərvətlə almaq mümkün deyil. İnsan var-dövlətini itirə bilər, vəzifəsini dəyişə bilər, şöhrəti zamanla unudula bilər. Amma onun yaxşı əməlləri, gözəl davranışları və insanlara göstərdiyi hörmət yaddaşlarda uzun müddət yaşaya bilər. İnsan haqqında ən gözəl xatirəni çox vaxt onun sahib olduğu mal-mülk deyil, insanlara münasibəti yaradır.

Ədəb ailədən başlayır. Uşaq ilk olaraq ailəsində salam verməyi, təşəkkür etməyi, böyüyə hörmət etməyi, kiçiyə qayğı göstərməyi, başqasının sözünü dinləməyi öyrənir. Valideynin davranışı uşağın tərbiyəsində ən böyük məktəbdir. Uşaq ailədə gördüyünü cəmiyyətə daşıyır. Əgər ailədə mehribanlıq, qarşılıqlı hörmət və nəzakət varsa, həmin mühitdə böyüyən uşağın xarakterində də bu keyfiyyətlərin formalaşması daha asan olur.

Ona görə də ədəb yalnız uşağa öyrədilən bir qayda deyil, ona yaşadılmalı olan bir həyat nümunəsidir. Valideyn övladına “hörmət et” deməklə kifayətlənməməli, özü də hörmətin necə göstərildiyini davranışı ilə nümayiş etdirməlidir. Çünki uşaqlar çox vaxt deyilən sözdən daha çox gördükləri hərəkəti mənimsəyirlər.

Ədəb məktəbdə də böyük əhəmiyyət daşıyır. Müəllim yalnız dərs deyən insan deyil, həm də şagirdin şəxsiyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayan tərbiyəçidir. Müəllimin danışığı, şagirdə münasibəti, ədaləti, səbirli olması və insanlara hörmətlə yanaşması uşaqlar üçün nümunədir.

Şagirdin müəllimə hörməti də məktəb mədəniyyətinin mühüm hissəsidir. Lakin qarşılıqlı hörmət yalnız bir tərəfdən tələb edilə bilməz. Müəllim şagirdin şəxsiyyətinə hörmət etdikdə, şagird də müəllimin əməyini daha yaxşı qiymətləndirir. Ədəb burada qorxu yaratmaq deyil, qarşılıqlı ehtiram yaratmaqdır.

Ədəb insanın özündən yaşca böyük olanlara münasibətində daha aydın görünür. Böyüyə hörmət xalqımızın qədim mənəvi dəyərlərindən biridir. Ağsaqqalın sözünə qulaq asmaq, ağbirçəyin xeyir-duasını almaq, yaşlı insana ehtiram göstərmək cəmiyyətimizin mənəvi yaddaşında mühüm yer tutur.

Ancaq böyüyə hörmət etməklə yanaşı, kiçiyə də mərhəmət göstərmək lazımdır. Əsl ədəb yalnız güclünün qarşısında baş əymək deyil. Əsl ədəb insanın özündən zəif, imkansız və köməksiz olanlara münasibətində daha çox görünür. Bir insanın əlində imkan olduğu halda başqasına kömək etməsi onun mənəvi zənginliyinin göstəricisidir.

Ədəb dostluqda da özünü göstərir. Dostunun sevincinə sevinmək, dərdinə şərik olmaq, onun sirrini qorumaq, çətin günündə yanında dayanmaq dostluq ədəbidir. Asan günlərdə hamı dost ola bilər. Əsl dostluğun dəyəri isə insanın çətin günündə bəlli olur.

Dostunun səhvini hamının içində üzünə vurmaq əvəzinə, onu kənarda sakit şəkildə xəbərdar etmək də ədəbdir. Çünki məqsəd dostu alçaltmaq yox, onu qorumaq olmalıdır. Ədəb insan münasibətlərində sərt həqiqəti belə incitmədən söyləməyi bacarmaqdır.

Ədəb qonşuluqda da mühüm rol oynayır. Qonşunun rahatlığını düşünmək, onun haqqına girməmək, çətinliyində kömək göstərmək, sevincinə şərik olmaq cəmiyyətin sağlamlığını möhkəmləndirir. İnsan tək yaşamır. Hər birimizin həyatı başqalarının həyatı ilə müəyyən mənada bağlıdır. Buna görə də öz rahatlığımız qədər başqasının rahatlığını da düşünməliyik.

Bir insanın özündən sonra qoyduğu ən böyük izlərdən biri onun insanlarla münasibətidir. Qonşuları, dostları, iş yoldaşları, tanışları onun haqqında danışarkən ilk növbədə xarakterini və davranışını xatırlayırlar. “Yaxşı insan idi”, “ədəbli insan idi”, “heç kimin qəlbini qırmazdı” kimi sözlər insan üçün ən qiymətli mənəvi mükafatlardandır.

Ədəb həm də təvazökarlıqdır. İnsan müəyyən uğur qazandıqda özünü başqalarından üstün görməməlidir. Savadlı olmaq cahili aşağılamaq üçün səbəb deyil, ona yol göstərmək üçün üstünlükdür. Varlı olmaq kasıba yuxarıdan baxmaq hüququ vermir. Vəzifə sahibi olmaq digər insanları kiçiltmək üçün əsas deyil.

Həqiqi böyüklük insanın öz böyüklüyünü başqalarına sübut etməyə ehtiyac duymamasıdır. Təvazökar insan gördüyü yaxşılığı nümayiş etdirməyə çalışmaz. O, yaxşılığı insanlardan alqış almaq üçün deyil, vicdanının səsinə uyğun olaraq edər.

Ədəb insanın qəzəbləndiyi zaman da qorunmalıdır. Sakit vaxtda nəzakətli olmaq asandır. Əsl sınaq insan əsəbiləşəndə başlayır. Qəzəb anında söylənən bir söz sonradan peşmanlıq yarada bilər. Buna görə də insan öz hisslərini idarə etməyi bacarmalıdır.

Bəzən susmaq deyil, doğru zamanda doğru sözü seçmək lazımdır. Ədəb insanın haqqını müdafiə etməsinə mane olmur. Əksinə, insan öz haqqını da ədəb çərçivəsində tələb edə bilər. Haqsızlığa qarşı çıxmaqla kobud davranmaq arasında böyük fərq vardır. Mədəni insan sərt həqiqəti belə təhqirsiz ifadə edə bilir.

Ədəb vicdanla sıx bağlıdır. Vicdan insanın daxilindəki mənəvi hakimdirsə, ədəb onun davranışda görünən tərəfidir. İnsan tək qalanda da düzgün davranırsa, deməli, onun mənəviyyatı daxildən formalaşıb. Başqaları görmədiyi halda da haqqı qorumaq, verilmiş sözə əməl etmək, əmanətə sahib çıxmaq insanın həqiqi əxlaqını göstərir.

Ədəb yalnız insanların yanında özünü yaxşı göstərmək deyil. Əgər insan camaat arasında nəzakətli, tək qalanda isə tamamilə başqa cürdürsə, burada həqiqi ədəbdən danışmaq çətindir. Ədəb insanın xarakterinə çevrilməlidir.

Müasir dövrdə ədəb anlayışına daha çox ehtiyac var. İnsanların bir-biri ilə münasibətləri sürətlə dəyişir. Sözün dəyəri, qarşılıqlı hörmət, səbir və dinləmək bacarığı bəzən arxa plana keçir. Halbuki texniki və elmi tərəqqi nə qədər böyük olsa da, insanın mənəvi mədəniyyəti zəifləyərsə, cəmiyyətin inkişafı tam və sağlam sayıla bilməz.

Savad insanın zehnini inkişaf etdirir, ədəb isə onun xarakterini gözəlləşdirir. Elm insana çox şey öyrədə bilər, amma həmin elmdən necə istifadə etməyi mənəvi dəyərlər müəyyən edir. Ona görə də savadla ədəb bir-birini tamamlamalıdır.

Ədəb insanın özünə münasibətində də görünür. Özünə hörmət edən insan özünü alçaldan, mənəviyyatını zədələyən davranışlardan uzaq durmağa çalışır. O bilir ki, insanın adı yalnız özü üçün deyil, ailəsi və cəmiyyəti üçün də müəyyən məna daşıyır.

İnsanın şərəfi onun ən qiymətli sərvətidir. Pul itirilə bilər, yenidən qazanıla bilər. Lakin etibar itiriləndə onu bərpa etmək çox çətin olur. Buna görə də insan hər addımında öz adına, sözünə və davranışına diqqət etməlidir.

Ədəb insanın dilində olduğu kimi, baxışında və münasibətində də özünü göstərir. Bəzən heç bir söz demədən də insan qarşısındakına hörmət göstərə bilər. Qarşındakını diqqətlə dinləmək, onun sözünü yarımçıq kəsməmək, fikrinə dəyər vermək də ədəbdir.

İnsanın dinləmək qabiliyyəti onun mədəniyyətinin göstəricisidir. Hamı danışmaq istəyir, amma hər kəs dinləməyi bacarmır. Qarşısındakı insanı dinləmək, onu anlamağa çalışmaq, onun hisslərinə hörmət etmək insan münasibətlərini gözəlləşdirir.

Ədəb insanın cəmiyyət qarşısında məsuliyyətini də artırır. Ədəbli insan yalnız “mənim haqqım” deməklə kifayətlənmir, “başqasının da haqqı var” düşüncəsini də daşıyır. O, ictimai qaydalara hörmət edir, ümumi nemətlərə sahib çıxır, ətrafındakı insanlara narahatlıq yaratmamağa çalışır.

Cəmiyyətin mədəni səviyyəsi ayrı-ayrı insanların davranışından formalaşır. Hər kəs özündən başlayaraq ədəbli davranarsa, ümumi münasibətlər də dəyişər. Böyük dəyişikliklərin başlanğıcı çox vaxt kiçik, lakin səmimi davranışlardan keçir.

Ədəb insanın yaşından asılı deyil. Uşaq da ədəbli ola bilər, yaşlı insan da. Gənclik insanın tərbiyəsiz davranmasına bəhanə olmadığı kimi, yaşlılıq da başqasını incitmək üçün üstünlük vermir. Hər yaşda insan öz davranışına görə məsuliyyət daşıyır.

İnsanın yaşının çoxluğu ona mənəvi üstünlük qazandırmır. Əsl üstünlük yaşla birlikdə artan müdriklik, səbir, mərhəmət və ədalətdir. Yaş insanı böyüdür, ədəb isə onu ucaldır.

Ədəb həm də insanın öz səhvini etiraf edə bilməsidir. “Mən səhv etdim”, “bağışlayın”, “haqlısınız” demək bəzilərinə çətin gəlir. Halbuki səhvini etiraf etmək zəiflik deyil, mənəvi gücdür. Öz səhvini görməyən insan inkişaf edə bilməz.

Üzr istəmək də ədəbdir. Lakin üzr yalnız söz olaraq deyil, davranışla da təsdiqlənməlidir. Eyni səhvi bilərəkdən təkrar etmək üzrün səmimiyyətini zəiflədir. Həqiqi peşmanlıq insanın davranışında dəyişiklik yaradır.

Ədəb insanın yaxşılıq qarşısında təşəkkür etməsində də görünür. “Sağ olun”, “təşəkkür edirəm”, “Allah razı olsun” kimi sadə sözlər bəzən insanın qəlbində böyük iz buraxır. Çünki yaxşılığın qarşılığında verilən ən gözəl cavablardan biri minnətdarlıqdır.

Təşəkkür etməyi bacaran insan həyatındakı yaxşılıqları daha çox görür. O, hər şeyi öz haqqı hesab etmir. Başqasının əməyini, vaxtını, diqqətini və zəhmətini qiymətləndirir. Bu isə insan münasibətlərini daha səmimi edir.

Ədəb insanın mərhəmətində də öz əksini tapır. Qarşımızdakı insanın hansı dərdlə yaşadığını həmişə bilmirik. Bəzən gülən insanın daxilində böyük bir kədər ola bilər. Buna görə də heç kimi yalnız zahiri görünüşünə görə mühakimə etmək düzgün deyil.

Bir xoş söz, bir təsəlli, bir kömək əli insanın həyatında gözlənilməz dərəcədə böyük dəyişiklik yarada bilər. Ədəb insanın başqasının ağrısını hiss etməyə çalışmasıdır. Mərhəmət insanı zəiflətdiyi üçün deyil, insanlaşdırdığı üçün qiymətlidir.

Ədəb xalqın mənəvi simasının da göstəricisidir. Hər xalq öz adət-ənənəsi, dili, tarixi və mədəniyyəti ilə yanaşı, insan münasibətlərində yaşatdığı dəyərlərlə də tanınır. Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dünyasında böyüyə hörmət, qonağa ehtiram, ailəyə bağlılıq, qonşuya qayğı, çörəyə və nemətə hörmət kimi dəyərlər mühüm yer tutur.

Bu dəyərləri qorumaq yalnız keçmişə bağlı qalmaq demək deyil. Əksinə, onları müasir həyatın tələbləri ilə uzlaşdıraraq gələcək nəsillərə ötürmək mənəvi borcdur. Çünki mənəvi dəyərlər qorunmadıqda cəmiyyətin yaddaşı da zəifləyir.

Ədəb insanın zinətidir, çünki o, insanı insan edən əsas keyfiyyətlərdəndir. Gözəl paltar bədəni, qiymətli zinət əşyası görünüşü, yüksək vəzifə ictimai mövqeni bəzəyə bilər. Lakin insanın qəlbini və xarakterini yalnız mənəvi keyfiyyətlər gözəlləşdirir.

Əgər insanın ürəyində mərhəmət, dilində xoş söz, davranışında nəzakət, düşüncəsində ədalət, münasibətində hörmət varsa, onun başqa bəzəklərə böyük ehtiyacı qalmır. Çünki ən qiymətli zinət insanın öz xarakterində daşıdığı mənəvi gözəllikdir.

İnsan həyatda müxtəlif insanlarla qarşılaşır. Bəziləri onun yolunu asanlaşdırır, bəziləri çətinləşdirir, bəziləri isə həyatında silinməz iz buraxır. Bu qarşılaşmaların hər birində insan öz əxlaqını qorumağı bacarmalıdır. Başqasının kobudluğu bizim də kobudlaşmağımıza səbəb olmamalıdır.

Ədəb insanın öz mənəvi səviyyəsini qorumasıdır. Qarşındakı insan yaxşı davranırsa, yaxşı davranmaq asandır. Əsl mənəvi üstünlük isə pis münasibət qarşısında belə insanlığını itirməməkdir. Bu, hər kəsin bacara biləcəyi asan iş deyil, amma insanın mənəvi böyüklüyünü məhz belə məqamlar göstərir.

Ədəb insanın zinətidir. O, insanın görünüşünü deyil, ruhunu və xarakterini gözəlləşdirir. Ədəbli insanın sözündə ölçü, davranışında nəzakət, münasibətində hörmət, qəlbində mərhəmət, vicdanında isə məsuliyyət olur. Belə insan harada olmasından və hansı mövqedə dayanmasından asılı olmayaraq öz mənəvi dəyərini qoruyur.

İnsan dünyaya sərvətlə deyil, mənəvi imkanlarla gəlir. Həyat boyu qazandığı ən böyük sərvətlərdən biri yaxşı ad, təmiz vicdan və insanların hörmətidir. Bu sərvətin təməlində isə ədəb dayanır.

Ədəbli olmaq insanın özünü kiçiltməsi deyil, özünü mənəvi cəhətdən ucaldmasıdır. Böyüyə hörmət, kiçiyə qayğı, dosta sədaqət, düşmənə belə ədalətli münasibət, ehtiyacı olana kömək, səhv etdikdə üzr istəmək, yaxşılıq gördükdə təşəkkür etmək, danışarkən sözünün məsuliyyətini daşımaq, bunların hər biri insanın mənəvi zinətidir.

Ən gözəl insan ən bahalı geyinən, ən böyük vəzifədə dayanan və ya ən çox var-dövlət toplayan insan deyil. Ən gözəl insan öz gözəlliyini davranışında göstərən, başqasının qəlbini qırmamağa çalışan, haqqı tapdalamayan və insanlığını heç bir şəraitdə itirməyən insandır.

Çünki zaman insanın zahiri görünüşünü dəyişir, illər onun simasına öz izini salır, maddi sərvətlər əldən çıxa bilər. Lakin yaxşı əməllər, gözəl davranışlar və ədəb insanın adını insanların qəlbində yaşada bilər.

Ədəb insanın zinətidir, çünki insanı gözəlləşdirən onun geyimi deyil, davranışı, dəyərli edən var-dövləti deyil, mənəviyyatı, ucaldan isə tutduğu mövqe deyil, insanlara münasibətidir.

Sevil Azadqızı

Əli Hacı Ağaevli - Yarın dilin öyrənirdim...

Tue, 15 Sep 2026 11:59:34 +0000

Yarın dilin öyrənirdim,

Bir də gördüm,ömür bitib !

Eşq önündə gördüm bədən,

Odun yanıb,kömür bitib !

Heyif əkdiyim ağaca,

Göz yaşımdan duzu yedi !

Heyif yolları salana,

Söz daşıdım,yol yeyildi !

Daha yazdan son bahara,

Ölümə qapı açmışam !

Özümü görmədən keçdim,

Özüm,özümə acmışam !

Rəfail Tağızadə - Bakirə yuxular

Tue, 15 Sep 2026 12:00:12 +0000

Gecənin lal-dinməz, məxmər qoynunda

bakirə yuxular pozulur dən-dən,

məst olub gecənin öpüşlərindən

əlləri, qolları boşalır hərdən.

Bayırda külək də kəsib səsini,

ay da bir nöqtədə dayanıb, durub,

bu sakit, sükutlu susqunluğuyla

bu gecə deyəsən, yaman yorulub.

Pəncərə qaralır pərdədən qabaq

otağın işığı sönür beləcə,

gecə xəyalımın titrək əlləri

səni öz qoynunda gizlətsin necə?

Bu gündüz ömrümə sığmayan səni,

səni yuxulara daşıyacağam,

bir üzü bakirə, bir üzü gəlin

yuxuna, yuxuma qarışacağam.

SÜLEYMAN ABDULLA. - VAXTA QƏSDİN ŞEİRİ

Tue, 15 Sep 2026 11:20:10 +0000

Məndə o daş hanı ürək qıram, dost,

Söz atıb barına vaxt öldürürəm.

Mən ki bu ölkədə yaşamıram, dost,

Düşüb axarına vaxt öldürürəm.

Yada salmıram da bir çox söhbəti,

Çoxdan unudulub ac-tox söhbəti.

Etmirəm dünyayla var-yox söhbəti,

Yoxuna, varına vaxt öldürürəm.

Dəryada suyuna, çöldə qumuna,

Payız ümid əkdim yazlıq tumuna.

Dərənin qaranlıq uçurumuna,

Zirvənin qarına vaxt öldürürəm.

Kimi var adamın varıb sığına,

Ömrümüz urcahdı qəmin tığına.

Gün var ki, gündüzün ağ işığına,

Gecənin tarına vaxt öldürürəm.

İnciyib küsməyin sorma nədənin,

Suç nə torpağındır, günah nə dənin.

Quloyşa adamlar sanır vətənin,

Gülöyşə narına vaxt öldürürəm.

Bir-iki dost qalıb saymağa saya,

Daha dilək yoxdu yetişsin baya.

Sığışa bilmədik bu gen dünyaya,

Məzarın darına vaxt öldürürəm.

Sevinc Qərib - ANA

Tue, 15 Sep 2026 12:00:24 +0000

Oğul düşmən çəpəriymiş,

Çəpər "göyərdə" bilmədim.

Qız dizinin təpəriymiş,

Təpərsizdi dizim, ana...

Özümdən Tanrıya yolam,

Ruhum göylərə körpüdü.

Dərdin yarıtdığı qulam,

Qəmə toxdu gözüm, ana...

Varım-yoxum sözdü elə,

Misra-misra ömr edirəm.

Tale yazan yazdı belə,

Deyirsən döz, dözüm, ana...

Könül Nuriyeva - Orda...

Tue, 15 Sep 2026 11:55:10 +0000

Bağın lap sonunda,

İndicə yağışın suladığı nanə kolları var a,

Əvvəlcə ətri, sonra rəngiylə

Almışdı ya könlümüzü…

Sənsə...

Əvvəlcə acı sözlərin,

Sonra "gözlərimin işığı" deyişinlə

Xatircəm etmişdin a məni...

Heç bilmədim, nə oldusa,

Nanəlikdə itdin, yox oldun,

Nanə kollarıyla birlikdə!

Əgər bütün olanlar

Nanə kolları arasında tez yoxa çıxacaqdısa,

Arxasınca bir nanə ətri qalmayacaqdısa,

Onda bizim o yağışın altında

Rəqsimizin adı nəydi?

Nanələrin acığına tanqomu?

VAXTSIZ-VƏDƏSİZ - Ələddin Əzimli

Tue, 15 Sep 2026 12:00:31 +0000

Uçdu uzaqlara ömrün baharı,

Baxa-baxa qaldım mən sənə sarı.

Unuda bilmirəm o duyğuları,

Məndən hayıf aldın, vaxtsız-vədəsiz?!

Bir zaman gözümü örtdü əllərin,

Gözümün yaşını öpdü əllərin.

O nəydi başına tökdü əllərin,

Kül olub qaraldın, vaxtsız-vədəsiz?!

Söylədin gəlirəm, aşmışam dağı,

Bəs niyə gecikdin bu qədər axı?!

Oynadır qəlbimi bir həzin ağı,

Yarı yolda qaldın, vaxtsız-vədəsiz?!

Ayaz Arabaçı - Dilimdə tək bir ad var, o addasan, gözəl, sən..

Tue, 15 Sep 2026 04:36:06 +0000

Dilimdə tək bir ad var, o addasan, gözəl, sən..

Mini gəlib keçsə də sən hamıdan özəlsən,

Bu dünyada mənimçün hər halına gözəlsən,

Günəş deyəndə də gəl, bulud deyəndə də gəl.

Nədən qulaqlarına yetməyib, hələ, çağrım,

Şahə qalxan at kimi kişnəyir hər gün ağrım..

Havalanıb səninçün saz kimi yandı bağrım,

Kaman deyəndə də gəl,

gəl,

ud deyəndə də gəl..

Yayındı hədəfindən yerdəki boş gilizlər,

Ürəyim sinəm altda kömürlənər, filizlər,

Görsən ki, hər tərəfdən bağlanıb yollar, izlər,

Yoxdu hətta bir tikə umud deyəndə də gəl.

Qəlbim yas içindədir, səni yasla gözləyir,

Vaz keçməz bilirsən ki, səndən əsla, gözləyir,

Könlüm səni bir dəli ehtirasla gözləyir,

Lap elə acıqlanıb unut deyəndə də, gəl.

Sevgi nədi, ömürdən-candan bac oyunudu.

Ruhun bir yağış altda eşqə ac oyunudu,

Elə bil ki, bu sevda gizlənpaç oyunudu..

Alma deyəndə də gəl,armud deyəndə də gəl.

Gözəl Vətən - Zəka Vilayətoğlu

Tue, 15 Sep 2026 12:45:21 +0000

https://www.youtube.com/embed/1QL03qVf9PI" width="640">

Hamı gedib,gecədir - Əli Hacı Ağaevli

Tue, 15 Sep 2026 11:59:50 +0000

Hamı gedib,gecədir

İkimiz tək qalmışıq !

Nə məndən yol var sənə,

Nə səndən düşür işıq !

Pəncərəm hay-həşirdə,

Külək əlində qalıb !

Qapım min sifət görüb,

Açar dilində qalıb !

Payız düşüb üstünə,

Ağac yarpağın ağlar !

Güvəndiyim kimsə yox,

Güvənsəm də,qar yağar !

Suyun dilin bilmirəm,

Yolu düzdə,dərədə !

Dilin bilsəydim Araz,

Quruyardı arada !

Allah ! Keçib gecəni

Dan sökülər bir azdan !

İkimiz tək qalmışıq,

Ayrılıq payımızdan !

Qəşəm İsabəyli - QOŞA SIFIR

Tue, 15 Sep 2026 12:00:07 +0000

(miniatür hekayə)

Özümü 40-50 yaşlarında hiss eləsəm də... təbiət ondan artığını verib mənə. Nəinki o “artığ”ı, hətta bu “azlıq”ları da, yəni 40-50-ni deyirəm, inanın, görməzdən gəlirəm.

Yaşı-maşı fikrimə yük eləyən də deyiləm heç. Odur ki, kimə baxıram, ürəyim sinəmi yumruqlayır: “Vallah, əziz dost, o səndən azı 3-4 bayram böyükdü!”

Ayın 14-ü, yubileyim günü...

Günorta üstü çıxdım evdən.

Fikirləşirdim ki, yaydı, dondurma alsam yaxşıdı.

“Ləzzət”in yanından keçəndə nəfsim mənə güc gəldi. “Ölmək ölməkdi, xırıldamaq nə deməkdi”.

Girdim “Ləzzət”ə.

–Müəllim, nə yazaq tortun üstünə?

– 00.

–“O”la başlayır adınız?

–Xanım, rəqəmlə yazın – qoşa 00.

“Ləzzət”dən çıxıb, ad günü məclisimə girəndə alqış qopdu.

Ləzzəti qutudan çıxartdım.

Tələbə dostlarımın gözləri bərələ qaldı:

–Bu nədi?!

–Gördüyünüz.

–Demək istəyirsən ki, sıfır-sıfırdı yaşın?!

–Xeyr, sadəcə yaşımı sıfırlamışam.

12-14.08.2026

Rəfail Tağızadə - Doğma adam

Mon, 14 Sep 2026 22:49:48 +0000

Mən susarkən danışdıqlarımı eşitdinmi?

Gördünmü, bildinmi ağrıları?

Getmək hər şeyin sonu deyil,

bəzən başlanğıcdı.

Yoxluq sənsizlikdən başlar.

Susmaq danışmamaq deyil.

Susmaq olanları sakitcə anlatmaqdı;

içdən-içə,

baxışdan-baxışa danışmaqdı.

Sən susarkən,

mən səni danışdığın kimi anlayıram.

Düşündüyün cümlələr ötür

göz önündən,

qəlbinin şəkli ilə birlikdə.

Doğmaların baxışları

adamın içindən keçir.

Hissləri, duyğuları oxuya,

görünməyənləri görə bilir.

Ruhum səni izləyir.

Nə qədər uzaqda olsan da,

mən səni görürəm, doğma adam.

Gəl, sənə bir həzin şeir oxuyum…

Tue, 15 Sep 2026 03:29:53 +0000

Gəl, sənə bir həzin şeir oxuyum, – dəfələrlə olub ki özüm özümə, yaxud dostuma,incik saldığım kimsəmin könlünü oxşamağa bu misranı, bu ifadəni təkrar edəm: Gəl sənə bir həzin şeir oxuyum…

Şeir həzinliklə oxunanda daha gözəl olur, ürəkdən səslənındı ürəklərə yol tapa bilir.

Şeir mənim üçün bir layladır, desəm ifrata varmaram, yanlış olmaz…

Əlbəttə, həzin bir şeir,əlbəttə ürəkdən yazılan, dinlədikcə bizim tərəflərdə deyildiyi kimi, ürəkdən tikan çıxaran şeir və əlbəttə ki, Sona xanım Vəliyevanın təbirincə desək,

Bu da bir fürsətdir ələ düşməyən,

Sözlərin mələklər göydəngətirən.
Min ildir heç kimə söylənilməyən, – dediyi kimi həzin bir şeir ola.

Əsl şeir, “Səhra istisində kölgə gəzəntək”, gəzilir,
oxunur, qəlblərdə yuvasını tapır, yaddaşa köçür. Belə şeirləri “Tanrı göndəribdir dərman, dad kimi”, deyib də, həya edib, gəl məni qınama, “Min bir gecədəki” çar-naçar qalan Şəhrizad
kimi həzin bir şeir demək keçdikcə könüldən əsir düşürsən, necə də gözəldir belə əsir düşmək, ruha, duyğuya təslim olmaq, şeirin zərif toxunuşlu misraları qədər bir birinə bağlandığı kimi həzin səslənən şeirdən gələn hislərə bağlanmaq.

Bilmirəm heç, bu ifadəm doğrudurmu, əziz oxucu, şeir insanın içinə hopur, ruhuna çilənir, rahatlanırsan və şairin
misralarında özünü görürsən:

İçim çiçəkləyən badam ağacı,
Tanrı möcüzəsi, ruh ehtiyacı – olan misraları pıçıldayırsan:

Gəl sənə bir həzin şeir oxuyum…

Unudulan ağrı-acı… hələ pöhrəsi duyulan, özü görünməyən sevincə tərəf boylanasan, kipriklərin həzin bir şeirin misraları kimi düzülə, saf göz yaşı həzin bir şeirin hecalarına dönə… və ətrafdakı “boşluq”. Yenə də təsəllini şeirdə tapasan:

Hamıdan vəfalı içimdəki “mən”,

Qəmimi ovudar, dərdimi bölər.

Özüm öz qəlbimin qadasın alım,

Məni misra-misra təzdən göyərdər.

Niyə? Çünki:

Hamı gələr, gedər, odur həyanım,

Hər sözü, hər dərdi hamı anlamaz.

Düz demir ki? Dəfələrlə edilən gileylərin içində bu ifadə öz əksini tapmır ki? Dəfələrlə müşahidə etməmişik, görməmişik, eşitmənişik ki, içimizdəki, gizlində saxladığımız “MƏN”imiz hissimiz,-

Küsülər, qayğılar ömrü əyəndə,

Ruhuma bir məhrəm sığal gətirər.

Bir sözdən dolanda göz yaşlarımı,

Gözümdən öpərək, içinə çəkər,- ?

Görmüşük, yaşamışıq axı. Bu zərif çiyinlərində, kövrək, həzin ürəyində həzin olduğu qədər də ağır hissləri gəzdirən şairimiz şeirlərində etiraf edir, deyir ki, labrintə düşüb fikirlər aləmində dolaşıq qalanda,

Yağışdan, doludan, ömrün qışından

Mənim sığındığım güvən yerimdi.

Səhra yolçusu tək susuz yananda,

Xızır duasında su sərnicimdi…

Və hökm, yadasalma, xatırlatma, özünə qayıdış və inamlı olmağın ifadəsi:

Mən sənə, o vaxtlar demişdim axı…:

…Qəlbin küsüsündən göyərən giley,

Sükutun dilində sözə çevrilər…

Sona xanımın “Özümə etiraf” şeirinin hər misrasında tanış notlar, yaşantılar var. Hər kəsin tanımadığı, bəzən özümüzn belə güvənib bölüşmədiyimiz içimizdəki xəlvət yerdə məkanlaşan “MƏN”imiz yaddaşımızda bərpa olunur:

İçimdəki sirdaş, içimdəki dost,

Kədərimi bölər, sevincə qıymaz.

Xanım əfəndimizin şeirlərinin mənə doğmalığını, ruhuma yaxın olmasını bir neçə dəfə etiraf etmişəm, bunu yazdığım yazılarla sübutlamışam.

Şeirlərindəkitanış təsvirlər, rəssam baxışların fırça kimi kətan üzərinə enməsi, misralardakı viziulllıq ekrandan seyr edirmişəm kiçi gözlərim özündədir, –

Pəncərəsi sınıq, qapısı bağlı
Bu evin sonuncu sakini hanı?
Yağış navalçayla ağı söyləyər,
Ağlayar evlərin tənhalığını – çox görmüşəm, bu tənhalığa çox qapılmışam, babamın, nənəmin, ata-anamın ayaq izlərini,
nəfəslərini özləmişəm, özünə acığım gəlib.. içimdə təəssüf də olub, kədər də, ruhumda sərgərdanlıq da. Yenə də Sona xanımın misraları ilə düşüncə ifadə olunub:

Dəli-dolu oğlu bu xan ocağın
Qürbətə səpilən ömür hayında.
Göz açıb görər ki, qəlbindəki yol
Tərsinə döndərib qatarları da.

Bu misralardakı görüntü isə öz həyatımda yaşanıb;
Doğmalarım deyirdi ki, sən “gedəndəndən” sonar bir cüt qumru, yoxsa alabaxtamı, həyət qapısından içəridə, darvazanın üst qatında yuva qurdu. Sən gələn günün səhəri uçub getdilər. Eynən Sona xanımın İspaniyanın cənub bölgəsində görüb də duğulanıb yazdığı “Tərk edilən evlər” şeerindəki bu misralarda olduğu kimi:

Bir cüt qumru quşu eşq timsalıtək,
Tərk edilən evdə yuvasın qurub.

Bu günümü də belə yaşadım, Tanınmış, sevdiyim şair, əsl xanım-xatın bir Azərbaycan xanımının şeirlərinin əhatəsində, sanki, səsini eşitdim. Həmişə dediyi müraciətlə:
Faiq, qardaşım, Gəl sənə bir həzin şeir oxuyum..

Faiq Balabəyli

ATAMIN İŞIĞI - Ağamir Cavad

Tue, 15 Sep 2026 11:59:30 +0000

İşıqlı adam idi atam,

Nurani görkəmi vardı.

Üzündən, gözündən nur yağardı.

Arzusu, əməli İşıqlı idi,

Niyyəti, sözü İşıqlı.

Süfrəsi qonaq-qaralı idi,

Ocağı, közü İşıqlı.

Səhərədək yana-yana saxlayardı

Həyətinin işığını.

İşıqlı fikirlərdə görürdü

Həyatın yaraşığını.

Heç vaxt gecikdirməzdi

Yandırdığı işığın pulunu.

Üzünün,

Sözünün,

Əməllərinin nuru ilə

İşıqlandırardı hamının yolunu.

Ən böyük günah sayardı

İşıq oğurluğunu,

İşıqlı əməllərlə qazanmışdı

Hörmətinin ağırlığını.

İşıqlıydı şübhəsi də, gümanı da,

Üzü kimi,

Özü kimi

İşıqlıydı əqidəsi, imanı da.

Ancaq yaşa dolduqca

Qara pərdə çəkildi gözlərinə.

İllər gözünün nurunu aldı əlindən,

Amma Allaha qarşı bircə kəlmə şikayət

Çıxmadı dilindən.

Mən isə

Üstümə götürüb günahı,

İşıqlı insanın gözlərini kor etdiyi üçün

İçimdə çox zaman qınayırdım Allahı.

İndi, ahıl yaşında olanda

Açıldı beynimdə

Qaranlıq ilmələrin düyünü,

Dərk etdim

Allahın ədalətinin böyüklüyünü.

İmanı kamil olan atam

Ömrünün kor günlərində

Dözüb hər ağrıya, əzaba

Bir dəfə də çəkmədi ah.

İndi bildim,

Bilirmiş dünyadan köçəndə

Qarşısında riyakar, işıqsız insanları görməmək üçün

Gözlərinin nurunu alıbmış Allah.

Öləndə gözü görməsə də,

Üzü əvvəlkitək İşıqlı idi.

İşığı əbədidir,

Zaman işığını daşıyır atamın.

Bu gün də dünyada

İşığı yaşayır atamın.

SƏRRAF TALIB – SÖZÜNƏ, YURDUNA VƏ ƏDƏBİYYATA SADIQ ÖMÜR

Tue, 15 Sep 2026 12:00:20 +0000

Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrinin ədəbi mühitində elə şəxsiyyətlər var ki, onların yaradıcılığını yalnız yazdıqları şeirlərin, kitabların sayı ilə ölçmək mümkün deyil. Belə sənətkarların fəaliyyəti doğulduqları və yaşadıqları məkanın ədəbi yaddaşı ilə qovuşur. Onlar bir tərəfdən söz yaradır, digər tərəfdən həmin sözün keçmişini araşdırır, ədəbi irsi qoruyur və gələcək nəsillərə ötürürlər. Sərraf Talıb məhz belə çoxşaxəli yaradıcılıq yolu keçmiş söz adamlarından biridir.

Sərraf Talıbın adı Lənkəran ədəbi mühiti ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. O, 4 sentyabr 1956-cı ildə Lənkəranın Şağlaser kəndində anadan olub. 2026-cı ildə onun 70 yaşı tamam olur. Bu yetmiş il sadəcə zaman ölçüsü deyil. Bu, sözə, mətbuata, poeziyaya, tərcüməyə, elmi araşdırmaya və doğma yurda həsr edilmiş böyük bir həyat yoludur.

Sərraf Talıbın həyat və yaradıcılıq yolunun əsas xüsusiyyətlərindən biri onun doğma torpağa sədaqətidir. Bəzən insan doğulduğu yerdən uzaqlaşdıqca özünü daha böyük ədəbi mühitlərdə təsdiqləmək istəyir. Sərraf Talıbın yolu isə bir qədər fərqlidir. O, Lənkəranı tərk etməyi deyil, doğma torpağında qalaraq həmin mühitin ədəbi imkanlarını genişləndirməyi seçib.

Lənkəran onun yaradıcılığında sadəcə coğrafi məkan deyil. Bu şəhər və bu bölgə onun üçün xatirə, uşaqlıq, insan, təbiət, tarix, folklor, ədəbiyyat və mənəviyyatın birləşdiyi böyük bir dünyadır.

Onun yaradıcılığına nəzər saldıqda görürük ki, Lənkəran Sərraf Talıb üçün həm mövzu, həm yaddaş, həm də mənəvi dayaqdır.

Sərraf Talıbın ədəbi fəaliyyətinin ilk mərhələlərindən biri jurnalistika ilə bağlıdır. O, jurnalistika təhsili alıb, müxtəlif illərdə radio və mətbuat sahəsində çalışıb. Lənkəran Radio Verilişləri Redaksiyasında fəaliyyəti, jurnalistika təcrübəsi və sonralar “Yaşıl çay” jurnalının redaktoru kimi işi onun sözlə münasibətini daha da möhkəmləndirib.

Jurnalist üçün söz yalnız bədii vasitə deyil, həm də məsuliyyətdir. Hadisəni düzgün çatdırmaq, insanı olduğu kimi təqdim etmək, cəmiyyətin problemlərinə münasibət bildirmək jurnalistin qarşısında xüsusi məsuliyyət qoyur. Sərraf Talıbın yaradıcılığında da bu jurnalist məsuliyyətinin izlərini görmək mümkündür.

Onun publisistik yazılarında insan taleyi, cəmiyyət, ekologiya, tarix, mənəviyyat və bölgənin problemləri diqqət mərkəzindədir.

Lakin Sərraf Talıbın yaradıcılıq portretini jurnalist sözü ilə məhdudlaşdırmaq olmaz. O, ilk növbədə şairdir.

Onun poeziyasının maraqlı xüsusiyyətlərindən biri səmimiyyətdir. Şeirlərində süni pafosdan çox, yaşanmış hisslərin, düşüncələrin və müşahidələrin poetik ifadəsinə üstünlük verir. Bəzən bir insan taleyi, bəzən doğma yurdun mənzərəsi, bəzən dost itkisi, bəzən də həyatın mənası onun şeirinin başlanğıc nöqtəsinə çevrilir.

Sərraf Talıbın şeirlərində sevgi, ayrılıq, yaddaş, dostluq, insanın mənəvi dünyası, doğma yurd və həyat fəlsəfəsi bir-birindən ayrılmır.

Onun poetik dünyasında söz həm hissin ifadəsidir, həm də insanın özünü dərk etməsinin vasitəsidir.

Sərraf Talıbın ilk şeir kitabının 66 yaşında oxucuya təqdim olunması da maraqlı faktdır. “Bu yerin üstü də məni tanımır” adlı kitab 2022-ci ildə nəşr olunub. Kitabda müxtəlif illərdə yazılmış şeirlər və “Bu dünyaya gedən yol” adlı lirik poema yer alır.

Kitabın əsas leytmotivləri arasında dünyaya ictimai-fəlsəfi baxış, doğma yurd sevgisi, vətəndaşlıq duyğusu və saf sevgi hissləri dayanır.

Bu kitabın gec nəşr olunması Sərraf Talıbın poeziyaya gec başlaması demək deyil. Əksinə, onun şeirləri mətbuatda hələ ötən əsrin 80-ci illərindən görünməyə başlayıb. Sadəcə, kitab şəklində toplu təqdimat üçün uzun illər gözləyib.

Bu baxımdan “Bu yerin üstü də məni tanımır” həm bir kitab, həm də uzun illər ərzində formalaşmış poetik dünyanın yekunu kimi qiymətləndirilə bilər.

Onun erkən dövr yaradıcılığı haqqında danışarkən “Qaynaqçı qız” və “Lənkərandan bu dünyaya gedən yol” kimi şeirlərin adı xüsusi çəkilir. Ağamir Cavad Sərraf Talıbı hələ 1980-ci illərdən tanıdığını və həmin illərdə onu müasir şeiri duyan güclü gənc şairlərdən biri kimi qiymətləndirildiyini yazır.

Bu fakt Sərraf Talıbın poeziyaya sonradan təsadüfən gəlmədiyini göstərir. Onun şair kimi formalaşması uzun illərin müşahidəsi, mütaliəsi, jurnalistika fəaliyyəti və həyat təcrübəsi ilə bağlıdır.

Sərraf Talıb yaradıcılığının digər mühüm istiqaməti tərcüməçilikdir.

Onun “Sonuncu sağlıq” adlı tərcümələr kitabı dünya ədəbiyyatına marağının genişliyini göstərir. Burada müxtəlif ölkələrin və müxtəlif poetik məktəblərin nümayəndələrinin əsərləri Azərbaycan dilinə çevrilib.

Onun tərcümələri arasında Anna Axmatova, Boris Pasternak, İosif Brodski, Emili Dikinson, Tomas Eliot, Çarlz Bukovski, Ay Tsin, Aqata Kristi, Uilyam Folkner, Qabriel Qarsia Markes, Nodar Dumbadze, Çingiz Aytmatov, Tatyana Tolstaya və başqa müəlliflərin əsərləri var.

Tərcüməçilik sadəcə başqa dildə yazılmış mətni Azərbaycan dilinə çevirmək deyil. Tərcüməçi müəllifin fikrini, üslubunu, hissini, ritmini və ruhunu başqa dilin imkanları ilə yenidən yaratmalıdır. Nəriman Əbdülrəhmanlının Sərraf Talıbın tərcümələri haqqında yazdığı fikirlər də onun bu sahəyə ciddi və məsuliyyətli yanaşdığını göstərir.

Sərraf Talıbın yaradıcılığında tədqiqatçılıq xüsusi mərhələdir.

Onun “Ədəbi varislik zənciri: Lənkəran ədəbi mühiti Azərbaycan ədəbiyyatı kontekstində” adlı elmi və elmi-publisistik məqalələr toplusu 2026-cı ildə işıq üzü görüb. Bu kitab Sərraf Talıbın yalnız şair və tərcüməçi deyil, həm də ciddi araşdırmaçı olduğunu göstərir.

Kitabın əsas istiqamətləri filoloji-nəzəri araşdırmalar, folklor və etnoqrafiya, elmi-publisistik yazılardır.

Burada Natəvan və Lənkərandan olan qadın şairlər, Mirhaşım Müsafirin yaradıcılığı, Bəxtiyar Vahabzadənin vətəndaşlıq poeziyası, Seyid Əzim Şirvani, Üzeyir Hacıbəyli, Yaşar Rzayev, 20 Yanvar hadisələrinin region yazarlarının yaradıcılığında əksi, Mirzə İsmayıl Qasirdən müasir dövrə qədər Cənub bölgəsi yazarları və digər mövzular araşdırılır.

Bu kitabın əhəmiyyəti ondadır ki, Sərraf Talıb Lənkəran ədəbi mühitini Azərbaycan ədəbiyyatından təcrid olunmuş lokal hadisə kimi təqdim etmir.

Əksinə, o, bölgə ədəbiyyatını ümumazərbaycan ədəbi prosesinin tərkib hissəsi kimi araşdırır. Bu yanaşma olduqca vacibdir. Çünki bölgələrdə yaranan ədəbi nümunələrin öyrənilməməsi həmin ədəbi irsin zamanla unudulmasına gətirib çıxara bilər.

Sərraf Talıbın araşdırmaları isə bu baxımdan bir növ ədəbi yaddaş xidməti görür.

Onun tədqiqatlarında folklor və etnoqrafiya da mühüm yer tutur.

Azərbaycanın cənub-şərq bölgəsinin folklorunda şamanizm elementləri, Sım və Utey toponimləri, Sığon və ya Divəlonə, Bəlləbur qalası kimi mövzuların araşdırılması göstərir ki, Sərraf Talıb üçün ədəbiyyat yalnız kitab səhifələrində qalmır.

O, sözün arxasındakı tarixi, folklorik, etnoqrafik və mənəvi yaddaşı da axtarır. Bu isə onun tədqiqatçı dünyagörüşünü genişləndirir.

Sərraf Talıbın tədqiqatçılığının daha bir mühüm cəhəti klassik və müasir ədəbiyyat arasında əlaqə yaratmasıdır.

Məsələn, Mir Cəlalın “Bir gəncin manifesti” romanına təbiət təsvirləri baxımından yanaşması, Cəlil Məmmədquluzadənin “Anamın kitabı” əsərində Gülbahar obrazını milli dirçəliş kontekstində təhlil etməsi onun əsərlərə yalnız süjet baxımından deyil, bədii detal, obraz, dil və simvolika baxımından da yanaşdığını göstərir.

Bu xüsusiyyət onun ədəbi təhlilçi kimi imkanlarını göstərən mühüm cəhətlərdəndir.

Sərraf Talıbın yaradıcılığında insan amili də mühüm yer tutur.

Onun publisistik yazılarında müxtəlif insanların həyat yolu, cəmiyyət qarşısında xidmətləri, problemləri və mənəvi dünyası araşdırılır. O, insan haqqında yazarkən yalnız bioqrafik məlumat verməklə kifayətlənmir; həmin insanın cəmiyyət və zaman içindəki yerini müəyyənləşdirməyə çalışır.

Bu mənada onun publisistikası ilə poeziyası arasında daxili bağlılıq var: hər ikisinin mərkəzində insan və onun mənəvi dünyası dayanır.

Sərraf Talıbın 70 illik yubileyinə həsr olunmuş “Ömrün yeddi anı” avtobioqrafik poeması onun yaradıcılıq yoluna xüsusi işıq salır.

Şair burada yetmiş illik ömrünü yeddi mərhələyə bölərək uşaqlıq və yeniyetməlik illərindən, sözə olan marağından, Bakıdakı tələbəlik dövründən, jurnalist kimi fəaliyyətindən, 1990-cı ilin hadisələrindən, Lənkəran radiosundakı işindən, “Yaşıl çay” jurnalındakı fəaliyyətindən və AMEA-dakı elmi yaradıcılığından söz açır.

Əsərin maraqlı tərəfi onun səmimiyyətidir. Burada müəllif öz həyatına kənardan baxan bioqraf kimi deyil, yaşadığı hadisələri xatırlayan insan kimi yanaşır.

“Ömrün yeddi anı”nın mühüm tərəflərindən biri də ana obrazıdır.

Şair keçdiyi yolun arxasında anasının duasını, qayğısını və mənəvi himayəsini görür. Bu, Azərbaycan poeziyasındakı ana mövzusunun fərdi və səmimi ifadələrindən biridir.

Əsərin başlanğıcında uşaqlıq və sözə vurğunluq, sonrakı hissələrində isə həyatın müxtəlif sınaqları bir-birini tamamlayır. Beləliklə, poema yalnız avtobioqrafik əsər deyil, həm də bir ziyalının ömrünə hesabatı təsiri bağışlayır.

Sərraf Talıbın yaradıcılığında dostluq və itki mövzusu da xüsusi emosional yük daşıyır.

Onun mərhum həmkarı və dostu Ağaddin Babayevin xatirəsinə yazdığı elegiya bu baxımdan diqqət çəkir. Burada dost itkisi fərdi kədərdən çıxaraq insanın həyat qarşısında tənhalığına çevrilir.

Bu cür nümunələr göstərir ki, Sərraf Talıb üçün poeziya yalnız gözəl söz söyləmək vasitəsi deyil. Şeir həm də yaddaşı qorumaq, itirilmiş insanları yaşatmaq və duyğunu gələcəyə çatdırmaq vasitəsidir.

Son illərdə onun uşaqlar üçün də şeirlər yazması, xüsusilə əkiz nəvələri Əli və Əminəyə ithaf etdiyi şeirlər diqqət çəkir. Bu fakt onun poeziyasının yaş və mövzu baxımından genişliyini göstərir.

Beləliklə, Sərraf Talıbın yaradıcılıq dünyasında uşaqlıqdan qocalığa, sevgidən dostluğa, doğma yurddan dünya ədəbiyyatına, folklordan elmi araşdırmaya qədər geniş bir mənzərə yaranır.

Onun yaradıcılığında “söz” anlayışı ayrıca əhəmiyyət daşıyır.

Sərraf Talıb sözə sadəcə yazı materialı kimi baxmır. Söz onun üçün yaddaşdır, etirafdır, düşüncədir, sevincdir, kədərdir, tarixdir.

Bəlkə də buna görə onun yaradıcılıq fəaliyyətinin müxtəlif sahələri, şeir, jurnalistika, publisistika, tərcümə, tədqiqat və tənqid, bir-birindən ayrı görünmür.

Hamısının ortaq nöqtəsində sözə məsuliyyətli münasibət dayanır.

Sərraf Talıbın yaradıcılıq yolu haqqında danışarkən onun sakit və iddiasız sənətkar mövqeyini də qeyd etmək lazımdır.

Onun 70 illik yaradıcılıq yolu ilə bağlı yazılan məqalələrdə də bu xüsusiyyət xüsusi vurğulanır: o, böyük səs-küy yaratmadan, öz işi ilə məşğul olaraq, doğma mühitində sözünə və sənətinə sadiq qalıb.

Əslində, sənətkarın uzunömürlülüyünün əsas göstəricilərindən biri də budur. Zaman keçdikcə səs-küy azalır, amma yaxşı söz qalır.

Sərraf Talıbın Lənkəran ədəbi mühitində xidmətlərindən biri də ədəbi varislik məsələsinə xüsusi diqqət yetirməsidir.

O, özündən əvvəl yaşamış və yazmış müəllifləri, müasirlərini və gənc yazarları bir ədəbi zəncirin müxtəlif halqaları kimi görür.

Bu baxımdan onun “Ədəbi varislik zənciri” adlandırdığı anlayış təsadüfi deyil. O, keçmişlə bu günü birləşdirməyə, ədəbi yaddaşın qırılmasına imkan verməməyə çalışır.

Sərraf Talıbın şəxsiyyətini və yaradıcılığını bütöv şəkildə qiymətləndirəndə qarşımıza bir neçə istiqamətin qovuşduğu ziyalı obrazı çıxır:

Şair Sərraf Talıb insanın daxili dünyasını və doğma yurdun gözəlliyini sözə çevirir.

Jurnalist Sərraf Talıb cəmiyyətin hadisələrini və problemlərini izləyir.

Publisist Sərraf Talıb insan və zaman haqqında düşünür.

Tərcüməçi Sərraf Talıb dünya ədəbiyyatını Azərbaycan oxucusuna yaxınlaşdırır.

Tədqiqatçı Sərraf Talıb Lənkəranın və Cənub bölgəsinin ədəbi irsini araşdırır.

Tənqidçi Sərraf Talıb bədii əsərin mahiyyətinə nüfuz etməyə çalışır.

Bu istiqamətlərin hər biri onun yaradıcılıq portretinin ayrıca bir cizgisidir.

Sərraf Talıbın 70 illik yubileyi münasibətilə haqqında yazılanlar göstərir ki, o, bu yaşa yalnız illərin çoxluğu ilə deyil, yaradıcılıq məhsulu ilə gəlib. 70 yaşında da şeir yazır, tərcümələr edir, elmi və publisistik məqalələr hazırlayır, yeni kitablar üzərində çalışır.

Bu isə əsl ziyalı ömrünün ən gözəl göstəricilərindən biridir.

Çünki yaradıcılıq üçün yaş həddi yoxdur. İnsan yazmağa, düşünməyə, öyrənməyə və yaratmağa davam edirsə, deməli, onun mənəvi dünyasında həyat davam edir.

Sərraf Talıbın 70 illik həyat və yaradıcılıq yoluna nəzər saldıqda onu yalnız Lənkəranlı şair adlandırmaq kifayət etmir.

O, Lənkəranın ədəbi yaddaşını qoruyan şair, dünya ədəbiyyatını Azərbaycan oxucusuna çatdıran tərcüməçi, bölgənin söz və mədəniyyət xəzinəsini araşdıran tədqiqatçı, cəmiyyətin problemlərinə münasibət bildirən publisist, uzun illər mətbuat və radio sahəsində çalışan jurnalist, bədii nümunələri elmi baxımdan təhlil edən tənqidçidir.

Onun ən böyük üstünlüklərindən biri isə bütün bu fəaliyyətlərin mərkəzində insanı, sözü və doğma yurdu saxlamasıdır.

Sərraf Talıbın yaradıcılıq yolunu bir cümlə ilə ifadə etmək lazım gəlsə, belə demək olar:

O, ömrünü sözə, sözünü isə doğulduğu torpağın və insanın mənəvi dünyasına həsr edən ziyalıdır.

SƏRRAF TALIBA TƏNTƏNƏLİ AD GÜNÜ TƏBRİKİ

Əziz və dəyərli Sərraf Talıb!

Sizi 70 illik yubileyiniz və doğum gününüz münasibətilə ürəkdən, böyük hörmət və səmimi duyğularla təbrik edirəm!

Yetmiş il, insan ömrünün böyük bir mərhələsidir. Lakin sizin keçdiyiniz yetmiş il sadəcə təqvim səhifələrinin dəyişməsi deyil. Bu illər sözə, sənətə, ədəbiyyata, mətbuata, doğma Lənkərana və Azərbaycan mədəniyyətinə həsr olunmuş mənalı bir ömür yoludur.

Sizə möhkəm cansağlığı, uzun ömür, ailə səadəti, könül rahatlığı və yaradıcılıq enerjisi arzulayıram.

Qoy qələminiz heç vaxt yorulmasın, sözünüz heç vaxt tükənməsin. Qoy doğma Lənkəranın hər səhəri sizə yeni bir şeir, yeni bir fikir, yeni bir əsər üçün ilham gətirsin. Qoy araşdırdığınız ədəbi irs gələcək nəsillərə sizin zəhmətinizlə daha geniş və daha parlaq şəkildə çatdırılsın.

Sizin üçün arzu edirəm ki, qarşıdakı illər ömrünüzün ən məhsuldar, ən gözəl və ən işıqlı illəri olsun. Yazacağınız hər yeni əsər yaradıcılıq yolunuza yeni bir işıq əlavə etsin, hər yeni kitabınız ədəbi irsimizə yeni bir töhfə versin.

70 yaşınız mübarək olsun, əziz Sərraf Talıb!

Uca Allah sizə uzun və sağlam ömür, könül rahatlığı, ailənizlə birlikdə xoş və firavan günlər nəsib etsin. Qələminizə qüvvət, sözünüzə dəyər, yaradıcılığınıza uğur versin!

Yubileyiniz mübarək!

Doğum gününüz mübarək!

Sözünüz daim ucalarda, adınız daim ədəbiyyatda olsun!

Sevil Azadqızı

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi. Filoloq. AJB, AYB-nin üzvü. Ədəbi təhlil-tənqidçi. Yazar-publisist

12.09.2026

Yığcam Göstər

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1632129488525288&set=pcb.1632129858525251&__cft__[0]=AZidlvVUpCYTeUKjvoa9M_W8Y3kK23DqtqAHmRxgRgAVDCwvJFd1VuPQCzP9Q5fdNDX2ilAO0qCLq6unbE3O2ZlsPhGPCdPkwSarn-FI0TsxtKUZH_T76T1d-f5uzPt4_aQc44EBN803FKc4C2rxiowIdTq7eidmAt-F10RuX5GFntsnxGnbyWskXx8&__tn__=*b0H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd20-2.fna.fbcdn.net/v/t39.99422-6/807901493_1406080207761283_1385642271601718026_n.png?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1408x2048&ctp=p403x403&_nc_cat=100&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=rPDz_tL8PrAQ7kNvwEO_eUQ&_nc_oc=AdqBoBFaTNTvF4uy3xPxfV84lVtl3phpLa5jMRNzxx5NAjTlEehZuavtWVet1M9UD-s&_nc_zt=14&_nc_ht=scontent.fgyd20-2.fna&_nc_gid=A4Mm2uPzCxNYc6nQzjjPsA&_nc_ss=7f2a8&oh=00_AQL06wtHE55IzPtNacDxetVghmTWUL4GfL21zclW1wCq-w&oe=6AAC1A91" />

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1632129801858590&set=pcb.1632129858525251&__cft__[0]=AZidlvVUpCYTeUKjvoa9M_W8Y3kK23DqtqAHmRxgRgAVDCwvJFd1VuPQCzP9Q5fdNDX2ilAO0qCLq6unbE3O2ZlsPhGPCdPkwSarn-FI0TsxtKUZH_T76T1d-f5uzPt4_aQc44EBN803FKc4C2rxiowIdTq7eidmAt-F10RuX5GFntsnxGnbyWskXx8&__tn__=*b1H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd20-1.fna.fbcdn.net/v/t39.99422-6/807656611_1105498088651330_7137693383890479969_n.png?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1354x2048&ctp=s590x590&_nc_cat=107&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=7TrCMjPFLEUQ7kNvwF3xihV&_nc_oc=Adry6FGbsgib65-c-jew4QWE1yS44hiZSof0mEkFWOrLPhme-Wt-SXRpwZo3awv8V7k&_nc_zt=14&_nc_ht=scontent.fgyd20-1.fna&_nc_gid=A4Mm2uPzCxNYc6nQzjjPsA&_nc_ss=7f2a8&oh=00_AQIuB0zwA0aNLFUdy7ohGWjGnL5JMejzdB-THxi3CKwCeA&oe=6AAC1535" />

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1632135285191375&set=pcb.1632129858525251&__cft__[0]=AZidlvVUpCYTeUKjvoa9M_W8Y3kK23DqtqAHmRxgRgAVDCwvJFd1VuPQCzP9Q5fdNDX2ilAO0qCLq6unbE3O2ZlsPhGPCdPkwSarn-FI0TsxtKUZH_T76T1d-f5uzPt4_aQc44EBN803FKc4C2rxiowIdTq7eidmAt-F10RuX5GFntsnxGnbyWskXx8&__tn__=*b2H-R" role="link" tabindex="0">https://scontent.fgyd20-1.fna.fbcdn.net/v/t39.99422-6/802030634_955047573602110_233583133050412446_n.png?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1200x1600&ctp=s590x590&_nc_cat=110&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=833d8c&_nc_ohc=rvz5bhATk8cQ7kNvwHGN2UP&_nc_oc=AdouejKaEE1A5mscziZ6gQ4yuuBYGlJhPuqcxg1kKZjlk-ILCJyj3xAkSmKaogg6O9I&_nc_zt=14&_nc_ht=scontent.fgyd20-1.fna&_nc_gid=A4Mm2uPzCxNYc6nQzjjPsA&_nc_ss=7f2a8&oh=00_AQI-KqBtW4lC_n98UVIqotT8S3HlEgJ9B3B3CxdsSze27Q&oe=6AAC103F" />

Xanım İsmayılqızı - GECİK

Tue, 15 Sep 2026 12:00:34 +0000

Gecikirsən deyəsən, tələsməyə də dəyməz,

Quyu dibinə çəkən görüşlərə də gecik.

Nə tərs gecəyə yazıl, nə boz səhərdən asıl,

Zəhərli dodaqlarla öpüşlərə də gecik.

Yollar yol yoldaşındı - əlində dəyənək var,

Zərbələrin altına ömür verməyə gecik.

Dörd yanında məqsədi bilinməyən mələk var,

Adı özündə saxla, yerə sərməyə gecik.

Uçan quşların belə amalı yaşamaqdı,

Ovcundakı barını dənləməyinə gecik.

Pusquda duranların halı can daşımaqdı,

Səsini kəsə bilib, dinləməyinə gecik.

Önündə dayananlar ürəyindən kiçikdi,

Öz boyunda ağac ol, kötük olmağa gecik.

Hələ demədiklərin dediyindən böyükdü,

Yer üzündən boşalıb, göyə dolmağa gecik.

Gecikirsən deyəsən, tələsməyə də dəyməz,

Kimlərinsə qəlbində sıxılmağa da gecik.

Nə tərs gecəyə yazıl, nə boz səhərdən asıl,

Külə dönüb, dünyaya dağılmağa da gecik.

SÜLEYMAN ABDULLA - DAĞLAR

Mon, 14 Sep 2026 22:49:47 +0000

Nə mən anlayandı, nə də siz bilən,

Bu zülm bütövdümü, paramı, dağlar?

Çıxdı sonumuza qanun deyilən,

Aldandıq dövlətə-varamı, dağlar?

Dağ dedik, yad əllə dağlandı yollar,

Düşmədik ağına, ağlandı yollar.

Hər "gedim" deyəndə bağlandı yollar,

Düşdü doluyamı, qaramı, dağlar?

Çıxdı sonumuza sirli aşılar,

Başa dırmaşandan yadlar, naşılar.

Qıydı canımıza quldurbaşılar,

Kəsdi yolumuzu haramı, dağlar.

Qarışdı dünyanın halal-haramı,

Sinəndə qövr edən təzə yaramı?

Güllü gülüstanın qaldı xaramı,

Uca zirvələrin saramı, dağlar?

Zalımlar qoydumu ağ gün yaşayaq,

Dəyənək baş yardı, qırdı daş ayaq...

Nə olsun səhradır, qumdur baş-ayaq,

Gedək Butanamı, CAR-amı, dağlar?

P. S. "Dağlar" rədifli çoxlu şeirlər yazılıb, oxşar olanı da var, fərqli olanı da...

Dedim mən də qələmimi yoxlayım...

Eşq Gecəsi - Zəka Vilayətoğlu

Tue, 15 Sep 2026 12:45:31 +0000

https://www.youtube.com/embed/RPiQujbohL0" width="640">

Əbülfət Mədətoğlu - Həyatımdakı 11 sentyabr

Tue, 15 Sep 2026 11:59:52 +0000

Dünən , yəni 11 sentyabr 2026-cı il!!! Qazax şəhəri!!! Ədəbiyyat Muzeyi!!!

Qazax rayon İcra hakimiyyəti və AYB- nin Qazax rayon şöbəsinin təşəbbüsü ilə keçirilən MÖHTƏŞƏM GÖRÜŞ! Həyatımın ən UNUDULMAZ GÜNÜ!

Ustad ŞAİRİMİZ, böyük Ürək və Diqqət sahibi olan Barat Vüsalın idarə etdiyivə çoxsaylı auditoryanın səmimi sayqılarıı ilə süslənən GÖRÜŞ!!! Yaşadığım və mənə yaşadılan qürurverici anlar!!!

Qazaxda yaşayan, yazıb yaradan qələm adamlarının, ziyalıların, gənclərin sayqıları, alqışları və düşündürən, kövrəldən duyğuları!!! Mən , yəni Qarabağda doğulan Əbülfət Mədətoğlu ilk dəfə Qazaxda Böyük Vurğunun, Unutmadığım Nüsrət Kəsəmənlini, Coşqulu Hüseyin Arifin........... doğulduğu ÜNVANDA ŞEİR oxudum! Suallara cavab verdim... Alqışlandım!!!

Var olun, əziz Qazaxlılar!

Var olun, Şərait Yaradanlar!

Var olun, Təşkilatçılar!

Var olun, Yanımda olanlar!

SEVGİ ƏZƏLDƏN BU GÜNƏ QƏDƏR İNSANIN QƏLBİNDƏ YAŞAYAN, HƏYATI MƏNALANDIRAN VƏ ONU ƏBƏDİYYƏTƏ BAĞLAYAN İLAHİ QÜVVƏDİR

Tue, 15 Sep 2026 13:13:07 +0000

Sevgi insan həyatının ən ali, ən saf və ən böyük mənəvi dəyərlərindən biridir. İnsan dünyaya göz açdığı ilk gündən sevgiyə ehtiyac duyur. Ana sevgisi ilə böyüyən insan ailəsinin, dostlarının, doğmalarının sevgisi ilə həyata bağlanır. Zaman keçdikcə bu hiss insanın qəlbində daha da dərinləşir və müxtəlif formalarda özünü göstərir. Bəzən sevgi bir ananın övladına baxışında, bəzən dostun çətin gündə yanında olmasında, bəzən insanın vətəninə bağlılığında, bəzən də iki insanın bir-birinə olan saf duyğularında təzahür edir. Buna görə də sevgini yalnız bir insana qarşı yaranan hiss kimi qiymətləndirmək doğru deyil. Sevgi insanı insan edən, onun dünyagörüşünü zənginləşdirən və həyatına məna gətirən ilahi bir qüvvədir.

Sevgi haqqında düşünərkən ilk növbədə onun insanlığın tarixi qədər qədim olduğunu qeyd etmək lazımdır. Əzəldən insanlar sevmiş, sevilmiş, sevgiyə görə böyük fədakarlıqlar etmişlər. Ədəbiyyatda, incəsənətdə, musiqidə və xalq yaradıcılığında sevgi mövzusu həmişə xüsusi yer tutmuşdur. Çünki insanın yaşadığı ən güclü duyğulardan biri məhz sevgidir. Əsrlər dəyişsə də, zaman keçsə də, insanların həyata, doğmalarına, vətəninə və mənəvi dəyərlərinə olan sevgisi öz əhəmiyyətini itirməmişdir.

İnsan həyatının ilk və ən müqəddəs sevgisi ana sevgisidir. Ana öz övladını heç bir qarşılıq gözləmədən sevir, onun üçün fədakarlıq edir, onu qoruyur və həyat yolunda ona dayaq olur. Uşağın dünyanı tanımağa başlamasında da sevginin böyük rolu vardır. Sevgi ilə böyüyən uşaq özünü təhlükəsiz hiss edir, insanlara inanmağı və yaxşılıq etməyi öyrənir.

Ailə sevgisi də insan üçün əvəzolunmazdır. Ailə insanın ilk məktəbidir. İnsan hörməti, mərhəməti, qayğı göstərməyi, bağışlamağı və paylaşmağı ilk növbədə ailəsində öyrənir. Ailədəki sevgi insanın xarakterinin formalaşmasına güclü təsir göstərir. Bir-birinə hörmət və məhəbbətlə yanaşan ailələrdə böyüyən insanlar cəmiyyətə daha müsbət münasibət bəsləyirlər.

Sevgi insanın daxili dünyasını da dəyişir. Sevən insan başqalarının hisslərini daha yaxşı anlayır, onların ağrılarına biganə qalmır. Əsl sevgi insanı yalnız xoşbəxt etməklə kifayətlənmir, onu daha mərhəmətli və məsuliyyətli bir şəxsə çevirir.

Sevgi insanı yaxşılığa aparan qüvvədir.

Həqiqi sevgi insanı mənfi düşüncələrdən uzaqlaşdırır. İnsan sevdiyi zaman özünü yalnız düşünmür, başqalarının da xoşbəxtliyini arzulayır. Bu baxımdan sevgi xeyirxahlığın əsas mənbələrindən biridir.

Mərhəmət, şəfqət, anlayış və bağışlama kimi yüksək mənəvi keyfiyyətlər sevgi ilə sıx bağlıdır. Bir insan başqa bir insanı həqiqətən sevirsə, onun çətinliyinə biganə qala bilməz. Əksinə, əlindən gələn köməyi göstərməyə çalışar. Deməli, sevgi insanları bir-birinə yaxınlaşdırır və cəmiyyətdə birlik yaradır.

Dünyada baş verən bir çox gözəl işlərin arxasında məhz sevgi dayanır. Valideyn övladının gələcəyi üçün çalışır, müəllim şagirdinin savadlı və tərbiyəli insan olması üçün zəhmət çəkir, həkim insan həyatını xilas etmək üçün gecə-gündüz çalışır, insanlar ehtiyacı olanlara yardım göstərirlər. Bütün bunların təməlində insan sevgisi və mərhəmət dayanır.

Sevginin ən uca formalarından biri də vətən sevgisidir. Vətən insanın doğulduğu, böyüdüyü, xatirələrinin yaşadığı müqəddəs məkandır. İnsan öz vətənini sevdikcə onun tarixini, dilini, mədəniyyətini və milli dəyərlərini qorumağa çalışır.

Vətən sevgisi yalnız sözlə ifadə olunmamalıdır. Əsl vətənpərvərlik əməl və davranışlarda özünü göstərir. Öz işini vicdanla yerinə yetirmək, ölkənin inkişafına töhfə vermək, təbiəti qorumaq, milli-mənəvi dəyərlərə hörmət etmək də vətən sevgisinin nümunələridir.

Tarix boyu saysız-hesabsız insanlar Vətən uğrunda böyük fədakarlıqlar etmişlər. Onlar şəxsi rahatlıqlarından, bəzən isə həyatlarından keçərək doğma torpaqlarını qorumuşlar. Bu cür fədakarlıqlar göstərir ki, sevgi insanı adi bir insandan qəhrəmana çevirə biləcək qədər güclü qüvvədir.

Əsl sevgi yalnız xoş günlərdə bir-birinin yanında olmaq deyil. Sevginin həqiqiliyi daha çox çətin anlarda üzə çıxır. İnsan sevdiyi şəxsin çətinliyini öz çətinliyi kimi qəbul edirsə, onun yanında dayanırsa və onu tək buraxmırsa, bu, həqiqi sevginin göstəricisidir.

Sədaqət sevgini qoruyan ən mühüm dəyərlərdən biridir. Sevgi qarşılıqlı hörmət, etibar və anlayış üzərində qurulanda uzunömürlü olur. İnsanlar bir-birinə hörmət etdikdə onların münasibətləri daha möhkəm olur. Çünki sevgi yalnız hiss deyil, həm də məsuliyyətdir.

Fədakarlıq da sevginin mühüm xüsusiyyətidir. Sevən insan bəzən öz istəyindən keçərək sevdiyi insanın və ya ümumi bir məqsədin xeyrinə qərar verir. Lakin bu fədakarlıq insanın özünü tamamilə unutması deyil. Əksinə, sevgi qarşılıqlı anlayış və sağlam münasibət yaratmalıdır.

Sevgi əsrlər boyu şairlərin, yazıçıların və sənətkarların ilham mənbəyi olmuşdur. Azərbaycan ədəbiyyatında da sevgi mövzusu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Klassik və müasir ədəbiyyatımızda insan sevgisi, ana sevgisi, Vətən sevgisi və ilahi eşq haqqında çoxsaylı əsərlər yaradılmışdır.

Şairlər sevgini bəzən gülə, bahara, işığa, bəzən də sonsuzluğa bənzətmişlər. Çünki sevginin sərhədləri yoxdur. O, insanın düşüncəsinə, duyğularına və yaradıcılığına təsir edir. Musiqidə də sevgi mövzusu insanların qəlbinə toxunan ən əsas mövzulardan biridir. Bir mahnı, bir şeir və ya bir rəsm illər keçdikdən sonra belə insanda müəyyən hisslər oyada bilər.

Bu da sevginin insan həyatını necə mənalandırdığını göstərir. İnsan öz hisslərini sənət vasitəsilə ifadə etməklə onları gələcək nəsillərə çatdırır. Beləliklə, sevgi insanla birlikdə yaşamır, onun yaratdığı sənət əsərlərində gələcəyə də gedib çatır.

İnsan həyatı yalnız maddi nemətlərdən və gündəlik qayğılardan ibarət deyil. İnsan yaşamaq üçün mənəvi məqsədə də ehtiyac duyur. Sevgi bu mənəvi məqsədi tapmağa kömək edən əsas qüvvələrdən biridir.

İnsan sevdiyi zaman həyatının dəyərini daha dərindən hiss edir. O, səhərlər oyanmaq, çalışmaq, öyrənmək, yaratmaq və gələcəyə ümidlə baxmaq üçün səbəb tapır. Sevdikləri insanların xoşbəxtliyi insanın özü üçün də xoşbəxtlik mənbəyinə çevrilir.

Bəzən insan həyatda müxtəlif çətinliklərlə qarşılaşır. Uğursuzluqlar, ayrılıqlar, itkilər və problemlər onun ruhdan düşməsinə səbəb ola bilər. Belə anlarda sevgi insana yaşamaq və mübarizə aparmaq gücü verir. Bir insanın “sən tək deyilsən” deməsi belə bəzən böyük bir ümid yarada bilər.

Mövzunun ən düşündürücü tərəflərindən biri sevginin insanı əbədiyyətə bağlamasıdır. İnsan fiziki olaraq bir gün həyatdan gedə bilər, lakin onun sevgisi, yaxşılığı və xatirəsi başqa insanların qəlbində yaşamağa davam edir.

Sevdiyimiz insanların bizdə buraxdığı izlər illər keçsə də silinmir. Bəzən bir söz, bir xatirə, bir mahnı və ya bir əşya keçmişdə yaşadığımız gözəl anları yenidən xatırladır. Bu baxımdan sevgi zaman və məkan sərhədlərini aşır.

İnsan öz sevgisi ilə başqa insanların həyatında iz qoyur. Valideynin övladına verdiyi tərbiyə, müəllimin şagirdinə aşıladığı bilik, dostun göstərdiyi sədaqət və Vətən uğrunda göstərilən fədakarlıq gələcək nəsillərə ötürülür. Beləliklə, sevgi insanı öz ömründən daha uzun bir mənəvi həyata bağlayır.

Müasir dövrdə texnologiya inkişaf edir, insanlar daha sürətli həyat yaşayır və bir-biri ilə müxtəlif vasitələrlə əlaqə saxlayırlar. Lakin bütün texnoloji inkişaflara baxmayaraq, insanın mənəvi ehtiyacları dəyişmir. İnsan yenə də sevilmək, anlaşılmaq, hörmət görmək və kiməsə lazım olduğunu hiss etmək istəyir.

Bəzən müasir həyat insanları bir-birindən uzaqlaşdıra bilər. İnsanlar eyni məkanda olduqları halda belə bir-birlərinə kifayət qədər diqqət ayırmaya bilərlər. Buna görə də bu gün sevgi və səmimi ünsiyyətə daha çox ehtiyac vardır.

Sevgi yalnız böyük sözlər demək deyil. Bəzən yaşlı bir insanın əlindən tutmaq, dostunun problemini dinləmək, valideynə təşəkkür etmək, uşağa qayğı göstərmək və ehtiyacı olan insana yardım etmək də böyük sevgidir. Həqiqi sevgi gündəlik həyatın kiçik, lakin dəyərli davranışlarında görünür.

Sevgi insanları birləşdirən körpüdür

Dünyada insanların dili, milliyyəti, dünyagörüşü və həyat tərzi fərqli ola bilər. Lakin sevgi bütün insanları birləşdirə bilən universal bir dildir. İnsanlar bir-birlərinə sevgi və hörmətlə yanaşdıqda ayrı-seçkilik, nifrət və düşmənçilik azalır.

Sülhün və qarşılıqlı anlaşmanın təməlində də sevgi dayanır. İnsan digər insanın həyatına və hüquqlarına hörmət etməyi bacarmalıdır. Dünyada hər kəs bir-birinə qarşı mərhəmətli və anlayışlı olsaydı, bir çox münaqişələrin qarşısını almaq mümkün olardı.

Bu səbəbdən sevgi yalnız şəxsi münasibətlər üçün deyil, bütün cəmiyyət və bəşəriyyət üçün vacibdir. Sevgi insanları birləşdirir, nifrət isə ayırır. İnsanlıq öz gələcəyini qorumaq istəyirsə, sevgi, mərhəmət, ədalət və qarşılıqlı hörmət kimi dəyərləri daha yüksək tutmalıdır.

Nəticə olaraq demək olar ki, sevgi insanın həyatını mənalandıran ən böyük mənəvi sərvətlərdən biridir. O, insanın qəlbində doğulduğu andan etibarən müxtəlif formalarda yaşayır və ömrünün sonuna qədər onu müşayiət edir. Ana sevgisi insanın həyata ilk bağını yaradır, ailə sevgisi ona güc verir, dost sevgisi çətinliklərdə dayaq olur, insan sevgisi mərhəmət və xeyirxahlıq yaradır, Vətən sevgisi isə insanda fədakarlıq və məsuliyyət hissini gücləndirir.

Sevgi insanı yalnız xoşbəxt edən hiss deyil, həm də onu dəyişdirən və ucaldan ilahi qüvvədir. Sevən insan başqasının ağrısını hiss etməyi, yaxşılıq etməyi, bağışlamağı və ümid verməyi öyrənir. Buna görə də sevgi insanın mənəvi kamilliyə doğru gedən yoludur.

Əzəldən bu günə qədər dünya dəyişsə də, insanın qəlbində sevginin yeri dəyişməyib. Çünki sevgi zamanın, məkanın və maddi dünyanın fövqündə dayanan bir hissdir. İnsan dünyadan köçsə belə, onun sevgisi, xatirəsi və etdiyi yaxşılıqlar başqa insanların qəlbində yaşaya bilər. Məhz buna görə sevgi insanı əbədiyyətə bağlayan qüvvə hesab olunur.

Həyatda hər şey dəyişə, insanlar uzaqlaşa, illər keçə bilər, lakin həqiqi sevginin yaratdığı iz asanlıqla silinmir. Sevgi insanın qəlbində işıq yaradır, ona yaşamaq üçün səbəb verir və gələcəyə ümid bəxş edir. İnsan nə qədər sevərsə, bir o qədər mənəvi cəhətdən zənginləşər. Çünki sevgi verdikcə azalmayan, əksinə, paylaşdıqca çoxalan yeganə sərvətlərdəndir.

Deməli, sevgi insan həyatının başlanğıcından sonuna qədər onu müşayiət edən, qəlbləri birləşdirən, insanı yaxşılığa və fədakarlığa səsləyən, həyata məna verən və insanı əbədiyyətə bağlayan ilahi qüvvədir. Dünyada sevgi olduğu müddətcə ümid, mərhəmət, xeyirxahlıq və insanlıq da yaşayacaqdır. Elə buna görə də hər bir insan öz qəlbində sevgini qoruyub saxlamalı, onu yalnız sözlə deyil, əməlləri ilə də göstərməlidir. Çünki sevgi ilə yaşanan həyat həm daha mənalı, həm də daha əbədi olur.

Sevil Azadqızı

09.09.2026

Yığcam Göstər

Adil Şirin - Gəldi xatirə mövsümü

Tue, 15 Sep 2026 11:59:13 +0000

Gəldi xatirə mövsümü,

Başladı yarpaq tökümü.

Çıxarmışam başımdan

Ayrılığı, ölümü...

Nə sərxoşam, nə dəli,

Tanrı ətəyində əlim.

Tale dönük, mən zalım,

Soldun çiçəklər kimi...

Nüsrət Kəsəmənli - “Unuda bilmirəm”

Tue, 15 Sep 2026 12:00:06 +0000

Mən səni unuda bilmirəm axı…

Unutsam, nələri unudam gərək!

Göylərə baxmışıq aylı gecədə

Unutsam, göyləri unudam gərək!

Dənizi unudum, ya dalğaları?

Xatirən yadımdan çıxaydı barı

Payızda xəzanı, qışdasa qarı

Baharda gülləri unudam gərək!

De, necə unudum mən səni, necə?

Sevgi durna deyil payızda köçə

Yuxuma gəlirsən mənim hər gecə

Ayları, illəri unudam gərək!

Sənin xəyalındır həsrətlə baxan

Adındır hər saat qarşıma çıxan

Qarışıb şəklinə gözümdən axan

Yağışı, selləri unudam gərək!

Sinəmdə peşiman ürəyim qaldı…

Uçdun, əllərimdə lələyin qaldı

Nələri itirib, bax nəyim qaldı

Nələri, nələri unudam gərək!

Təranə Məmməd -Hana qurub iplərini bağladım

Tue, 15 Sep 2026 09:12:04 +0000

Hana qurub iplərini bağladım.

İlmə-ilmə toxumağa başladım.

Çeşni məndən,

Naxışları Tanrıdan.

Mən toxudum,

Bəzək verdi Yaradan.

Ömür adlı bu xalçada anlarım,

Həm kədərli həm də xoşbəxt çağlarım.

Bu əsərdən bir cizgi də silmədim,

Son ilməyə necə çatdım bilmədim...

Əlirza HƏSRƏT - QARAÇI QIZ

Tue, 15 Sep 2026 02:12:32 +0000

(Əl açıb dilənən Qaraçı qızın söhbətindən elə duyğulandım ki...)

Yoxmu qohumun,övladın?

Quşsansa,hanı qanadın?

Qaraçı qız,nədir adın?-

Söylədi;-Bəstidir,əmi.

Götür bu qələm,bu kağız,

Yaz dərdini,Qaraçı qız...

--Dilənmək azadlığımız,-

Bir Tale qəsdidir,əmi.

Bizi külək,yağış və qar,

Çətin bu yoldan saxlayar.

Dilənib yığdığım pullar,-

Bizə eşq büstüdür,əmi.

Dilənmək çörək ağacım,

Xırda pullar taxtın,tacım.

Qoy sənə də bir sirr açım,

Əlin çox istidir,əmi...

...Xəyalım eylədi pərvaz,

Qanadlanıb uçdum bir az...

Burda adam qərar tutmaz,

Dünya yol üstüdür,əmi.

Elnur Uğur - Məhbəsdəyəm dünya adlı türmədə

Tue, 15 Sep 2026 11:59:37 +0000

Məhbəsdəyəm dünya adlı türmədə,

Gün işığı düşmür qəlbə bir ovuc.

Ömür adlı naz- nemətli süfrədə,

Dil orucdu, əl orucdu, ruh oruc!

Unutmuşam olanları, səni də

Bacardığın qədər sən də unut ta!

Gecə- gündüz ruhum ona səcdədə,

Dil zikrdə, əl əsirdi qunutda.

Həbsindəyəm beş il,on il, on beş il,

Mən bu yerin heç adamı deyiləm.

Bir gün ruhdan bədən adlı o qandal

Qırılacaq günçün amin deyirəm.

Meyxoş Abdullah - Yağışla gələn dualar...

Tue, 15 Sep 2026 06:30:08 +0000

Yağış yağanda anam üçün çox darıxıram. Sağlığında mənə o qədər dua edərdi ki, elə bilirəm, hər yağış yağanda onun duaları da yağış kimi üst-başıma ələnir... (Oxumayanlar üçün)

(hekayə)

Kəndimizdən uzaqda, şəhərdə yaşayırdım. Anam isə kənddəki evimizdə, ata yurdunda olurdu. İş-gücümün çoxluğu imkan vermirdi ki, tez-tez kəndə gedib, anama baş çəkim. Lap tezi ayda bir dəfə vaxt tapıb anama dəyirdim. Qocalmışdı, hiss olunurdu ki, ömrü get-gedə qısalır onun. Amma buna baxmayaraq, hər dəfə görüşəndə yeməyimdən tutmuş, geyim-kecimimə qədər hər şeylə maraqlanırdı və hər dəfə də həyat yoldaşıma bərk-bərk tapşırırdı ki, məndən muğayat olsun.

Həyat yoldaşım onun bu sözlərinə gülüb deyərdi: - Ay ana, bəs biz sənin doğmaların deyilik?! Niyə bizim qeydimizə qalmırsan, təkcə oğlunun fikrini edirsən?

Belə vaxtlarda anam köks ötürüb deyərdi: - Qızım, sizi də çox istəyirəm. Hamınız ürəyimin bir parçasısınız, amma evin çörək qazananı odur, hamınız ona bağlısınız. Onun canı salamat olanda arxayın oluram, bilirəm ki, hamınız sağ və salamatsınız.

Anam məni övladlarının hamısından çox istəyirdi. Həm evin böyüyü idim, həm də uşaqlıqdan çox əziyyət çəkmişdim. Atam erkən dünyasını dəyişdiyi üçün anamın və beş bacımın bütün yükü mənim çiyinlərimə düşmüşdü.

Kiçik yaşlarımdan zəhmətə alışmışdım, səhərdən axşama kimi işləyirdim. Gecənin şirin yuxusunun nə olduğunu bilməzdim. Gündüzlər iş-güc dalısıycan, gecələr də sübhün gözü açılana qədər kitab, dəftərlə əlləşərdim. O vaxtlar fikirləşirdim, görəsən nə vaxtsa doyunca yatıb, gözümün qurdunu öldürə biləcəyəmmi? İllər ötdü çətinliklə də olsa oxuyub vəzifə sahibi oldum, özüm üçün şəhərdə mənzil alıb, ev-eşik qurdum.

Ailədə uşaqların hamısından böyük olsam da, özümə söz vermişdim ki, baçılarımı ev-eşik sahibi etməyincə ailə həyatı qurmayacağam. Anam isə mənim bu fikirimlə razılaşmırdı. – Sən həyatını qur, mənim balam, hər kəsin öz qisməti var, - deyərdi.

Mən evlənəndə, artıq, otuz iki yaşım var idı. Anam mənə görə çox nigaran idi.

Evlənəndən sonra istədim ki, anamı özümlə şəhərə, yanıma aparım. Amma o razı olmadı: - Mən şəhərdə, hökumət evində yaşaya bilmərəm! - dedi.

Səbəbini soruşanda isə yarıciddi, yarızarafat: - Ay oğul, ağrın ürəyimə, bir evin ki, ayaqyolusuyla mətbəxi bir addımlıqda olsun, o evdə nə xeyir, bərəkət olacaq, axı? Mənim ürəyim belə şeyləri götürmür, başına dolanım, məcbur eləmə, - deyərək məni fikrimdən yayındırmağa çalışardı.

Ara-sıra şəhərə, mənim yanıma gələndə də, hiss edirdim ki, anam çox narahatçılıq keçirir. Bütün gün ərzində yediyi bir loxma çörək, içdiyi isə yarım stəkan çay olurdu.

Belə vaxtlarda qollarımı onun boynuna dolayıb, ağ saçlarından öpər və: - Ay ana, deyəsən, oğul çörəyinə qıymırsan? - soruşardım.

- Yox, ağrın alım, niyə ki, mənim elə yeməyim budur, - deyərdi. Amma bilirdim ki, arvad həyət evinə vərdiş etdiyindən, şəhər evinin bu götür-qoyu onun ürəyincə deyildir. İbadətkar olduğuna görə, evin içində olan ayaqyolu-filan onun heç xoşuna gəlməzdi. Buna görə də, uzaqbaşı iki gün qalıb sonra kəndə dönərdi. Həmişə də mənə deyərdi ki, oğul, sən Allah, bu quş damından çıx, get özünə bir parça torpaq al, ev-eşik qurginən. Qoy, ailə, uşağının ayağı torpağa dəysin, rahat nəfəs alsınlar. Nədir, bu qutunun içinə girib yaşayırsınız?

Ona söz vermişdim ki, əlimə pul düşən kimi hökmən özümə torpaq alıb, ev tikəcəyəm. Mənim bu sözlərim onun ürəyinə yağ kimi yayılırdı. Deyirdi ki, əgər həyət evin olsa, gəlib həftələrlə yanında qalacağam.

Anamın son günlər vəziyyəti çox ağır keçirdi. Xəstəliyi bir az da şiddətlənmişdi. Artıq, yataqdan qalxa bilmirdi. Kiçik bacım ailəsiylə birlikdə anamın yanında qalıb, onun qulluğunu tuturdular. Bu sarıdan çox arxayın idim, bilirdim ki, anamın hay-harayında duran kimsə vardır.

Şəhərdə işlərim çox idi, vəzifə sahibi olduğuma görə işdən vaxt tapa bilmirdim. Çox vaxt kəndimizə, anamın yanına gecə gəlib, elə gecə də qayıdırdım. Bir az yubananda isə, qulağıma çatırdı ki, anam məndən gileylik edir. Bacılarıma deyir ki, vallah, istəmirəm e gəlib məni görsün, gəlsin, barı, mən onu görüm.

Axırıncı dəfə gələndə iki günlüyə gəlmişdim. Arvad xeyli zəifləmişdi. Çuxura düşmüş gözlərində həyat eşqi yavaş-yavaş sönməkdəydi. Hər dəfə kirpiklərini vuranda gözlərinin ucunda yaş gilələnirdi. Əllərinin üstündəki gömgöy damarlar o qədər şişib, iriləşmişdi ki, hər dəfə nəbzi vuranda əlinin dərisinin titrədiyini hiss etmək olurdu. O halıyla yazıq arvad hələ bir qeydimə də qalırdı. - İş-gücünü buraxıb niyə gəlmisən, oğul, axı, elə o gün getdin? Yollar xatalıdır, başına dönüm, belə tez-tez gəlmə. - Yaxşıyam, bax, heç yerim ağrımır, yemək-içməyimdəki qaydasındadır! - deyə məni darıxmağa qoymurdu.

Amma bilirdim ki, anam bunları mənə görə deyir. İstəmir ki, mən onun ağrıdığını görüm.

Onu zorla da olsa həkimə apardım. Getmək istəmirdi. – Ay oğul, qoca arvadam, bu gün beləyəm, sabah yaxşı olaram. Bundan sarı niyə əziyyət çəkirsən? – deyirdi.

Onun könlünü almaq üçün ürək-dirək verirdim. Deyirdim ki, bilirəm yaxşısan, heç bir xəstəliyin yoxdur. Amma yenə də arxayın olmaq üçün, qoy həkim səni əməlli-başlı bir yoxlasın.

Həkim anamı müayinə etdikdən sonra, ehmalca mənə dedi ki, anan son aylarını, bəlkə də son günlərini yaşayır. Zəhrimara qalmış o xəstəlikdən tutub, xərçəngdir, ona əziyyət verməyin.

Həkimin bu sözlərindən sonra çox məyyus oldum. Axı, anam elə də yaxşı gün görməmişdi. Ömrü boyu əziyyət çəkib bizi böyütmüşdü. Ağzının tikəsini çıxarıb bizlərə yedirtmişdi. Əsim-əsim əsmişdi biz balalarının üstündə. İndi hamımızın əli çörəyə çatdığı bir vaxtda, hamımız onun qulluğunu tutmaq istədiyimiz bir zamanda, yazıq arvadın gör başına nələr gəldi? Onun bu halı hamımızı pərişan etmişdi. Kəskin ağrılar içində qovrulsa da, anam xəstə halıyla yenə də balalarını düşünər, bizim halımıza yanırdı.

Niyə görə ana balalarına bu qədər bağlı olur? – düşünürdim. Balalarnın yolunda canını qurban verməyə uf da deməzdi, mənim anam. Bu halıyla, ağrıyan canıyla hələ də bizim qeydimizə qalırdı, yalvarıb-yaxarırdı ki, onun xəstəliyinə fikir verməyək, balalarımızın, ailəmizin qeydinə qalaq.

İşimlə əlaqədar olaraq bir müddət olardı ki, anamı yoluxa bilmirdim. Amma hər gün bacılarıma zəng edib anamın vəziyyətini soruşardım. Deyərdilər ki, halı o qədr də yaxşı deyil. Amma yalvarıb deyir ki, qardaşınıza ağrımağım barədə bir söz deməyin, iş-güc adamıdır narahat olar.

Doğurdan da, anamdan sarı narahat idim. Gecənin bir aləmi telefonum qəfil zəng çalanda, bağrım yarılardı. Elə bilərdim ki, bacılarımdan hansısa zəng vurub mənə bəd xəbər deyəcəkdir. Beləcə, bir müddət də ötüb keçdi.

Bir gün böyük bacım zəng edib dedi ki, anamızın halı çox pisləşibdir, daha danışa bilmir. Bir neçə gündür ki, yemək də yemir. Gör, imkanın varsa, gəl anamıza dəy, gözləriylə səni axtarır.

Elə həmin günün səhəri kəndimizə, anamın yanına gəldim. Bərk yağış yağırdı. Kənd yeri olduğuna görə hər tərəf palçıq içində idi. Havanın belə olması, onsuz da xoş olmayan halımı bir az da pərişan etmişdi. Yolboyu analı günlərimi xatırlaya-xatırlaya maşın sürmüşdüm. Az yaşım yox idi, amma içim-içalatım sızlayırdı. Mən anasız necə yaşayacağam düşünürdüm? Anamdan ayrı yaşamağıma, elə bil indi peşiman olmuşdim. Kaş, zorla da olsa onu yanımda saxlayardım, - deyə özümü qınayırdım.

Maşını həyətimizin bir tərəfində saxlayıb yerə düşdüm. Yağış aramsız olaraq yağırdı. Şəhərdən anam üçün gətirdiyim sovqatları maşından götürənə qədər möhkəmcə islandım.

Həyətdə heç kəs gözə dəymirdi. Hava soyuq olduğuna görə hamı evin içinə girmişdi. Bir anlıq ayaq saxlayıb həyət-bacamıza göz gəzdirdim. Hər yanda anamın əlinin izləri görünürdü. Evdən bir az aralı olan təndir, təndirin böyürünə söykənən ikiqanadlı, sapı ütülmüş yaba... Həmin yabayla anam təndirin közünü qarışdırardı. Təndirin yanındakı əlyeri kimi istifadə etdiyimiz balaca daxma. Anam günün çox hissəsini bu daxmada keçirərdi. Evin dən-düşü, bütün ərzağı bu daxmaya yığıldığından anamın iş-gücü də burada olardı.

Həyətin ortasında dayanıb ciyərdolusu nəfəs aldım. Hər yandan anamın xoş iysi gəlirdi... Anamın iysi, eynən, təndirdən təzə çıxarılmış isti çörək iyinə bənzəyirdi...

Eyvana qalxıb, anam yatdığı otağa keçdim. O, çarpayıda uzanmışdı. Gözləri yumuluydu. Bacılarımın hamısı onun yatağının ətrafında oturmuşdular. Məni görən kimi hamısı ayağa qalxıb ağlaya-ağlaya mənimlə görüşüb, öpüşdülər.

Anama yaxınlaşıb yastığının yanında oturdum. O, çox dəyişmişdi. Əvvəlki halından əsər-əlamət qalmamışdı. Güclə nəfəs alırdı. Gözlərim yaşardı. Əlimi onun alnına qoydum, alnı buz təki soyuq idi. Əlimin hərarətindənmi, ya nədənsə anam gözlərini açıb üzümə baxdı və xırıltılı səslə:

- Elburus, oğlum, sənsən?! - soruşdu.

Əyilib onun ağarmış saçlarından, o qırışlı alnından öpdüm.

- Hə, anacan, mənəm, gəlmişəm! - dedim.

Bu an bacılarım bərkdən ağladılar. Böyük bacım bildirdi ki, bir həftədən artıqdı anamız bir kəlmə də olsun ağzını açıb danışmırdı. İndi səni görüb danışdı.

Anam sağ əlini mənə tərəf uzatdı. Mən onun əlini ovucumun içinə alıb öpdüm. Onun əlindən, təndirdən təzə çıxmış isti çörəyin iysi gəlirdi. O, əlini mənim saçlarıma tərəf uzatdı. Həmişə belə edərdi, ta uşaqlıqdan bu yaşıma qədər hər dəfə onunla görüşəndə əlini saçlarıma çəkib, sığallayardı. İndi də anladım ki, yenə də saçlarımı sığallamaq istəyir.

Rahat olsun deyə, başımı ona tərəf əydim. Anamın titrək barmaqları bir müddət saçlarımda ilişib qaldı. Sonra sürüşüb çiynimə düşdü. O, əlini mənim pencəyimin yaxalığında gəzdirdi. Birdən, anam qırıq-qırıq səslə dedi:

- Elburus... Oğlum... Yağış yağır?!..

- Hə, anacan, bilirsən necə yağış yağır...

Anam taqətsiz əlini ehmalca havada yelləyib:

- Eh!.. Bu yağış niyə yağır ki?.. - deyə zarıdı.

Onun könlünü oxşamaq üçün:

- Ana, yağış nurdur, bərəkətdir, qoy yağsın da! - dedim.

Anam başını bulayaraq güclə eşidiləcək səslə:

- Oğlum, özümə görə demirəm e, onsuz da mən ölürəm... Mən sizi fikirləşirəm. Bu yağışlı, qarlı havada, axı siz əziyyət çəkəcəksiniz. Mənim canım ölsün, bala, bu yağışda məni necə torpağa tapşıracaqsınız?!..

Anam bu sözləri deyəndən sonra gözlərini əbədi yumdu... Mən hönkürdüm...

... Anamın cənazəsini çiyinlərimizə alıb son mənzilə yola salanda, göydən iri-iri yağış damlaları yağırdı. Bu yağış damlaları, anamın xısın-xısın ağladığı vaxtlar, yanağından süzülən göz yaşlarına bənzəyirdi. Anam ölmündən sonra da, elə bil, bizim halımıza ağlayırdı... Mənim yazıq və mehriban anam...