Əbülfət Mədətoğlunun "XOŞBƏXTLİYİMİ" Şeirinin Bədii Təhlili
Günəş gözümdəydi, Ay ürəyimdə
Tanrımın verdiyi pay , ürəyimdə!
Bahar təravətli yay ürəyimdə -
Bəs necə qaçırtdım , xoşbəxtliyimi ?!.
Bağım barlı idi, baxcam da güllü,
Nəğməli, şeirli boxcam da , güllü...
Günlər çinləmişdim tasxcamda - güllü -
Bəs , necə qaçırtdım, xoşbəxtliyimi?!,
Yüyənsiz buraxdım zaman atını
Səssiz dərinləşən fikir çatını...
Oxuya bilmədim tam həyatını? -
Bəs necə qaçırtdım , xoşbəxtliyimi ?!.
Hər dəfə axırı irəli çəkdim,
Bir əli yandırdım, bir əli çəkdim...
Axı mən əlimi şirəli çəkdim -
Bəs necə qaçırtdım , xoşbəxtliyimi ?!.
Külüm sovrulubdu , közüm tapılmır
Deməyə bir kəlmə sözüm tapılmır...
Vallah ha çözürəm, çözüm tapılmır -
Mən necə qaçırtdım , xoşbəxtliyimi ?!.
Əbülfət Mədətoğlunun "Xoşbəxtliyimi" şeiri insanın əlində olan dəyərləri itirdikdən sonra keçirdiyi peşmanlıq və daxili sorğu-sualın poetik ifadəsidir.
Şeirin əsas mövzusu itirilmiş xoşbəxtlik və zamanın düzgün qiymətləndirilməməsidir. Müəllif "Bəs necə qaçırtdım xoşbəxtliyimi?!" sualı ətrafında insanın öz taleyi ilə apardığı kədərli dialoqu canlandırır. Əsas ideya xoşbəxtliyin uzaqda deyil, insanın ovcunda, daxilində olduğu, lakin bəzən ehtiyatsızlıqdan və ya zamanın sürətinə uduzmaqdan itirildiyidir.
"Zaman atı", "fikir çatı" kimi obrazlı ifadələr ömür yolunun sürətini və düşüncələrin yaratdığı dərinliyi əks etdirir.
Şair keçmişdəki "barlı bağ", "güllü bağça" mənzərəsi ilə indiki "sovrulmuş kül" və "tapılmayan köz" vəziyyətini qarşı-qarşıya qoyur. Bu təzad itkinin miqyasını böyüdür.
"Bahar təravətli yay", "şirəli əl", "yüyənsiz at" kimi ifadələr hisslərin rəngarəngliyini və hadisələrin dramatikliyini artırır.
Şeir klassik qoşma formasında, sadə və axıcı bir dildə yazılıb. Hər bəndin sonunda təkrarlanan rədif, yəni "...xoşbəxtliyimi?!" oxucuda itki hissinin ritmik bir sızıltıya çevrilməsini təmin edir. Şair "şirəli əl çəkmək" kimi xalq deyimlərindən istifadə edərək şeirin səmimiyyətini və milli ruhunu qoruyub.
Bu əsər yalnız bir insanın şikayəti deyil, hər kəsin gec-tez qarşılaşdığı "gecikmiş peşmanlığın" bədii tablosudur. Müəllif göstərir ki, xoşbəxtliyi qazanmaq nə qədər ilahi bir lütfdürsə, onu qoruya bilməmək bir o qədər insani bir faciədir.
Sizə cansağlığı və bütün işlərinizdə uğurlar arzulayıram, əziz İNSAN!
Sevil Azadqızı