Bu gün dünya şöhrətli yazıçımız Çingiz Abdullayevin doğum günüdür.

Çingiz müəllimi təbrik edir, ona möhkəm can sağlığı və yaradıcılıq uğurları arzu edirəm.

Yazıçımız haqda yazdığım məqaləni paylaşmaqla sizi bu maraqlı insanla bir daha yaxından tanış etmək istədim.

***

“Bir dəfə dərindən sinəsi dolu doyunca nəfəs alan insan artıq yarımçıq nəfəs ala bilməz.” Bu sözlər Azərbaycanın Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevə məxsusdur. Onun haqqında yazıya məhz bu fikirlə başlamağı qərara aldım. Çünki hesab edirəm ki, həyatı ərzində Çingiz Abdullayev heç vaxt yarım güclə yaşamayıb, yarımçıq nəfəs almayıb. O, hər zaman gördüyü işi bütün varlığı ilə, tam fədakarlıqla yerinə yetirir. Hansı işə əl atırsa, bütün imkan və gücünü ortaya qoyur ki, nəticə onun adına layiq olsun. Yəqin ki, bunun üçün ilk növbədə daxili saflıq, yüksək məsuliyyət hissi və dürüstlük lazımdır. Ən başlıcası isə həyatın bütün çətinliklərinə, sınaqlarına baxmayaraq ruhu saf saxlamaq, onu korlanmağa qoymamaqdır. Çünki insanın əsas mahiyyəti məhz ruhudur.

Çingiz Abdullayev belə hesab edir: “Bütün pozğunluqlar arasında ən çirkini ruhun pozğunluğudur.”

Sadəlik, səmimiyyət, həmsöhbəti öz intellekti və biliyi ilə yormamaq bacarığı Çingiz Abdullayevi fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdəndir. Onun geniş mütaliəsi, xarici dillərə mükəmməl yiyələnməsi, Avropa, Şərq və Azərbaycan ədəbiyyatını, tarixini və mədəniyyətini dərindən bilməsi onun şəxsiyyətində o qədər təbii şəkildə cəmləşib ki, insanlarla ünsiyyətdə o, həmişə qarşılıqlı anlaşmaya ümid edir və həmsöhbətində də ünsiyyəti daha da səmərəli edən cəhətləri görməyə çalışır. Bununla belə, sahib olduğu bilik və imkanlarla heç vaxt öyünmür.

Bir dəfə təsadüfən Çingiz Abdullayevin bir şəhid anası ilə söhbətinin şahidi oldum. O, qadını elə diqqətlə dinləyirdi ki, sanki dediyi hər kəlməni yaddaşına həkk etmək istəyirdi. Onu elə dinləyirdi ki, sanki Qurandan bir surəni dinləyir. Qadının sözünü bir dəfə də olsun kəsmədi. Söhbətin sonunda isə əlini ona uzatdı, uzun müddət gözlərinin içinə baxdı və sanki baxışları ilə “Sənə təşəkkür edirəm, qadın! Bəlkə də sən qəhrəmanlıq baxımından şəhid olan oğlundan da böyük qəhrəmansan...”-dedi.

Deyə bilərsiniz ki, belə davranışı hər kəs göstərə bilər. Bəli, bizdə şəhid analarına hörmət və ehtiram hər zaman yüksəkdir. Lakin həmin an kənardan baxarkən bir daha əmin oldum ki, Çingiz Abdullayevin illər ərzində formalaşmış, valideynlərindən miras qalmış və yüksək tərbiyənin nəticəsi olan insani keyfiyyətləri xüsusi dəyərə layiqdir. O, həqiqətən də ruhunun saflığını qoruyub saxlaya bilmişdir.

Son dərəcə maraqlı və zəngin həyat yolu keçmiş bir insan kimi Çingiz Abdullayev cəmiyyət üçün örnək ola biləcək bir şəxsiyyətə çevrilmişdir.

Çingiz Abdullayev Bakıda anadan olub, paytaxtın 189 saylı orta məktəbini bitirib. Daha sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) hüquq fakültəsinin məzunu olub və təyinatla qapalı hərbi müəssisələrdə çalışıb. Həmin illərdə o, tez-tez xarici ölkələrə xüsusi xidmət ezamiyyətlərinə göndərilirdi. O dövrdə artıq dörd xarici dil bilir, boksla məşğul olur və atıcılıq üzrə idman ustası idi.

Xüsusi xidmət tapşırıqlarından biri zamanı Angolaya göndərilən Çingiz Abdullayev Namibia ərazisində əsir düşmüş anqolalı komandirlərin azad edilməsi üzrə hərbi əməliyyatda iştirak etmişdir. Bu əməliyyat zamanı o, yaralanmış, bir çox xidmət yoldaşları isə həlak olmuşdu. Yazıçının həmin hadisələrə şahidliyi sonradan onun 1985-ci ildə qələmə aldığı ilk siyasi detektiv romanı – “Mavi mələklər” əsərinin süjetinə çevrildi. Lakin bu əsərin nəşri o dövrdə KGB tərəfindən qadağan edilmişdi.

Sovet dövründə Çingiz Abdullayev Anqola, Kampuçiya, Mozambik, Belçika, ADR, AFR, Qərbi Berlin, Polşa, Rumıniya, Bolqarıstan və Əfqanıstanda fəaliyyət göstərmişdir. O, SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsində mayor rütbəsi ilə xidmət etmiş və xüsusi şöbəyə rəhbərlik etmişdir.

1994-cü ildən etibarən hüquq elmləri doktoru və ehtiyatda olan polkovnik kimi Çingiz Abdullayev aktiv şəkildə yazmağa və əsərlərini nəşr etdirməyə başlamışdır.

Onun güclü intellektual potensialı, analitik düşüncəsi və bir çox hallarda müasir hadisələri qabaqcadan hiss etmək bacarığı yazıçıya reallığa maksimum yaxın olan siyasi detektiv əsərlər yaratmağa imkan vermişdir.

Çingiz Abdullayev 200 romanın, 400 publisistik məqalənin və 50 ssenarinin müəllifidir. ABŞ-ın nüfuzlu nəşrlərindən biri olan "The Christian Science Monitor" onun haqqında belə yazmışdır: “Çingiz Abdullayev siyasi detektiv janrında müasir dövrün ən yaxşı müəlliflərindən biridir.”

Çingiz Abdullayev hər zaman prinsipial və cəsarətli vətəndaş mövqeyi ilə seçilmişdir. O, yalnız gözəl bədii əsərlər yazmaq bacarığına malik deyil, eyni zamanda müasir dövrün ən aktual problemləri haqqında açıq və əsaslandırılmış şəkildə danışmaq qabiliyyətinə sahibdir. Onun Dağlıq Qarabağ məsələsi ilə bağlı tarixi həqiqətlərin beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması istiqamətində çıxışları bunun bariz nümunəsidir.

Çingiz Abdullayev öz Vətəninin əsl vətənpərvəridir. Bu, sadəcə söz deyil. O, Azərbaycanın adət-ənənələrini, tarixini və mədəniyyətini dərindən bilir və ölkəsini böyük sevgi ilə sevir.

Çingiz Abdullayevlə birlikdə azad edilmiş Shusha şəhərinə səfər etmək mənə də nəsib olmuşdu. Qarabağın incisi sayılan bu torpaqda o, şəhidlərə və qazilərə dərin minnətdarlıq hissi ilə addımlayırdı. Onun gözlərində xalqın, ordunun və Azərbaycanı qalib edən hər kəsin qüruru və sevinci parlayırdı. Çox güman ki, ürəyinin dərinliyində hiss edirdi ki, bu qələbədə onun da – yazıçı, ziyalı və ictimai xadim kimi – müəyyən payı var. Çünki o, uzun illər ərzində Qarabağ probleminin ədalətli həlli uğrunda yorulmadan mübarizə aparmışdır.

Bu gün Çingiz Abdullayevin 67 yaşı tamam olur. Bu illər ərzində görülən işlərin miqyası və keyfiyyəti ilə qürur duymamaq mümkün deyil. Çünki görülən bütün işlər yüksək səviyyədə, məhz Çingiz Abdullayevə xas məsuliyyət və peşəkarlıqla həyata keçirilmişdir.

Hörmətli Çingiz müəllim, doğum gününüz mübarək! Sizə möhkəm can sağlığı, uzun ömür və yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq. Qoy fəaliyyətiniz uzun illər Azərbaycan naminə davam etsin. Çünki Azərbaycanın sizə ehtiyacı var. Qoy dünya hələ uzun illər belə bir insanın – əfsanəyə çevrilmiş Çingiz Abdullayevin – məhz bizim ölkəmizdə yaşamasına qibtə etsin!