Tilsimlidi ürəyimin qapısı,

"Sim-sim"-ini bilən isə, bircə sən!

Bir yanadı gözəllərin hamısı -

Mənim üçün yaranışdan bircəsən!

Gözüm gözə görən kimi bənd olub,

Adın, sözün damağımda qənd olub!

Sənin yerin nə şəhər, nə kənd olub -

Ürəyimdi, varsan orda bircə SƏN!

Sənsizliyim yoxdu, olsa anım İL

"Sənsizliyi" yaddaşından tamam sil!

Əyil bir az, qulağına deyim , bil -

Sən MƏHƏBBƏT İLAHƏSİ - bircəsən!

Bu gecəmin şahididi Ulduz, Ay

Gizlətmirəm, mən sirrimi açdım tay!

Sən Tanrıdan Əbülfətə düşən pay -

Ona görə , bir dənəsən - bircəsən!

 Şeirin Bədii Təhlili:

Əbülfət Mədətoğlunun bu şeirii klassik məhəbbət lirikası ənənələrinə söykənən, səmimi və emosional bir etirafnamədir.

Şeirin ana xəttini mütləq sevgi və sadiqlik təşkil edir. Müəllif tərəf-müqabilini sadəcə bir sevgili deyil, əlçatmaz və ali bir varlıq – "Məhəbbət ilahəsi" kimi təqdim edir. İdeya ondan ibarətdir ki, əsl sevgi insanı təkləşdirir və dünyanı yalnız bir nəfərin ətrafında fırladır.

 "Ürəyimin qapısı tilsimlidir" ifadəsi sevgilinin qəlbinə yol tapmağın çətinliyini və özəlliyini simvolizə edir. "Sim-sim" metaforası isə nağılvari bir ab-hava yaradaraq, o qəlbin açarının yalnız bir nəfərdə olduğunu vurğulayır.

Sevgilinin adının və sözünün "damaqda qənd olması" onun şirinliyini və ruhu oxşamasını poetikləşdirir.

Sevgilinin bütün gözəllərdən üstün tutulması və "Tanrıdan düşən pay" kimi qələmə verilməsi hisslərin miqyasını böyüdür.

Şeir olduqca axıcı, xalq dilinə yaxın və səmimi bir üslubda yazılıb. Müəllif mürəkkəb sözlərdən qaçaraq, hisslərini birbaşa və təsirli şəkildə ifadə edib.

"Şəhər-kənd" qarşılaşdırması ilə sevgilinin məkanının coğrafi deyil, mənəvi ürək olduğunu göstərməsi obrazlılığı artırır. Hər bənddə "bircə sən" ifadəsinin fərqli çalarlarda təkrarlanması, yəni anafora və epifora elementləri şeirdə güclü bir ritm və vurğu yaradır.

Bu təkrar oxucunun diqqətini əsas qayəyə — sevgilinin unikal olmasına yönəldir. Bəli, "Sim-sim" bənzətməsi burada olduqca uğurlu və rəmzi bir tapıntıdır. Bunun bir neçə əsas səbəbi var: Nağıllarda "Sim-sim" qapısını yalnız xüsusi parolu bilən tək bir şəxs aça bildiyi kimi, şair də bildirir ki, onun qəlbinin "şifrəsi" yalnız o bir nəfərə məlumdur. Bu, sevginin kütləvi deyil, iki nəfər arasında olan çox məhrəm və gizli bir bağ olduğunu göstərir.

 "Əli baba və qırx quldur" nağılında bu kəlmə böyük bir xəzinənin qapısını açır. Şair öz ürəyini o xəzinəyə, sevgilisini isə o xəzinənin tək sahibinə bənzədir. Yəni ürək hər kəs üçün açılan adi bir yer deyil, içi mənəvi sərvətlə dolu gizli bir məkandır. Bu ifadə şeirə bir az sirr, bir az da şirinlik qatır.

Real dünya ilə nağıl dünyası arasında körpü yaradaraq, oxucunun beynində "əlçatmaz və sehirli sevgi" obrazını canlandırır. Qısacası, bu bənzətmə şairin duyğularının hər kəsə əlçatan olmadığını və sevdiyi insanın onun üçün nə qədər "açar" rolunu oynadığını mükəmməl şəkildə ifadə edir.

 Sevil Azadqızı

27.04.2026