"ÜRƏYİM" Şeirinə baxış bucağı
Sıxıntısı hiss olunmur duyulmur-
Təkliyinə bükülübdü ürəyim.
Elə bilmə daşlaşıbdı - soyulmur -
Neçə yerdən sökülübdü ürəyim!..
Heç adımı eşitmədim dilindən
De nə çəkdin sən mən adlı dəlindən?
Ovcundaydı, elə sıxdın əlindən-
Çiliklənib tökülübdü ürəyim!
Həmsöhbətəm sorağınla, sədanla
Buna görə nə inci sən, nə danla!..
Gecə, gündüz baxışınla, ədanla -
Şumlanıbdı, əkilibdi ürəyim...
Kipriyimi suya salır bu gilə
Varlığımı hisslərinə yurd elə...
Bu manqalın közü çoxdu, su çilə -
Artıq şişə çəkilibdi ürəyim!
Şeirin Bədii Təhlili:
Əbülfət Mədətoğlunun bu şeiri klassik lirik-psixoloji üslubda yazılmış, insanın tənhalıq, nakam sevgi və daxili iztirablarını əks etdirən təsirli bir nümunədir.
Sevgi ağrısı, ayrılıq və tənhalıqdır. İdeyası sevgidə yaşanan xəyanət, laqeydlik və unudulma ağrısının insan qəlbində yaratdığı sağalmaz yaraları göstərməkdir.
Şeir ənənəvi heca vəznində, yəni 11 hecalı və qoşma formasında yazılmış həzin əsərdir.
Şeirin ritmi axıcı, həzin və yanıqlı bir intonasiyaya malikdir.
Müəllif ürəyi canlandıraraq ona maddi və mənəvi xüsusiyyətlər verir.
"Təkliyinə bükülən", "neçə yerdən sökülən", baxış və əda ilə "şumlanıb əkilən" ürək obrazı daxili sarsıntıların bədii ifadəsidir.
"Daşlaşmaq" və "soyulmaq", yəni həssaslıq arasında ziddiyyət yaradılaraq qəlbin əslində soyuqqanlı deyil, hədsiz yaralı olduğu vurğulanır.
"Çiliklənib tökülmək" və "şişə çəkilmək" ifadələri daxili ağrının kulminasiya nöqtəsini, dözülməz dərəcədə olduğunu göstərir.
Müəllif birbaşa sevgilinin özünə, yəni "De nə çəkdin sən mən adlı dəlindən?" müraciət edərək lirik qəhrəmanın daxili monoloqunu dialoqa çevirir.
Şeirdə "manqal", "köz", "su", "şiş" kimi məişət elementləri bədii obraza çevrilərək eşq atəşinin insanı necə yandırdığını canlandırır.
Müəllif hisslərin səmimiliyi və xalq poeziyasına yaxın dili ilə oxucuda dərin kədər və empatiya hissi oyada bilir.
Sevil Azadqızı